Ten wynalazek może odmienić los pacjentów ze zdiagnozowaną cukrzycą typy 1, czyli głównie dzieci. Za nowatorską metodą stoi trójka naukowców — prof. Małgorzata Myśliwiec, prof. Piotr Trzonkowski i doc. Natalia Marek-Trzonkowska — pracowników Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego. Wspólnie opracowali specjalną „szczepionkę”. Metoda ta, jak wskazują dotychczasowe analizy, jest bezpieczna i nie wywołuje skutków ubocznych. Będzie więc mogła zostać zastosowana w leczeniu większej grupy chorych.
Nowatorska metoda leczenia
Jak przebiega leczenie z jej zastosowaniem? Obecnie po zdiagnozowaniu u pacjenta cukrzycy typu 1 konieczne jest natychmiastowe rozpoczęcie podawania insuliny. Nowa metoda ten moment odwleka w czasie (stąd potocznie określana jest mianem szczepionki). Od chorego pobiera się 250 mililitrów krwi, następnie izoluje z niej limfocyty T regulatorowe i namnaża je w warunkach laboratoryjnych. Tak uzyskana „szczepionka TREG” z powrotem podawana jest pacjentowi. A limfocyty nie podlegają żadnym manipulacjom genetycznym. Skuteczność tej metody jest tym wyższa, im wcześniej rozpoznana zostanie choroba. Metoda została już opatentowana przez Gdański Uniwersytet Medyczny. Teraz będzie też komercjalizowana. W tym celu utworzona została spółka Poltreg. Właśnie otrzymała 1 mln zł kapitału od funduszu INNOventure, pieniądze pochodzą z programu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) — BRIdge Alfa.
Inwestycja w biotechnologię
Naukowcy wspierani finansowo byli już wcześniej, na etapie badań nad szczepionką.
— Spółka Poltreg otrzymała w tym roku dotacje w wysokości 7 mln zł w ramach tzw. Szybkiej ścieżki, programu nadzorowanego przez NCBR. Teraz otrzymała kolejne wsparcie. Obecnie udziały w spółce Poltreg posiada gdański uniwersytet, zaangażowani w projekt naukowcy i prywatniinwestorzy — wylicza Wojciech Kąkol z Poltregu, pomysłodawca i inicjator komercjalizacji technologii Treg. Równolegle Gdański Uniwersytet Medyczny w ramach programu StrategMed pracuje nad rozszerzeniem zastosowania technologii w celu jej rozszerzenia na inne jednostki chorobowe, jak np. stwardnienie rozsiane.
— Chcemy produkować między 100 a 250 szczepionek rocznie. Dla porównania, dziś w skali laboratoryjnej możemy wyprodukować jedną szczepionkę miesięcznie. A wszystko musi odbywać się w specjalnych warunkach, w tzw. czystym laboratorium — zaznacza Wojciech Kąkol. Szczepionka na początku będzie produkowana na potrzeby jednej placówki — szpitala klinicznego, działającego przy Gdańskim Uniwersytecie Medycznym.
— W tym przypadku łatwiej jest sprowadzić pacjentów do Gdańska niż przetransportować szczepionkę do innej kliniki. Czas, jaki mamy od „wyjęcia” namnożonych komórek z warunków laboratoryjnych do podania ich pacjentowi, to jedynie dwie godziny — tłumaczy Wojciech Kąkol.
Walka o zdrowie pacjenta
Dotychczas terapii z wykorzystaniem nowej metody poddanych zostało 37 pacjentów.
— Toczą się zaawansowane rozmowy pomiędzy Gdańskim Uniwersytetem Medycznym a Ministerstwem Zdrowia w celu stworzenia ogólnopolskiego programu leczenia cukrzycy typu 1 z wykorzystaniem naszej metody. Wówczas pacjenci mogliby uzyskiwać refundację kosztów leczenia — dodaje Wojciech Kąkol. Metoda ma być też cały czas rozwijana.
— Będziemy pracować nad skróceniem czasu namnażania komórek regulatorowych i zmniejszeniem kosztów ich produkcji. Zależy nam też na lepszej diagnostyce — szybsze wykrycie choroby oznacza większe możliwości leczenia chorych, zwłaszcza w przypadku metody, którą my rozwijamy, zainicjowaliśmy kolejne projekty rozwojowe, które nam w tym pomogą — mówi Wojciech Kąkol.
Poltreg będzie też zabiegać o zarejestrowanie tej metody leczenia w Europejskiej Agencji Leków, aby została dopuszczona do stosowania na terenie całej Unii Europejskiej. Potem firma skoncentruje się również na Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. W marcu firma w ramach programu Go_Global, z którego otrzymała kolejne dofinansowanie na ekspansje na rynku amerykańskim, zamierza otworzyć swoje przedstawicielstwo i nawiązać współpracę z firmami amerykańskimi zainteresowanymi wdrożeniem technologii na rynku amerykańskim.