Klient zamówił ramę do obrazu pod wymiar dzieła odziedziczonego po babci jego żony. Rzemieślnik źle zmierzył i martwa natura się nie mieści. Rama bardzo ładna — kiwa głową klient — ale nie na taki rozmiar się umawialiśmy. Na pewno nie odetnę wazonu z kwiatkami, aby został tylko kosz z owocami, tego niech mi pan nie proponuje, panie rzemieślniku. Może faktycznie kwiatki trochę artyście nie wyszły, kosz z owocami znacznie lepiej, ale żona jest przywiązana do całego obrazu.
Rzemieślnik rozpacza. Materiały na ramę drogie, zrzuca winę na pracownika, że źle zmierzył. Zawinił, ale dwa dni ramę robił i on jako pracodawca musi mu zapłacić. A klient w kółko swoje — co mi po takiej ramie?
Cóż robić?Za usługę niewykonaną lub na tyle źle wykonaną, że bezużyteczną, klient płacić nie musi. Może odmówić przyjęcia bezużytecznego towaru albo — jeśli uzna, że co prawda martwa natura się nie zmieści, ale rama mu się przyda — może żądać opuszczenia ceny i ramę zachować.
To problem rzemieślnika, że źle wykonał usługę. A z drugiej strony, nie jest zupełnie bezradny wobec pracownika. Za wadliwe wykonanie produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje. Zamiast ciąć po pensji, może też zażądać od pracownika, aby ten wadę usunął.
Musi tylko pamiętać o jednym: wynagrodzenie można zmniejszyć tylko i wyłącznie wtedy, gdy złego wykonania usługi lub produktu winny jest pracownik, a pracodawca nie przyczynił się do tego, ale — co więcej — stworzył warunki do właściwego wykonania pracy. Poza tym to pracodawca musi udowodnić winę pracownika za wadliwe wykonanie produktu.
W praktyce opisany powyżej przepis kodeksu pracy ma zastosowanie zwłaszcza w systemie wynagrodzenia akordowego. Kiedy klient zgłasza się z reklamacją, to pracownik, który usługę wykonał, musi usunąć wadę, a jeśli wadliwe wykonanie było z jego winy, to za czas naprawy nie należy mu się wynagrodzenie.
Daniel Jastrun, radca prawny, partner w kancelarii Magnusson