Zakładasz przedsiębiorstwo? Doradcy podatkowi są zgodni, że podatkowo najlepsza forma działalności to spółka komandytowa.
Polski system prawny przewiduje możliwość prowadzenia działalności w spółkach akcyjnych, z ograniczoną odpowiedzialnością, partnerskich, jawnych, cywilnych, komandytowych i komandytowo-akcyjnych. Różnice między nimi dotyczą praktycznie wszystkich aspektów działalności. Tutaj omówimy tylko te w opodatkowaniu dochodów.
— Są one na tyle istotne, że często decydują o wyborze formy prowadzenia działalności — mówi Paweł Mazurkiewicz, doradca podatkowy z MDDP.
Spółka akcyjna i z o.o.
Najistotniejszą ich cechą z podatkowego punktu widzenia jest uznanie ich za samodzielnego (tzn. odrębnego od wspólników spółki) podatnika podatku dochodowego. Tacy samodzielni podatnicy to te spółki, które są osobami prawnymi — czyli spółka akcyjna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Płacą one podatek dochodowy według stawki 19 proc.
— Pamiętać jednak należy, że ciężar opodatkowania dochodów spółki z o.o. i akcyjnej odnosi się także do opodatkowania dochodów uzyskiwanych w formie dywidendy przez jej udziałowców czy akcjonariuszy — przypomina Paweł Mazurkiewicz.
A to kolejny wydatek, gdyż stawka podatku od dywidendy wynosi następne 19 proc.
Przyjrzyjmy się, co to w praktyce oznacza.
Załóżmy, że hipotetyczna spółka z o.o. czy akcyjna w zeszłym roku zarobiła 100 tys. złotych. Schemat całkowitego obciążenia podatkowego jej działalności przedstawia się następująco:
- zysk brutto spółki z o.o./akcyjnej — 100 tys. zł
- podatek dochodowy od spółki (19 proc.) — 19 tys. zł
- zysk netto do podziału między udziałowców/akcjonariuszy — dywidenda 81 tys. zł
- podatek od dywidendy (19 proc.) — 15,39 tys. zł
- dochód netto dla udziałowca — 65,61 tys. zł.
Jak wynika z powyższego przykładu, z punktu widzenia inwestora (właściciela spółki) efektywna stopa opodatkowania jej dochodów wynosi 34,39 proc.
Pozostałe rodzaje spółek (cywilna, jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo-akcyjna) nie są uznawane przez przepisy podatkowe za samodzielnych podatników, a dochody uzyskiwane przez te spółki są opodatkowane wyłącznie na poziomie ich wspólników. Innymi słowy, dochody osiągane np. przez spółkę jawną są przypisywane jej poszczególnym wspólnikom, a następnie opodatkowywane u nich jako dochody z działalności gospodarczej. Zobaczmy, co to oznacza w praktyce, przy czym zakładamy, że wspólnik wybrał wariant opodatkowania w postaci podatku liniowego (dla podatników uzyskujących dochody powyżej pierwszego progu podatkowego, tzn. 37 024 zł, jest on zwykle najkorzystniejszy):
- zysk brutto spółki jawnej — 100 tys. zł
- podatek dochodowy od dochodów spółki jawnej, płatny przez wspólników (19 proc.) — 19 tys. zł
- dochód netto dla wspólnika —81 tys. zł.
Co wynika z tych dwóch przykładów? Że prowadzenie działalności w formie spółki akcyjnej lub z ograniczoną odpowiedzialnością jest niekorzystne — ciężar podatkowy z punktu widzenia właściciela jest niemal dwukrotnie wyższy niż w przypadku spółki jawnej (czy innej spółki, która nie jest samodzielnym podatnikiem podatku dochodowego).
— Należy jednak pamiętać, że spółki z o.o. i akcyjne mają inny poważny plus dla właścicieli — nie narażają wspólników na ryzyko odpowiedzialności za ich zobowiązania — podkreśla Paweł Mazurkiewicz.
Tymczasem w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki tzw. osobowej (czyli spółki jawnej, cywilnej, partnerskiej) wspólnik jest narażony na ryzyko zaspokajania zobowiązań spółki (np. w przypadku jej niewypłacalności) ze swojego majątku osobistego.
— Tak więc wraz z korzyściami podatkowymi należy zaakceptować ryzyko niepowodzenia działalności gospodarczej i pokrywania strat z tej działalności z własnego majątku — dodaje Paweł Mazurkiewicz.
Wyjątek od reguły
Jest jednak istotne odstępstwo od przedstawionej powyżej reguły. Dotyczy ono wspólników spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych, nazywanych odpowiednio komandytariuszami lub akcjonariuszami. Wspólnicy ci nie odpowiadają za zobowiązania tych spółek swoim osobistym majątkiem. Jednocześnie płacą podatek tak jak wspólnicy np. w spółce jawnej — tzn. mogą wybrać opodatkowanie dochodów ze spółki 19-proc. podatkiem liniowym.