To rezultat dynamicznej transformacji energetycznej. Z najnowszych danych płynie optymistyczny komunikat: w grudniu 2025 r. udział odnawialnych źródeł energii (OZE) w mocy zainstalowanej przekroczył psychologiczną barierę 50,04 proc. Rok wcześniej udział OZE w miksie energetycznym osiągnął poziom ponad 45 proc. mocy zainstalowanej. Liderem pozostaje fotowoltaika, która z wynikiem 23,6 GW niemal dwukrotnie wyprzedza moc wiatru lądowego.
Wielkie firmy– szerokie możliwości
W grupie dużych przedsiębiorstw transformacja opiera się na wielkoskalowych inwestycjach w OZE, dekarbonizacji procesów przemysłowych oraz wdrażaniu zaawansowanych systemów zarządzania energią. Widać tu wyraźnych liderów. Najwięksi polscy producenci energii stawiają na farmy wiatrowe offshore. KGHM Polska Miedź, jeden z największych konsumentów energii w Polsce, aktywnie wdraża niskoemisyjne rozwiązania w ramach wewnętrznej polityki klimatycznej, zmierzając do neutralności klimatycznej do 2050 r.
Przykładem wdrażania innowacyjnych rozwiązań jest Volvo Truck Center w Skawinie, które monitoruje zużycie energii w czasie rzeczywistym i optymalizuje pracę instalacji, przekładając się na wymierne oszczędności operacyjne.
MŚP także w grze
Firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw również mają szansę uczestniczyć w transformacji. Choć nie mogą realizować tak dużych inwestycji jak liderzy rynku, mogą stopniowo modernizować swoje instalacje i zwiększać efektywność energetyczną. Podstawą dla MSP jest autokonsumpcja energii i szybki zwrot inwestycji. Zalecane są między innymi wymiana nieefektywnych źródeł energii na jednostki o wyższej sprawności, instalacje mikro PV na dachach hal produkcyjnych i biur oraz łączenie ich z magazynami energii w systemy hybrydowe zwiększające niezależność energetyczną. Firmy mogą również tworzyć klastry energetyczne, wspólnie bilansując energię i optymalizując koszty dystrybucji w modelu energetyki rozproszonej. Wsparcie finansowe dla MSP jest dostępne w dedykowanych programach, między innymi z Funduszu Modernizacyjnego (60 mld zł do 2030 r.), który umożliwia przeprowadzenie audytów energetycznych i wdrożenie systemów automatyki budynkowej.
Skala wyzwań finansowych
Transformacja energetyczna w Polsce wymaga znaczących nakładów. Analiza Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) z sierpnia 2025 r. wskazuje, że finansowanie celów do 2040 r. będzie wymagało 1,5-1,7 bln zł. BGK, działając jako kanał dla funduszy unijnych i krajowych, podkreśla, że transformacja obejmuje nie tylko nowe elektrownie, ale zmianę całej struktury gospodarki. Przykładem są dane z 2025 r.: spadek o 7,4 proc. popytu na kolejowy transport towarów, wynikający m.in. z mniejszego zapotrzebowania na przewozy węgla, co pokazuje wpływ transformacji na tradycyjne sektory.
Innowacje i lokalne rozwiązania
Eksperci Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) wskazują, że przyszłość transformacji energetycznej opiera się na innowacjach. Podczas III Kongresu Energetyki Rozproszonej naukowcy z AGH mówili o konieczności budowy „lokalnych ojczyzn energetycznych”, które integrują produkcję, magazynowanie i wykorzystanie energii w regionach. Badania AGH obejmują między innymi inicjatywę Geo-Hydrogen – rozwój naturalnych złóż wodoru w Polsce oraz przyspieszenie prac nad małymi reaktorami modułowymi (SMR), które w przyszłości mogą wypełnić tzw. lukę mocy. Tymczasowo funkcję zabezpieczenia pełnią wygaszane elektrownie węglowe, pozostające rezerwą łatwą do uruchomienia w razie potrzeby.
Modernizacja sieci i inwestycje kapitałowe
Transformacja energetyczna wchodzi w fazę realizacji. Polskie sieci przechodzą modernizację do 2036 r. według planów przynajmniej dwóch polskich inwestorów energetycznych powstanie ponad 15 tys. km nowych linii, a ponad tys. km zostanie zmodernizowanych. Powstanie 30 nowych stacji elektroenergetycznych, zaplanowana jest też modernizacja 110 istniejących. Te działania, oceniane w sumie na ponad 100 mld zł - poza samym unowocześnieniem i cyfryzacją sieci pozwolą na podłączenie do 200 tys. nowych prosumentów. Dla przedsiębiorców oznacza to realne korzyści: każda zainwestowana dziś złotówka w transformację energetyczną może przynieść oszczędności operacyjne w niedługim czasie.
Siła transformacji w praktyce
Dlatego E.ON - międzynarodowa grupa energetyczna wspierająca przedsiębiorców w realizacji celów dekarbonizacyjnych wraz z Pulsem Biznesu, promującym odpowiedzialną i innowacyjną przedsiębiorczość, zorganizowali konkurs Siła Transformacji 2025. Celem inicjatywy jest wyróżnianie firm, które traktują transformację energetyczną nie jako barierę, lecz jako katalizator rozwoju i innowacji. Partnerami merytorycznymi konkursu są Deloitte oraz Fundacja RE-Source Poland Hub, wspierając ocenę zgłoszeń ekspercką wiedzą i analizą wpływu działań firm na zrównoważony rozwój.
