Kilka dni temu ujawniliśmy w PB, że Jakub Suchanek, szef i właściciel grupy kilkudziesięciu firm powiązanych ze spółką Prefa Group (PG) z NewConnect, jest podejrzany o oszukanie jej inwestorów na co najmniej 19 mln zł. I zapowiedzieliśmy, że wkrótce usłyszy kolejne zarzuty. Tak też się stało.
- Zarzut dotyczący oszukania posiadaczy obligacji Prefa Group i Prefa Construction uzupełniliśmy o kolejnych pokrzywdzonych i nowe podmioty: Polski Holding Inwestycyjny i Real Estate Value. Obecnie w tym wątku jest 218 pokrzywdzonych obligatariuszy na łączną kwotę prawie 30,5 mln zł – mówi Łukasz Wawrzyniak, rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Poznaniu.
Szkoda jest warta ponad 35 mln zł. A to nie koniec
Równocześnie Jakubowi Suchankowi (zgadza się na podawanie pełnych danych osobowych) przedstawiono zarzut dotyczący uszczuplenia zaspokojenia pięciu wierzycieli, m.in. skarbu państwa, na około 70 tys. zł. Przede wszystkim zaś – 41 nowych zarzutów oszustwa dotyczących pożyczek zawieranych z inwestorami przez PG i Polski Holding Inwestycyjny (PHI), a także cesji wierzytelności podpisywanych z nimi przez PHI Wierzytelności. W tym wypadku chodzi o 26 pokrzywdzonych, a łączna wysokość wyrządzonej im szkody to prawie 4,8 mln zł.
W sumie zarzuty oszustwa Jakuba Suchanka obejmują więc 244 pokrzywdzonych i dotyczą ponad 35 mln zł. Przy czym rzecznik poznańskiej prokuratury podkreśla, że nadal nie jest to całkowita wysokość szkody i jest przesądzone, że szefa PG czeka kolejne uzupełnianie zarzutów.
Te zapowiedzi nie dziwią w kontekście faktu, że wszystkich obligatariuszy i pożyczkodawców, którzy od blisko trzech lat nie mogą odzyskać pieniędzy, jest około 600. A ich łączne wierzytelności to co najmniej 140 mln zł (według samego szefa PG), a być może i ponad dwa razy więcej. Dokładnej kwoty nikt nie zna, bo firmy kierowane przez Jakuba Suchanka od dawna nie prowadzą księgowości. A większość ostatnie sprawozdania finansowe złożyła za… 2021 r.
Prefa Group od powstania w 2020 r. przedstawiała się jako dostawca kompleksowych rozwiązań budowlanych: od projektu i koncepcji zagospodarowania przestrzennego przez projektowanie, produkcję prefabrykatów i generalne wykonawstwo aż po deweloperkę w Poznaniu i okolicach. A wyróżniała się na rynku tym, że działalność finansowała głównie nie kredytami bankowymi, ale pieniędzmi od indywidualnych inwestorów, którym sprzedawała obligacje lub u których zaciągała pożyczki.
Brzmi znajomo? W podobny sposób finansowała się większa, bo działająca w całym kraju, i dużo bardziej znana grupa HRE Investments, powstała w 2018 r. W jej skład, podobnie jak w przypadku PG, również wchodziło kilkadziesiąt firm – głównie celowe spółki deweloperskie, ale też generalny wykonawca budów czy spółka produkująca prefabrykaty. Obie grupy łączy też to, że popadły w tarapaty finansowe (PG na początku 2023 r., HRE rok później), a ich twórcy i szefowie odpowiednio: Jakub Suchanek i Michał Sapota (obaj zgadzają się na podawanie pełnych danych), usłyszeli prokuratorskie zarzuty oszukiwania własnych inwestorów.
Jakub Suchanek obwinia KNF
Jak do uzupełnionych zarzutów odnosi się sam zainteresowany? Przysłał nam krótkie oświadczenie, w którym napisał, że z uwagi na dobro śledztwa nie będzie publicznie komentował zarzutów. Jednocześnie podkreślił, że ma pełne zaufanie do organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości i wierzy, że ich działania „służą rzetelnemu i obiektywnemu wyjaśnieniu wszelkich okoliczności tej sprawy”.
Jakub Suchanek nie przyznaje się do winy. We wcześniejszej korespondencji z PB twierdził, że zarówno za jego zarzuty, jak też problemy finansowe grupy, które doprowadziły ją na skraj bankructwa, odpowiada Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). A konkretnie jej decyzja z lutego 2022 r. o umieszczeniu na liście ostrzeżeń publicznych powiązanej z nim spółki PHI w związku z zawiadomieniem prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu działalności maklerskiej bez zezwolenia (śledztwo w tej sprawie trwa, nikt na razie nie usłyszał zarzutów).
W wersji prezesa są nieścisłości
Szef PG podnosi, że przed decyzją KNF grupa była w bardzo dobrej kondycji, a po niej została odcięta od finansowania zarówno instytucjonalnego, jak i prywatnego. Tyle, że te twierdzenia nie wytrzymują zderzenia z rzeczywistością. PG na poziomie skonsolidowanym miała bowiem ujemne kapitały własne (minus 12,7 mln zł) już na koniec 2021 r., a więc przed decyzją KNF. A po niej wciąż na dużą skalę pozyskiwała finansowanie, głównie od prywatnych inwestorów. O ile na koniec 2021 r. jej zobowiązania sięgały 131,5 mln zł, o tyle na koniec 2022 r. wzrosły do 230 mln zł, czyli o prawie 100 mln zł!
Dodatkowo, jak ujawniliśmy w PB, sam Jakub Suchanek w oficjalnym memorandum informacyjnym z grudnia 2022 r. i wywiadzie internetowym z tego samego miesiąca ani słowem nie wspominał o decyzji KNF w sprawie PHI i problemach z tym związanych. Przeciwnie – zapewniał, że grupa się rozwija, poprawia wyniki i realizuje swoje projekty deweloperskie zgodnie z harmonogramem.
Twórca Prefa Group jest optymistą
Jednak już kilka miesięcy później PG i pozostałe spółki przestały spłacać zobowiązania i de facto zaprzestały działalności. Część projektów deweloperskich została przejęta, głównie w drodze realizacji zabezpieczeń przez większych inwestorów. A te nieruchomości, które pozostały w grupie, są objęte zabezpieczeniami w postaci wysokich hipotek.
Mimo to Jakub Suchanek wciąż twierdzi, że jedynym jego celem od 2022 r. jest ratowanie spółek, powrót do prowadzenia działalności operacyjnej i spłata wierzycieli. I zapewnia, że grupa wciąż ma szansę wyjść na prostą. A to dlatego, że nadal posiada 10 nieruchomości, na których może realizować projekty deweloperskie (z przesłanej PB listy wynika, że chodzi o nieduże inwestycje, łącznie na ponad 200 lokali mieszkalnych).
Jednocześnie objęty zarzutami oszustwa biznesmen wspomina o możliwości uruchomienia nowego zakładu prefabrykacji. A także o scenariuszu polegającym na powrocie PG do notowań na NewConnect i dokapitalizowaniu spółki dzięki sprzedaży części kontrolowanych przez niego akcji.
Prokurator zastosował dodatkowy środek zapobiegawczy
Wierzyciele, z którymi rozmawialiśmy, odpowiadają jednak, że tego typu zapewnienia słyszą od Jakuba Suchanka od kilku lat i zawsze na zapewnieniach się kończy. A realizacja któregokolwiek ze scenariuszy nakreślonych przez szefa PG wydaje się jeszcze mniej prawdopodobna po tym, co właśnie zrobiła poznańska prokuratura. A postanowiła stanowczo zareagować na docierające do niej sygnały, że Jakub Suchanek wciąż próbuje pozyskiwać pieniądze od inwestorów.
- Uzupełniając zarzuty, zastosowaliśmy wobec Jakuba S. dodatkowy środek zapobiegawczy w postaci nakazu powstrzymania się od prowadzenia działalności, m.in. inwestycyjnej – informuje Łukasz Wawrzyniak.
Jakub Suchanek odmówił komentarza także w tej kwestii, stwierdzając, że stanowisko wobec stosowanych środków zapobiegawczych przedstawia bezpośrednio prokuratorowi prowadzącemu sprawę. I dodał, że „niezależnie od toczącego się postępowania” jego priorytetem pozostaje „dążenie do wypracowania dopuszczalnych prawem rozwiązań pozwalających na zaspokojenie wierzycieli”.