Inicjatywa Trójmorza to forum współpracy i zacieśniania relacji dwunastu państw Europy położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym. To platforma łącząca gospodarczo kraje zajmujące jedną trzecią całkowitej powierzchni UE, zamieszkałe przez 112 mln osób. To region stabilnego wzrostu gospodarczego. Dostrzegając ten potencjał, fundacja State of Poland po raz kolejny zorganizowała konferencję „GenFree: Przyszłość Inicjatywy Trójmorza”. Podczas imprezy, której patronowały Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Bank Gospodarstwa Krajowego, swoją wiedzą i doświadczeniem podzielili się z uczestnikami zagraniczni eksperci, m.in. dr Yuri Felshtinsky, Julian Röpcke, Tim Marshall, profesor Nikolai Ivanov, Edward Lucas, Marko Mihkelson, Stanisław Żaryn, Velina Tchakarova i Anton Gerashchenko. W spotkaniu brali również udział przedstawiciele dyplomatyczni kluczowych krajów z regionu — ambasadorzy Czech, Austrii czy Estonii.
Eksperci mierzyli się z kluczowymi kwestiami związanymi z ideą wolności – zarówno w wymiarze gospodarczym, jak i społecznym, zainspirowani cytatem papieża Jana Pawła II: „Wolność nie jest dana raz na zawsze, trzeba ją wielokrotnie zdobywać z pomocą prawdy”. Konferencja była skierowana głównie do młodych ludzi, od których ma zależeć zachowanie wolności w najbliższych dekadach.
- Główną ideą konferencji „GenFree: Przyszłość Inicjatywy Trójmorza” jest stworzenie platformy dla uzdolnionych ludzi z regionu Trójmorza, by mogli oni swobodnie wymieniać się myślami i doświadczeniami w walce z codziennymi wyzwaniami. Nasza konferencja skupia się przede wszystkim na młodym pokoleniu, które dopiero co weszło w dorosłość. Dzięki temu możemy budować i kształtować razem z nimi odpowiedzialne postawy społeczne – powiedział Włodzimierz Dola, prezes fundacji State of Poland.
Inicjatywa Trójmorza została powołana jako platforma współpracy: Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Węgier. Podczas konferencji eksperci, wśród których znaleźli się przedstawiciele świata nauki, biznesu i polityki, podkreślali niezwykle ważną rolę tego sojuszu dla bezpieczeństwa całego regionu.
- Utworzenie Trójmorza było najlepszą decyzją, ponieważ razem możemy walczyć o naszą wolność i wspierać się w różnych dziedzinach oraz obszarach codziennego życia. Możemy być dumni, że zidentyfikowaliśmy obecne wyzwania lata temu i teraz łatwiej jest im stawić czoła – powiedział Paweł Jabłoński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Wspierajmy Ukrainę
Głównym tematem konferencji była agresja rosyjska na Ukrainę. Prelegenci podkreślali w swoich wystąpieniach, że aktualna sytuacja geopolityczna stanowi zagrożenie dla wolności w Polsce oraz w innych krajach regionu.
- Agresja rosyjska w Ukrainie pokazała nam, jak kruchą rzeczą może być wolność, która często jest postrzegana jako coś oczywistego w krajach zachodnich. Jest ona fundamentem, bez którego nie ma możliwości rozwoju naszego kraju, społeczności i rodziny – przekonywał Paweł Nierada, pierwszy wiceprezes zarządu BGK oraz członek rady nadzorczej Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza.
Zaproszeni goście byli zgodni co do tego, że kraje Zachodu muszą kontynuować wsparcie dla Ukrainy w tym trudnym czasie, ponieważ trwająca w tym kraju wojna jest kluczowa również dla wolności każdego z nas.
- Spotykamy się w wyjątkowym czasie dla całej Europy i naszego bezpieczeństwa. Ostatnie wydarzenia pokazały, jak ważna jest wolność i obrona prawdy. Ukraina walczy nie tylko o swoją, ale również o naszą wolność i musimy ją w tym wspierać – podkreślił Paweł Jabłoński.
Stanisław Żaryn, pełnomocnik rządu ds. bezpieczeństwa przestrzeni informacyjnej, opowiedział o jednym z kluczowych wyzwań, z jakimi musimy mierzyć się w dzisiejszych czasach - o walce z dezinformacją. Podkreślił, że Rosja rozpowszechnia nieprawdziwe informacje w celu oszukiwania własnych obywateli w kwestii przyczyn wojny w Ukrainie, prowadzi również podobne operacje w krajach zachodnich.
- Dezinformacja i wrogie operacje propagandowe to kwestia bezpieczeństwa narodowego – uważamy je za poważne zagrożenie dla Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej – powiedział Stanisław Żaryn.
Kolejnym prelegentem był Tim Marshall, amerykański dziennikarz i autor światowego bestsellera „Więźniowie geografii”. Przekonywał, jak ważna jest możliwość wyboru, która stoi u podstaw całego systemu demokratycznego. Dziennikarz wyraził również swoją aprobatę wobec całej inicjatywy Trójmorza, która w jego ocenie jest kluczowa dla stabilizacji całego regionu.
- Koncepcja Trójmorza daje bezpieczeństwo całemu regionowi i wspiera ideę wolności – podkreślał Tim Marshall.
Przyczyny wojny
Dr Yuri Felshtinsky podczas swojego wykładu zarysował historię Rosji i główne przyczyny konfliktu. Przypomniał, że Władimir Putin zdobył władzę w sposób niedemokratyczny i został mianowany prezydentem bez przeprowadzonych wcześniej wyborów. Od tamtej pory regularnie wprowadzał na najwyższe stanowiska rządowe byłych członków KGB (obecnie FSB). Felshtinsky jako aktualny cel Rosji wskazał dalszą ekspansję terytorialną w celu odtworzenia terenów byłego Związku Radzieckiego. Jest jednak przekonany, że Ukraina wygra tę wojnę, co zapoczątkuje głębokie przemiany polityczne w Rosji.
- Jestem pewien, że zakończenie tego konfliktu spowoduje zdrową transformację w Rosji, podobnie jak było w przypadku Niemiec po zakończeniu II wojny światowej. Muszą jednak zgodzić się na wycofanie wszystkich wojsk z okupowanych terenów, przywrócić granice sprzed aneksji Krymu oraz zgodzić się na przeprowadzenie międzynarodowego śledztwa dotyczącego zbrodni wojennych, których dokonali ich żołnierze w trakcie wojny – opowiadał Dr Yuri Felshtinsky.
Przyczyny agresji rosyjskiej próbował także wytłumaczyć w swoim wystąpieniu profesor Nikolai Ivanov – profesor historii, były redaktor Radia Wolna Europa. Przedstawił on pogląd, że Rosja próbuje narzucić reszcie świata kompletnie nową ideologię tzw. rosyjskiego świata, skupiającą się na tym, że to rosyjskie wartości są „najważniejszym etosem europejskim”.
Co przyniesie przyszłość
Na zakończenie konferencji odbyła się debata „Sprawa bezpieczeństwa energetycznego w Polsce”, w której wzięli udział: Marcin Chruściel – prezes Instytutu Nowej Europy, Wojciech Jakóbik – redaktor naczelny portalu Biznesalert.pl, Wojciech Jasiński – ekspert ds. energii i klimatu oraz Petros Tovmasyan – Key Expert New Europe Foundation. Skupili się oni na istotnej roli, jaką będzie pełnić w naszej energetyce niedawno otwarty gazociąg Baltic Pipe. Wyrazili również nadzieję na sprawne przeprowadzenie planowanej budowy elektrowni jądrowej w Polsce.
Wszyscy eksperci byli zgodni, że przyszłość demokracji będzie zależeć od młodego pokolenia, które powoli przejmuje stery zarówno polityczne, jak i gospodarcze. Spytany o radę, jakiej udzieliłby młodym ludziom, by mogli się oni dalej cieszyć wolnością w przyszłości, Paweł Nierada podkreślił wagę edukacji i rozwoju osobistego.
- Wydaje mi się, że trzeba inwestować w siebie i dbać o wolność ekonomiczną. Jeśli wypracujemy niezależność poprzez swoje umiejętności i pracę, będziemy mogli osiągnąć prawdziwą wolność i możliwość cieszenia się nią zarówno osobiście, jak i w naszych krajach – podsumował Paweł Nierada.