Oprogramowanie „pudełkowe” pełni w małych firmach niemal taką samą rolę w procesach biznesowych, jak systemy ERP w większych.
Wielkie firmy dysponują środkami pozwalającymi na wdrożenia zintegrowanych systemów MRP II/ERP.
Firmy małe i średnie nie mają ani tak dużych środków finansowych, ani tak wysoko wykwalifikowanych kadr informatycznych. Nie mają zresztą aż tak bardzo rozbudowanych potrzeb informacyjnych czy optymalizacyjnych — co oczywiście nie znaczy, że nie muszą kontrolować kosztów czy stanu zapasów i nie muszą oszczędzać na wykonywaniu działań rutynowych, jak rozliczenia z dostawcami, klientami i pracownikami oraz z otoczeniem instytucjonalnym firmy. Przeważnie więc kupują systemy gotowe, co w przypadku mikrofirm czy firm małych oznacza zakup „produktów z pudełka” czy „z półki”. Oprogramowanie takie nie wymaga rozbudowanej parametryzacji i dostosowania do struktury przedsiębiorstwa (notabene w przypadku wielkich systemów MRP II/ERP często także i firma musi się dostosować do systemu informatycznego, co nazywane jest reengineeringiem procesów biznesowych). Niełatwo zresztą ustawić granicę między prostymi, popularnymi „pudełkowymi” programami wspomagania sprzedaży oraz ewidencji VAT (wśród których można wymienić oprogramowanie wrocławskiego InsERTu czy podwarszawskiego Wa-Pro) a systemami bardziej rozbudowanymi, dla trochę większych firm. Upraszczając, można bowiem powiedzieć, że popularne oprogramowanie „pudełkowe” pełni w mikro- i małych firmach niemal taką samą rolę w procesach biznesowych, jak systemy MRP II/ERP w firmach większych, a zasadnicza różnica polega na tym, że właściciel czy księgowy małej firmy osobiście wykonuje zadania, za które w dużej spółce odpowiadają moduły systemów zarządzania zasobami firmy i planowania jej działań.
Statystyka
Wyniki przeprowadzonego w listopadzie 2003 r. na zlecenie Microsoftu badania 320 małych i średnich firm produkcyjnych, handlowych i usługowych z całej Polski („Badanie wskaźnika koniunktury informatycznej MSI”) pokazują, że w sektorze MSP oprogramowanie wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem obecne jest w przeważającej większości firm. Oprogramowanie finansowo-księgowe, które można w takiej kategorii firm traktować jako podstawę systemów wspomagających zarządzanie, było wtedy w 85 proc. badanych firm ogółem, z tego w ponad 94 proc. firm średnich.
Wielcy wśród małych
Tradycyjnie silną pozycję w dziedzinie oprogramowania dla małych firm na naszym rynku mają polscy producenci oprogramowania, przeważnie także firmy małe i średniej wielkości. Jednak rynek MSP jest na tyle atrakcyjny i na tyle mało nasycony, że w ostatnich latach użytkownicy z sektora MSP zostali zauważeni także przez „wielkich tego świata”. Dziś niemal wszyscy wielcy dostawcy oprogramowania, w tym SAP, Oracle i Microsoft, mają w swych ofertach systemy dla firm średnich, a nawet małych. Microsoft, rozbudowując propozycję dla firm mniejszych i średnich, kupił w ciągu ostatnich lat kilku znanych dostawców oprogramowania tej klasy, m.in. Great Plains Software i Navision, włączając ich do swej gałęzi Microsoft Business Solutions. Obok wspomnianych wielkich firm w czołówce dostawców oprogramowania wspomagającego zarządzanie na krajowy rynek są firmy wyspecjalizowane w oprogramowaniu dla firm średnich. Wśród dostawców zagranicznych są to np. Exact Software i Scala Business Solutions, zaś spośród pierwszej dziesiątki producentów polskich właściwie wszystkie firmy (z wyjątkiem Prokomu, Computerlandu i Comarchu, nastawionych na dużych odbiorców) dostarczają programy tej klasy. Przewodzi tej grupie Matrix.pl. W końcu 2003 r. z systemów tej firmy korzystało łącznie około 61 tys. użytkowników, w zdecydowanej większości małych i średnich firm, posługujących się różnymi wersjami systemu Symfonia. Prawie 40 tys. użytkowników ma CDN, firma należąca obecnie do grupy Comarchu.
Zdalne systemy
CDN udostępnił na szerszą skalę swoje oprogramowanie wspierające zarządzanie także w modelu ASP (Application Servis Provision), zdalnego przetwarzania wybranych modułów systemu za miesięczną opłatę abonamentową (od 21 do 259 zł miesięcznie za moduł programu). Teoretycznie jest to jeden z najkorzystniejszych sposobów outsourcingowego wykorzystywania oprogramowania. Jednak na razie rozwija się on w Polsce powoli, mimo że już ponad 76 proc. firm badanych we wspomnianym sondażu MSI ma stałe łącze internetowe. Najmniejsze firmy chętniej korzystają z pełnego outsourcingu swojej księgowości, powierzając jej prowadzenie biurom rachunkowym. Oczywiście producenci oprogramowania już dawno zauważyli kilka tysięcy użytkowników specjalnych — jakimi są biura rachunkowe — i niemal każdy ma w swej ofercie odpowiednią wersję systemu. Istotnym elementem takich wersji są moduły umożliwiające podgląd wyników pracy przez klientów biura (moduły takie dostępne są też w działającym w trybie ASP oprogramowaniu CDN Online).
Tomasz Kulisiewicz, analityk rynku IT i telekomunikacyjnego
