Polski Rejestr Statków (PRS) to państwowa spółka mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa statków oraz przewożonych nimi osób i ładunków. Przedmiotem jej działalności jest klasyfikacja statków i innych obiektów oraz wykonywanie nad nimi nadzoru technicznego i rzeczoznawczego, prowadzenie certyfikacji i szkoleń oraz badań naukowych i eksperymentów. Nadzoruje np. budowę w chińskich stoczniach statków dla polsko-chińskiej firmy żeglugowej Chipolbrok. W Polsce natomiast PRS podjął się niedawno np. nadzoru nad budową okrętu Ratownik dla Marynarki Wojennej RP.
Umowy z Irańczykami były zawierane od roku 2018...
Spółka zajmuje się nie tylko nadzorem nad budową statków, ale także ich eksploatacją. Przez wiele lat z jej usług chętnie korzystali np. Irańczycy, co budziło ostry sprzeciw Amerykanów.
W czasie trwającej wojny na Bliskim Wschodzie świadczenie usług nadzoru byłoby jednak bardzo trudne oraz grozić sankcjami. Okazuje się jednak, że już kilka miesięcy temu PRS, bez rozgłosu, wykreślił irańskie statki z rejestru. Wprawdzie w datowanym na 2025 r. wykazie podmiotów wpisanych w polski rejestr zamieszczonym na stronie internetowej spółki wciąż znajduje się wiele irańskich statków, np. tankowców, ale przedstawiciele PRS podkreślają, że zawiera on dane klasyfikacyjne aktualne na 31 grudnia 2024 r.
Grzegorz Pettke, prezes PRS, wyjaśnia, że spółka świadczyła usługi nadzoru klasyfikacyjnego i konwencyjnego dla podmiotów irańskich od października 2018 r. za wiedzą i zgodą ówczesnego ministra ds. gospodarki morskiej. Były to tzw. block fee zawierane na pięć lat.
„Usługi rzeczoznawcze świadczone przez PRS zapewniały minimalny poziom bezpieczeństwa jednostek pływających i środowiska morskiego w szeroko pojmowanym interesie wspólnoty międzynarodowej, a utrzymanie odpowiedniego stanu bezpieczeństwa ograniczało ryzyko wypadków morskich” — czytamy w mejlu przesłanym przez prezesa PRS.
Usługi były świadczone zgodnie z konwencjami i kodeksami Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), za wiedzą członków międzynarodowego towarzystwa klasyfikacyjnego IACS oraz Komisji Europejskiej.
... a zerwane w 2025
Grzegorz Pettke informuje jednak, że od 30 września 2025 r. PRS nie świadczy już żadnych usług na rzecz podmiotów irańskich. Spółka natychmiast przestała działać na rynku irańskim, a umowy z Irańczykami zerwała. Powodem były unijne rozporządzenia z 29 września 2025 r. wprowadzające ograniczenia we współpracy z Iranem.