Kariera polimerów

opublikowano: 21-09-2017, 22:00

Tworzywa sztuczne dają naukowcom, konstruktorom i projektantom ogromne możliwości. Pozwalają na tworzenie pionierskich wyrobów i nowoczesnych technologii. Trzeba tylko pamiętać, co z nimi zrobić później, już po wykorzystaniu

PlasticsEurope Polska przedstawiła właśnie kolejny, ósmy już raport o produkcji tworzyw sztucznych, ich zużyciu oraz zagospodarowaniu odpadów. Fundacja jest polskim oddziałem ogólnoeuropejskiego Stowarzyszenia Producentów Tworzyw Sztucznych PlasticsEurope.

85 kg na głowę

Przemysł tworzyw sztucznych w Polsce szybko się rozwija, przekraczając wyraźnie zarówno wzrost PKB, jak i całego przetwórstwa przemysłowego. W roku 2016 wzrost ten wyniósł 6,7 proc. (wobec 2,7 proc. zwyżki PKB, a całego przetwórstwa przemysłowego o 4,2 proc.). Branża odnotowała sprzedaż w wysokości ponad 80 mld zł. To około 8 tys. przedsiębiorstw zatrudniających niemal 160 tys. pracowników. Najszybciej rozwijają się przetwórcy tworzyw, którzy odpowiadają za 84 proc. obrotów i 95 proc. zatrudnienia branży. To w większości firmy małe i bardzo małe, zatrudniające średnio 19 pracowników. Wśród przetwórców największą grupę stanowią producenci opakowań (pojemniki, butelki, pudełka, opakowania foliowe),

następnie wytwórcy rur i profili (stosowane w budownictwie) oraz producenci kabli. Zużycie tworzyw sztucznych w roku 2016 wyniosło w Polsce 3,3 mln ton, co oznacza wzrost o 6,9 proc. w porównaniu z rokiem 2015. Możliwości i potencjał branży w Polsce najlepiej pokazuje zapotrzebowanie na tworzywa na mieszkańca. Wynosi obecnie około 85 kg, podczas gdy średnia unijna to ponad 95 kg, a w niektórych państwach nawet 200 kg.

Najwięcej na opakowania

Szybki wzrost zużycia w Polsce wynika z rozwoju branż powiązanych, szczególnie sektora opakowań, produkcji sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz motoryzacji. W ostatnich latach nasz kraj stał się ważnym europejskim producentem samochodów osobowych i autobusów oraz części samochodowych, a także liderem w produkcji tzw. białego sprzętu AGD (pralki, zmywarki, lodówki). Największym odbiorcą polimerów jest sektor opakowań.

Tworzywa są lekkie, a przy tym wytrzymałe, łatwo je formować, dobrze zabezpieczają przed zanieczyszczeniem i skażeniem. Umożliwiają wykonanie bezpiecznego zamknięcia, co jest bardzo ważne np. w przypadku leków i chemii gospodarczej. Struktura zużycia ze względu na rodzaj polimeru wskazuje największe udziały dla polietylenu (LDPE, LLDPE, HDPE) — około 30 proc., polipropylenu (19 proc.) oraz polichlorku winylu (13 proc.) i polistyrenu — łącznie PS i EPS (14 proc.).

Projektować, by odzyskać

Ponad dwa lata temu Komisja Europejska zgłosiła propozycje pakietu ustaw, które mają zmienić europejską gospodarkę z modelu liniowego (produkcja — użytkowanie — unieszkodliwienie odpadu) na model o obiegu zamkniętym (circular economy), w którym surowce, materiały i produkty będą wykorzystywane w stopniu dużo większym niż dotychczas, m.in. przez ponowne wielokrotne użycie, naprawy, recykling i odzysk. To olbrzymie wyzwanie, które wpłynie na konkurencyjność sektora. Dlatego dużego znaczenia nabiera odpowiednie projektowanie produktów. Od decyzji podjętych na tym etapie zależy, ile surowców uda się wykorzystać ponownie.

— Wyjaśniam projektantom i konstruktorom, jak ich rozwiązania wpływają na możliwości recyklingu opracowywanych przez nich produktów. Pomagam producentom w dokonywaniu wyborów pod kątem zrównoważonego rozwoju, czyli takich, które są korzystne zarówno ekonomicznie, społecznie jak środowiskowo — opowiada Taina Flink, specjalistka ds. projektowania dla recyklingu w Stena Recycling. Największe znaczenie ma wybór materiału. Nie jest to jednak jedyne kryterium.

— To, że w karcie materiału napisano, że można go poddawać recyklingowi, nie oznacza automatycznie możliwości jego odzysku. Zależy to od rodzaju zastosowanych tworzyw, ich powszechności i sposobu, w jaki są ze sobą połączone — mówi ekspert Stena Recycling. Tworzywa łatwiej się odzyskuje z opakowań niż z produktów. Do tych drugich w celu obniżenia ceny materiału lub polepszenia jego właściwości często dodawane są m.in. włókno szklane, talk czy kreda, utrudniające odzysk. Ważny jest też sposób łączenia materiałów. Pozwala dobrać najodpowiedniejsze techniki spajania dla konkretnych tworzyw.

— Należy unikać łączenia materiałów w sposób, który nie pozwala na ich łatwe rozdzielenie. Przykładem na niewłaściwe użycie może być popularne stosowanie kleju lub śrub metalowych w połączeniu z tworzywami sztucznymi. Dzisiaj w procesach rozdzielania najczęściej korzysta się ze specjalistycznych maszyn. Kiedy produkty są kruszone w rozdrabniarkach, wokół śruby, która trafia do frakcji metalowej, zawsze pozostaje trochę plastiku. To już trudno odzyskać — podkreśla Taina Flink.

Dzięki projektowaniu dla recyklingu firmy mogą powiedzieć konsumentom, czy odzysk surowców z ich produktów rzeczywiście jest możliwy. Dzięki takim rozwiązaniom wyrób zyskuje nowe wartości środowiskowe, co przekłada się również na korzyści biznesowe.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Ekologia / Kariera polimerów