Jutro wchodzą w życie dwa rozporządzenia wykonawcze do ustawy o giełdach towarowych. Nowe przepisy ustalają minimalną wielkość środków własnych towarowego domu maklerskiego na poziomie 500 tys. zł oraz określają warunki dopuszczenia do obrotu giełdowego praw majątkowych.
Od maja 2001 r. obowiązuje ustawa o giełdach towarowych. Wprowadziła obowiązek uzyskania licencji na prowadzenie giełd towarowych, nad którymi nadzór ma sprawować KPWiG.
Jednak brak rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy uniemożliwiał uruchamianie giełd towarowych na warunkach określonych w ustawie. Dopiero 22 stycznia 2002 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie określenia minimalnej wielkości środków własnych towarowego domu maklerskiego oraz rozporządzenie w sprawie szczególnego trybu i warunków wprowadzania do obrotu giełdowego praw majątkowych. Oba zaczną obowiązywać 23 lutego 2002 r.
Mimo że rozporządzenia mają pozwolić na działalność giełd na warunkach określonych w ustawie o giełdach towarowych, to obecnie trudno jest określić, jak wpłyną na funkcjonowanie towarowego obrotu giełdowego.
— Istnieje obawa, że proponowane rozwiązania nie pozwolą na stworzenie płynnego i wiarygodnego rynku kasowego. Może to sprowadzić rynek towarowy jedynie do obrotu niektórymi towarami giełdowymi, np. energią i walutami. Trzeba uzbroić się w cierpliwość, aby przekonać się, czy obecna koniunktura gospodarcza i system prawny dają szansę na zaistnienie w Polsce prawdziwego rynku produktów masowych — mówi Anna Frankowska, prawnik z kancelarii Weil, Gotshal & Manges.
Minimalny kapitał
Pierwsze rozporządzenie określa minimalną wielkość środków własnych towarowego domu maklerskiego. Minimalna wartość kapitałów własnych towarowego domu maklerskiego ustalona została na 500 tys. zł. Maksymalna wartość tych kapitałów nie powinna przekraczać 3,2 mln zł. Wielkość kapitałów własnych zależy od zakresu zezwolenia, rozmiarów działalności oraz maksymalnej wielkości kredytów i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych. Dotąd każda giełda dowolnie ustalała wysokości kapitałów obsługujących ja domów maklerskich.
— Te wymogi kapitałowe są zbyt wysokie dla domów maklerskich pośredniczących w transakcjach na rynku kasowym, które rozliczane są poza domami maklerskimi — twierdzi Anna Frankowska.
Rozporządzenie określa również wymaganą stopę zabezpieczenia, wskaźnik należności oraz bieżący poziom zaangażowania. Stopa zabezpieczenia nie może być niższa niż 8 proc. Jednak w pierwszym roku działalności maklerskiej stopa ta powinna być na poziomie co najmniej 14 procent.
Drugie rozporządzenie określa szczególny tryb i warunki wprowadzania do obrotu giełdowego praw majątkowych.
Obrót giełdowy
— Do powstania prawdziwego rynku praw majątkowych, czyli praw pochodnych, konieczne jest właściwe funkcjonowanie płynnego rynku kasowego, czyli rynku produktów, których notowania mają charakter pierwotny w stosunku do wartości praw majątkowych i które w odróżnieniu od praw notowanych na rynku terminowym przechodzą z rąk do rąk za niezwłoczną płatnością — mówi Anna Frankowska.
Wprowadzenie do obrotu giełdowego praw majątkowych będzie uzależnione od uchwały właściwego organu giełdy, na wniosek uprawnionego. Do wniosku należy dołączyć „warunki emisji i obrotu” w przypadku praw wystawianych przez emitenta lub „warunki obrotu” w przypadku praw wystawianych przez uczestników obrotu. Warunki te rozporządzenie określa szczegółowo. Z przepisów wynika, że wnioskodawca ma obowiązek udostępnić warunki wszystkim podmiotom prowadzącym działalność maklerską co najmniej 3 dni przed dniem rozpoczęcia obrotu.
Ustawa o giełdach towarowych ustanowiła 18-miesięczny okres dostosowawczy dla przedsiębiorców prowadzących giełdy towarowe. Jednak wejście w życie rozporządzeń 23 lutego 2002 r. umożliwi spełnienie nowych wymogów przed wygaśnięciem okresu dostosowawczego.