Czytasz dzięki

Pandemia zmieniła zwyczaje zakupowe Polaków

opublikowano: 29-09-2020, 22:00

Konsumenci zaczęli przedkładać bezpieczeństwo nad cenę. Coraz częściej płacą za zakupy kartą lub telefonem. Więcej i częściej kupują w internecie. Wrócili też do małych, osiedlowych sklepów.

W okresie pandemii Polacy zrezygnowali z zakupów w sklepach wielkopowierzchniowych. Jak wynika z danych GUS na temat sprzedaży w sklepach zatrudniających 10 i więcej osób, tempo wzrostu obrotów w cenach stałych spadło w nich w drugim kwartale 2020 w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku o 10,7 proc. Korzystają na tym mniejsi sprzedawcy zwłaszcza oferujący żywność — wynika z Dynamicznego Indeksu Konsumpcji publikowanego przez Fundację Polska Bezgotówkowa. W drugim kwartale 2020 r. DIK dla małych sklepów spożywczych — zatrudniających mniej niż 10 osób — osiągnął rekordowy poziom 60,26 pkt.

— W okresie pandemii Polacy zdecydowali się robić zakupy jak najbliżej domu, a w sklepach osiedlowych kupowali nie tylko żywność, ale też inne artykuły pierwszej potrzeby, np. artykuły higieniczne, maseczki i prasę — komentują autorzy raportu.

Więcej terminali

Ta zmiana nawyków przyspieszyła równocześnie rozwój płatności bezgotówkowych. Wymusiła je na małych sprzedawcach, bo konsumenci w trosce o swoje bezpieczeństwo coraz częściej transakcje realizują przy użyciu kart czy telefonów. Jest to tym bardziej wygodne, że już na początku pandemii limit płatności bez konieczności użycia PIN został podniesiony z 50 do 100 zł. W konsekwencji wzrósł popyt na terminale płatnicze. Latem tego roku Ministerstwo Finansów podało, że jest ich już ponad milion. Wszystkie obsługują płatności zbliżeniowe. Ponad 310 tys. terminali płatniczych z działającego już miliona pochodzi z Programu Polska Bezgotówkowa, prowadzonego przez Fundację Polska Bezgotówkowa. Wśród beneficjentów programu są małe, średnie oraz mikroprzedsiębiorstwa, a także instytucje administracji publicznej — w sumie ponad 225 tys. podmiotów. Liczba terminali w stosunku do liczby punktów, które je posiadają, potwierdza, że trafiły one pod strzechy ,czyli do najmniejszych sklepów czy usługodawców.

— Przekroczenie miliona terminali to niebywały sukces wszystkich uczestników rynku płatniczego oraz samych przedsiębiorców. Jako Fundacja Polska Bezgotówkowa staliśmy się katalizatorem płatności bezgotówkowych. Zlikwidowaliśmy główną barierę powstrzymującą przedsiębiorców przed posiadaniem terminala — czyli przekonanie o wysokich kosztach takiej usługi — mówił Mieczysław Groszek, prezes Fundacji Polska Bezgotówkowa.

Fundacja w ramach programu zniosła koszt dzierżawy urządzeń przez pierwsze 12 miesięcy oraz koszty realizacji transakcji. Ponadto sklepom i punktom usługowym, które mocno odczuły skutki pandemii, wydłużono ten bezpłatny okres.

— Przedsiębiorcy tym samym mogą ocenić, czy terminal przynosi korzyści. Obecnie w fundacji skupiamy się na likwidacji białych plam w płatnościach na mapie Polski, tak aby konsument mógł wybrać dogodną dla siebie metodę płatności praktycznie w każdym punkcie usługowo-handlowym — przekonywał Mieczysław Groszek.

Bezpieczeństwo

Przed wybuchem pandemii COVID-19 stosunek jakości do ceny był najważniejszym czynnikiem wpływającym na podjęcie decyzji zakupowej dla 80 proc. konsumentów biorących udział w badaniu KPMG „Nowa rzeczywistość: konsument w dobie Covid 19. Jak zmieniły się zwyczaje zakupowe Polaków”. To pokazuje, że Polacy są bardziej wrażliwi na czynnik cenowy niż konsumenci światowi, gdzie cena jest istotna dla 60 proc. badanych. Na kolejnych miejscach znajdowały się takie czynniki, jak łatwość zakupu oraz zaufanie do marki. Wybuch pandemii COVID-19 zmienił jednak oczekiwania Polaków.

— Czynnikiem, który w największym stopniu zyskał na znaczeniu podczas pandemii, jest własne bezpieczeństwo, na które zaczęło zwracać uwagę o 58 proc. więcej Polaków niż przed jej wybuchem. Z kolei na łatwość dokonywania zakupów zaczęło zwracać uwagę o 41 proc. więcej Polaków niż przed pandemią — podkreślają autorzy raportu.

Nowe nawyki

Badanie KPMG potwierdzają wyniki indeksu Polski Bezgotówkowej — zakupy spożywcze Polacy najchętniej robią w sklepach stacjonarnych. Pomimo wybuchu pandemii COVID-19 sześciu na 10 konsumentów nie widziało powodu lub konieczności do rezygnacji z robienia zakupów spożywczych w sklepach stacjonarnych. Warto jednak podkreślić, że część respondentów w tym okresie korzystała również z kanałów online — 29 proc. przyznało, że produkty spożywcze kupowało za pośrednictwem strony internetowej. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku zakupów pozaspożywczych — 71 proc. badanych wskazało, że w tych przypadkach internet zastąpił im sklepy stacjonarne, a 43 proc. robi je za pomocą aplikacji mobilnej. Co więcej, większość osób, które z konieczności przekonały się do robienia zakupów nowymi kanałami, deklaruje, że nawet po pandemii będzie nadal z nich korzystać. Trzy główne powody takiej decyzji to wygoda, korzystna cena i bezpieczeństwo transakcji. Klienci w najbliższym czasie oczekują od sprzedawców internetowych przede wszystkim większej elastyczności w sposobie dostarczania przesyłek.

W przyszłości

Co ciekawe, konsumenci w trakcie pandemii zaczęli dokonywać bardziej świadomych zakupów, większą uwagę przywiązywać do tego, skąd pochodzą towary, czy są zdrowe. 57 proc. badanych przyznało, że częściej niż przed pandemią zaczęło kupować produkty żywnościowe pochodzące od lokalnych sprzedawców i jest w stanie za niektóre zapłacić więcej. Swego rodzaju wyznacznikiem siły tych przekonań jest deklarowana gotowość poniesienia konsekwencji w postaci wzrostu poziomu ceny zakupów produktów lokalnych, choć większość badanych życzyłaby sobie, aby ten wzrost nie był wyższy niż 10 proc. W przypadku zakupów pozaspożywczych 60 proc. Polaków przykłada wagę do kwestii ochrony środowiska, a 33 proc. deklaruje, że istotne jest dla nich podejście firmy do społeczności lokalnych. Na to, czy jest to produkt lokalny, zwraca uwagę 35 proc.

— Niektóre z trendów konsumenckich, choć w pierwszej chwili wydawały się chwilową odpowiedzią na ograniczenia i restrykcje, mogą pozostać z nami na dłuższy czas. Dlatego, mając również na uwadze wnioski z analiz z naszych globalnych raportów, widzimy, że sprzedawcy, którzy będą chcieli z sukcesem przejść etap dostosowania do nowej rzeczywistości, będą musieli skoncentrować się w najbliższym czasie na zrozumieniu na nowo potrzeb i oczekiwań swoich klientów — szczególnie w zakresie obaw związanych z bezpieczeństwem finansowym i fizycznym — oraz odpowiednim dopasowaniu swoich modeli biznesowych i oferty — podsumowuje Jan Karasek, partner KPMG w Polsce.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Beata Tomaszkiewicz

Polecane