Gigantyczne powierzchnie realizowane przez rozważnych deweloperów dla silnych spółek handlowych — taki scenariusz rozwoju branży przewidują analitycy rynku.
Mijający rok w branży nieruchomości handlowych zdominowany był przez dwa wydarzenia: integrację europejską oraz otwarcia największych w Polsce centrów handlowych w Warszawie. Obydwa były dowodami dojrzałości rodzimego rynku. Stały się także zapowiedzią procesów i wydarzeń, które mogą nastąpić w 2005 r.
Sukces…
Według przedstawicieli branży handlowej, otwarcie na jesieni 2004 r. Centrum Handlowego Arkadia w Warszawie okazało się sukcesem. Tatiana Siemieniuk, szef działu powierzchni handlowych Jones Lang LaSalle, porównuje go nawet do otwarcia dotychczasowego lidera — stołecznej Galerii Mokotów.
— Arkadia ma prawie same zalety: doskonałą lokalizację blisko centrum miasta, dużych osiedli mieszkaniowych i dość zamożnego Żoliborza. W skład centrum wchodzi dobrze zaprojektowany pojemny parking. Galeria ma starannie dobranych najemców. Architektura obiektu sprzyja handlowi. Wadą projektu jest układ komunikacyjny. Wprawdzie gwarantuje on połączenie niemalże z całą Warszawą, ale jest w tym miejscu niewydolny i wymaga przebudowy — ocenia Tatiana Siemieniuk.
Jarosław Lipiński, szef działu powierzchni handlowych agencji Colliers International, podkreśla, że Arkadii udało się wylansować wizerunek centrum, w którym konsumenci mogą spędzić czas wolny w rozbudowanej części rozrywkowej.
— Ten chwyt marketingowy ma spowodować przyciągnięcie klientów, którzy nie tylko zrobią szybkie zakupy w supermarkecie, ale również będą odpoczywać w licznych kawiarniach i restauracjach, będą umawiać się na spotkania czy randki. Arkadia oraz sposób jej promocji niewątpliwie wyznacza trendy dla przyszłych dużych inwestycji — wyjaśnia Jarosław Lipiński.
Sukcesem jest także zmiana profilu najemców w należących do DTC Real Estate domach towarowych Wars, Sawa i Junior w Warszawie.
Właściciel budynków, aby jeszcze bardziej podnieść znaczenie i dochodowość sklepów, postanowił włączyć się w program rewitalizacji tej części Śródmieścia. DTC RE chce zainwestować w modernizację ich sąsiedztwa, czyli tzw. Pasaż Wiecha.
…i przestroga
Niestety, sukcesu nie doczekało się jeszcze uruchomione w Warszawie, wiosną 2004 r., centrum handlowe Blue City. Obiekt nie przyciąga tak wielu klientów, jak zakładały plany. Część zdesperowanych najemców wystąpiła przeciwko jego zarządowi na drogę prawną. Ten przypadek wskazuje, że skończyły się czasy, gdy otwarcie dużego obiektu było równoznaczne z sukcesem.
— Jedną z największych zmian, które wystąpiły w roku 2004, jest stopniowe przekształcanie się rynku wynajmujących w rynek najemców. Duża podaż powierzchni spowodowała problemy z jej wypełnieniem. Okazało się, że nie każda inwestycja owocuje sukcesem. Inwestorzy będą z większą rozwagą planować nowe inwestycje i rozbudowę już istniejących obiektów — mówi Jarosław Lipiński.
Otwarte drzwi
Jednym z najważniejszych wydarzeń 2004 roku, które wyznaczyło kierunek działania branży handlowej w Polsce, jest akcesja do Unii Europejskiej.
— Wykazała ona, że mamy bardzo duży potencjał rozwoju zarówno marek, jak i centrów handlowych. Moim zdaniem, w najbliższych latach będziemy obserwowali w Polsce bardzo dużą liczbę transakcji kupna-sprzedaży nowoczesnych centrów handlowych. Boom inwestycyjny przeżyją także mniejsze miasta. Inwestorzy zainteresują się także starymi lokalizacjami hipermarketów. Zacznie się modernizacja przestarzałych „blaszaków” — ocenia Piotr Kaszyński, partner w Cushman & Wakefield Healey & Baker (CW HB).
Jego zdaniem, Polska powinna wykorzystać szanse, jakie niesie uznanie kraju za rynek bezpieczny przez dużych inwestorów.
— Największą dla nich barierą jest ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym. Jest nieprecyzyjna, co prowadzi do dowolnego interpretowania prawa przez urzędników wydających pozwolenia na budowę — podkreśla Piotr Kaszyński.
Liderzy
Wśród dominujących w branży w 2004 r. spółek handlowych wymieniane są: H&M, Saturn (należący razem z Media Markt do Metro Group), Reserved.
— Do Polski wchodzą także nowe marki, które szukają lokalizacji w dobrych punktach. Jedną z nich jest Jeans Club. Spółka podpisała już umowy na wynajem powierzchni w czterech centrach handlowych: warszawskich — Wola Park, Arkadia i Złote Tarasy, oraz w szczecińskim — Galaxy. Działają już pierwsze sklepy. Pojawiła się także marka Humanic, sklepy z obuwiem. Jej przedstawiciele podpisują już umowy z centrami handlowymi. Pierwszy sklep Humanica ruszy na wiosnę w warszawskiej Reducie — uzupełnia Tatiana Siemieniuk.
Plany i nadzieje
W tej chwili trwa komercjalizacja centrum handlowo-rozrywkowo-biurowego Złote Tarasy w Warszawie, prowadzona przez CW HB.
— Wynajęliśmy już: duży sklep dla Marksa & Spencera (2,5 tys. mkw.), wieloekranowe kino dla Multikina. W obiekcie wydzielona zostanie część dla Peek & Cloppenburg z Hamburga, która przyjmie charakter domu towarowego z wejściem od ulicy oraz galerii, negocjujemy też wynajem powierzchni pod dwa kolejne domy towarowe. Jeden z nich będzie miał 5, a drugi nawet 10 tys. mkw. Wynajęliśmy już 50 proc. powierzchni handlowo-rozrywkowej centrum, mimo kłopotów inwestora, spółki Złote Tarasy, z uchylonym pozwoleniem na budowę — informuje Piotr Kaszyński.
Zdaniem tego analityka, spółki handlowe wierzą, że ING RE, jeden ze wspólników spółki, jest tak znanym i doświadczonym inwestorem, że doprowadzi projekt do szczęśliwego otwarcia.
Koniec roku przyniósł podpisanie wstępnych umów związanych z zakupem centrum handlowego na Śląsku.
— W grudniu 2004 roku rozpoczęły się prace przy budowie parku handlowego Latarnia w Gdańsku. Wśród najemców znajdują się m.in. H&M, Humanic, Bomi i Cubus. Otwarcie planowane jest na listopad 2005 r. — mówi Piotr Kaszyński.
To nie koniec. Na pozwolenia na budowę czekają nowe projekty, w tym m.in. dwa centra handlowe we Wrocławiu: Pasaż Grunwaldzki, realizowany przez spółkę Echo Investment, i obiekt budowany w centrum miasta przez LC Corp. Nie zabraknie nowych otwarć, np. w Poznaniu, gdzie wiosną ruszy Centrum Handlowe Marcelin, w Łodzi, gdzie według planów powinien zostać oddany olbrzymi obiekt handlowo-rozrywkowy Manufaktura oraz w Krakowie — tu zacznie działać Galeria Kazimierz, realizowana przez GTC.