Q Moim zdaniem, zarząd może przeprowadzić buy-back bez aprobaty walnego zgromadzenia, a wręcz buy-back i umorzenie są niejako przymusowe, gdyż w sytuacji spadku cen stawia alternatywę działania na niekorzyść spółki (poniesienie straty bądź umorzenie). W mojej opinii, nie ma ograniczenia (poza zezwoleniem KPWiG na przekroczenie poziomu 25 i 50 proc. głosów) do stosowania takich praktyk bez zgody WZA.
A Art. 362 § 1 pkt 4 ksh nie upoważnia każdej spółki do nabywania własnych akcji celem ich dalszej odsprzedaży. Upoważnia do tego wyłącznie instytucje finansowe. Są to, zgodnie z art. 4 § 1 pkt 7 ksh, m.in. banki, fundusze inwestycyjne i domy maklerskie. Gdyby nie ten zapis, instytucje te nie mogłyby, w pełnym zakresie, prowadzić działalności, dla której zostały utworzone. Dotyczy to sytuacji, kiedy akcje tych instytucji znajdowałyby się w publicznym obrocie i np. zgodnie ze zleceniem klienta powinny być zakupione na jego rachunek.
Nabywanie przez spółkę swoich akcji jest wyjątkiem od zasady sformułowanej w art. 362 § 1 ksh, zgodnie z którą spółka nie może nabywać wyemitowanych przez nią akcji. Nabycie akcji z naruszeniem przepisów, które szczegółowo określają dopuszczone wyjątki, lub nie zadysponowanie nabytymi prawidłowo akcjami w wymaganym terminie skutkuje z mocy ustawy, koniecznością ich umorzenia. Stąd też zgoda walnego jest zbyteczna, gdyż nie jest ono władne zmienić tego obowiązku.
Wydaje się też, że zarządy nie powinny wbrew przepisom nabywać akcji własnych spółek, gdyż, zgodnie z art. 588 ksh, grozi to ich członkom odpowiedzialnością karną w postaci kary grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 6 miesięcy.
Q Co może zrobić inwestor branżowy, gdy chce wycofać spółkę z publicznego obrotu, natomiast przewodniczący KPWIG nie wyrazi zgody?
A Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi wycofanie akcji spółki z obrotu publicznego następuje na podstawie decyzji KPWiG wydawanej na wniosek emitenta. Bez znaczenia jest wola inwestora branżowego, jeżeli nie doprowadzi on do podjęcia przez walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki uchwały o wycofaniu jej akcji z obrotu publicznego. Jeżeli uchwała taka zostanie podjęta, to w postępowaniu przed KPWiG, prowadzonym stosownie do art. 19 ust. 1 ww. ustawy, przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, emitenta (spółkę) reprezentuje zarząd. Gdyby komisja wydała decyzję odmawiającą wycofania akcji z publicznego obrotu, spółka może, zgodnie z art. 127 § 3 kpa, zwrócić się do niej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Od ostatecznej decyzji KPWiG przysługuje spółce skarga do NSA.