Działalność gospodarcza powoli się zeuropeizuje
MALI I ŚREDNI: Kryteriów zaliczenia do kategorii MSP nie spełnia zaledwie 4 proc. spośród wszystkich firm zatrudniających co najmniej 5 pracowników.
Środowiska biznesu generalnie pozytywnie oceniają ustawę — prawo działalności gospodarczej. Stanowi ona pierwszy i podstawowy element nowoczesnej triady legislacyjnej, wraz z przygotowywanymi ustawami o spółkach prawa handlowego oraz o krajowym rejestrze gospodarczym.
DOCENIĆ NALEŻY już sam fakt uchwalenia i ogłoszenia tak fundamentalnej ustawy z dużym wyprzedzeniem — w całości zaistnieje ona 1 stycznia 2001 r., chociaż niektóre przepisy weszły w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. W tym miejscu koniecznie trzeba pochwalić rzadko spotykaną precyzję Centrum Legislacyjnego Rządu, wydającego Dziennik Ustaw. Otóż prawo działalności gospodarczej — uchwalone 19 listopada 1999 r. — opublikowane zostało w numerze 101, datowanym 17 grudnia, co poskutkowało wejściem wspomnianych przepisów w życie dokładnie 1 stycznia 2000 r.
NOWA USTAWA zdecydowanie zawęża obszary działalności gospodarczej, wymagające uzyskania koncesji — z około trzydziestu ich liczba maleje do ośmiu. Koncesjonowanie dotyczy tylko:
- poszukiwania i wydobywania kopalin;
- wytwarzania i obrotu bronią i materiałami wybuchowymi;
- wytwarzania i obrotu paliwami i energią;
- ochrony osób i mienia;
- transportu i usług lotniczych;
- budowy i eksploatacji płatnych autostrad;
- zarządzania liniami i wykonywania przewozów kolejowych;
- rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.
PRAWO działalności gospodarczej zrównuje przedsiębiorców bez względu na kraj ich pochodzenia. Obwarowane to zostało zasadą wzajemności, dzięki czemu powstanie swoista wspólnota interesów — podmioty zagraniczne będą zainteresowane odpowiednio równym traktowaniem polskich firm w ich macierzystych krajach. Przepisy, które weszły w życie już od 1 stycznia 2000 r., zdefiniowały pojęcie osoby zagranicznej oraz unormowały kwestię tworzenia na terenie Polski oddziałów i przedstawicielstw firm zagranicznych.
RÓWNIEŻ od 1 stycznia 2000 r. funkcjonują już przepisy dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw, którym państwo ma stwarzać korzystne warunki do funkcjonowania i rozwoju — oczywiście z poszanowaniem zasad równości i konkurencji. Dokładnie zdefiniowano, iż przedsiębiorca mały zatrudnia średniorocznie mniej niż 50 pracowników, natomiast średni — mniej niż 250. Oprócz wielkości zatrudnienia, drugim kryterium zakwalifikowania do którejś z kategorii jest przychód netto lub suma aktywów bilansu firmy.
O SAMORZĄDZIE gospodarczym ustawa ledwie wspomina. Przesądzone zostało, iż samorząd nie posiada uprawnień władczych w stosunku do przedsiębiorców w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Jednak sprawę najważniejszą, czyli ustrój, zadania, sposób tworzenia i tryb powoływania władz samorządu gospodarczego ma określićÉ kolejna ustawa. Ten unik wykonany wobec najbardziej kontrowersyjnej i dzielącej biznesowe środowiska kwestii umożliwił sprawne uchwalenie prawa działalności gospodarczej, ale nie można go określić inaczej, jak legislacyjną spychotechniką.
PO WEJŚCIU całej ustawy w życie stracą moc trzy akty prawne, symbolicznie reprezentujące trzy epoki: stalinowski dekret z 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach; ustawa z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, będąca desperacką próbą wszczepienia elementów wolnorynkowych do gospodarki planowej PRL; ustawa z 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, uchwalona w okresie fascynacji społeczeństwa otwarciem na świat. Od 1 stycznia 2001 r. polska gospodarka powinna już funkcjonować pod rządami przepisów, dopasowanych do norm Unii Europejskiej.
