Trwa spór o U 95
Zdaniem specjalistów, nowa benzyna oferowana przez CPN ma wiele wad
DOBRY OŁÓW: Do czasu, gdy rząd nie wyda odpowiedniego rozporządzenia, Petrochemia Płock, kierowana przez prezesa Konrada Jaskółę, będzie produkowała benzynę zawierającą związki ołowiu. fot. Grzegorz Kawecki
Od 1 stycznia na stacjach benzynowych CPN nie będzie można kupić benzyny zawierającej związki ołowiu. Ma ona zostać zastąpiona benzyną uniwersalną U 95. Benzyna ta budzi jednak wielkie kontrowersje wśród producentów i naukowców.
W krajach Unii Europejskiej całkowity zakaz sprzedaży benzyny ołowiowej będzie obowiązywał od 1 stycznia 2000 r. Część krajów (m.in. Norwegia) już wycofała ją ze sprzedaży. Silniki samochodów dostosowano do benzyny bezołowiowej. CPN natomiast chce zastąpić etylinę ołowiową benzyną uniwersalną U 95. Wzbudza ona wiele emocji zarówno w środowisku producentów, jak i naukowców zajmujących się branżą naftową.
Zła benzyna
— Jesteśmy bardzo krytyczni wobec benzyny uniwersalnej. Po pierwsze — nie udowodniono, że U 95 nie jest szkodliwa czy chociażby mniej szkodliwa niż benzyna ołowiowa. Kongres USA i niemiecki Bundestag zdecydowały, że paliwa nie mogą zawierać ulepszaczy metalicznych. U 95 natomiast zawiera związki potasu. Poza tym nie można jej nazywać uniwersalną, bo używana w silnikach na zwykłą benzynę bezołowiową niszczy silnik — powiedział nam pracownik Instytutu Technologii Nafty z Krakowa.
Lepszy potas niż ołów
Innego zdania jest Centralne Laboratorium Nafty z Warszawy.
— Potas nie znajduje się na liście pierwiastków szkodliwych dla zdrowia sporządzonej przez sanepid. Benzyna U 95 jest o wiele mniej uciążliwa dla środowiska naturalnego i ludzi niż ołowiowa — mówi Andrzej Kulczycki, dyrektor CLN.
Spirytus szkodzi
Pozostaje jeszcze kwestia dodawania do paliw alkoholu etylowego. W Polsce sprzedaje się ponad 5 mln ton benzyn rocznie. Ponad 40 proc. stanowią benzyny ołowiowe. W etylinie ołowiowej 5 proc. jej objętości stanowi spirytus. Obecnie toczy się batalia na rzecz dodawania spirytusu również do benzyny U 95. Ma to zapewnić zbyt na alkohol polskim gorzelniom, a rolnikom skup produktów rolnych potrzebnych do produkcji spirytusu.
— Okazuje się jednak, że spirytus wpływa niekorzystnie na parametry benzyny U 95. Poza tym ryzykują właściciele stacji benzynowych, bo spirytus w U 95 może uszkodzić ich zbiorniki — tłumaczy Andrzej Szczęśniak, prezes Polskiej Izby Paliw Płynnych.
Manewr akcyzowy
Kolejny kontrowersyjny aspekt sprawy to akcyza. Na benzynę bezołowiową jest ona o 9 gr na litrze mniejsza niż na benzynę ołowiową. U 95 należy do benzyn bezołowiowych, akcyzę ma więc mniejszą. Na stacjach kosztuje jednak mniej więcej tyle samo, co ołowiowa. 9 groszy zostaje więc w kieszeniach producentów i dystrybutorów.
Nie tylko CPN
Benzyna ołowiowa będzie sprzedawana na stacjach konkurencji CPN-u, czyli Petrochemii Płock czy Rafinerii Gdańskiej. Będzie można ją kupić także na stacjach koncernów zachodnich.
— Oprócz oleju napędowego i całej gamy benzyn bezołowiowych mamy też etylinę ołowiową. Nie sprzedajemy natomiast U 95 — powiedziała nam Krystyna Antoniewicz, rzecznik prasowy Stat-oil w Polsce.