Presja kosztowa w Niemczech przybiera na sile. Drożeją energia, surowce i praca, a przedsiębiorcy coraz częściej nie są w stanie przerzucić tych kosztów na klientów. W efekcie marże topnieją, a wiele firm rezygnuje z działalności — pisze niemiecki portal Deutsche Wirtschafts Nachrichten.
Firmy z wieloletnią historią nie wytrzymują realiów rynku
Problem dotyczy zarówno dużych sektorów przemysłowych, takich jak przemysł chemiczny, jak też drobnego rzemiosła. W szczególnie trudnej sytuacji są piekarnie. Wysokie ceny prądu, gazu i surowców do produkcji sprawiają, że prowadzenie działalności staje się nieopłacalne.
Kryzys szczególnie boleśnie uderza w firmy o wieloletniej historii. Jednym z przykładów jest działająca nieprzerwanie przez 435 lat rodzinna piekarnia Breithaupt z Darmstadt — ogłosiła upadłość i zapowiedziała zakończenie działalności w połowie roku. Jeszcze niedawno zatrudniała około 40 osób i prowadziła sześć punktów sprzedaży. Dziś funkcjonują tylko dwa, a liczba pracowników spadła do 20. Szans na uratowanie biznesu praktycznie nie ma.
Właścicielka wskazuje kilka kluczowych przyczyn upadku. Jedną z nich są skutki pandemii COVID-19, które szczególnie dotknęły piekarnie oferujące także usługi gastronomiczne. Lockdowny ograniczyły sprzedaż kawy, śniadań i przekąsek, co dla wielu firm było istotnym źródłem przychodów.
Pandemia i zmiana nawyków uderzyły w branżę
Dane pokazują skalę problemu. W czasie pandemii większość piekarni odnotowała wyraźny spadek wpływów z działalności kawiarnianej. Szacuje się, że w latach 2020–21 sektor stracił ponad miliard euro przychodów, co odpowiada spadkowi o około 13 proc. Do tego doszły zmiany w zachowaniach konsumentów, którzy coraz częściej wybierają tańsze produkty oferowane przez duże sieci handlowe, co osłabia pozycję lokalnych, rzemieślniczych zakładów.
Poza skutkami pandemii przedsiębiorcy wskazują także na rosnące koszty energii i surowców, co znacząco obciąża budżety firm. Działalność dodatkowo utrudniają regulacje i biurokracja.
Koszty pracy rosną, rentowność spada
Istotnym czynnikiem są również rosnące koszty pracy, w tym podwyżki płacy minimalnej. Branża piekarnicza, która jest silnie uzależniona od ludzkiej pracy, odczuwa te zmiany szczególnie mocno. W efekcie wielu przedsiębiorców nie jest w stanie generować nadwyżek pozwalających na inwestycje czy rozwój. Firmy działają na granicy opłacalności, a w wielu przypadkach tę granicę już przekroczyły.
Pogarszającą się sytuację potwierdzają statystyki. W ciągu ostatniej dekady liczba piekarni w Niemczech spadła o około 30 proc., do około 8,1 tys., a zatrudnienie zmniejszyło się o kilka procent.
Liczba upadłości wyraźnie powyżej poziomów sprzed pandemii
Jeszcze bardziej niepokojące są najnowsze dane dotyczące upadłości firm. W lutym liczba bankructw przedsiębiorstw wzrosła o 5 proc. miesiąc do miesiąca. W porównaniu z okresem sprzed pandemii (średnia z lat 2016–19) jest wyższa aż o 58 proc. Tylko w lutym odnotowano 1466 przypadków niewypłacalności firm. Eksperci wskazują, że to nie koniec — w kolejnych miesiącach można spodziewać się dalszego wzrostu liczby bankructw. Wskaźniki wyprzedzające sugerują, że fala upadłości będzie się utrzymywać, a 2026 r. może przynieść jeszcze więcej bankructw niż poprzedni.
W 2025 r. liczba upadłości w sektorze rzemieślniczym była najwyższa od ponad dekady — wzrosła o ponad 13 proc. rok do roku, sięgając niemal 5 tys. przypadków.
Eksperci podkreślają, że obecna sytuacja nie jest zwykłym procesem rynkowym, w którym słabsze firmy ustępują miejsca silniejszym. Coraz częściej znikają przedsiębiorstwa stabilne, działające od dziesięcioleci, które nie są w stanie poradzić sobie z kosztami. Największym obciążeniem pozostają ceny energii, surowców oraz pracy. To one w największym stopniu podkopują płynność finansową małych i średnich firm.
Jeśli warunki prowadzenia działalności się nie poprawią, liczba przedsiębiorstw, a wraz z nią miejsc pracy będzie dalej się kurczyć. Zamiast jednorazowego wstrząsu gospodarka doświadcza powolnego, systematycznego odpływu firm z rynku i wiele wskazuje na to, że jest to proces trwały.