Droga przez mękę po wykładnię ministra

opublikowano: 18-01-2012, 00:00

Żeby wniosek do ministra o interpretację ogólną przepisów nie został odrzucony, trzeba wiedzieć niemal tyle, ile doradca podatkowy

Jeszcze nie wpłynął ani jeden wniosek o wydanie przez ministra finansów interpretacji ogólnej prawa podatkowego. Można to tłumaczyć zbyt krótkim czasem obowiązywania przepisów, które pozwalają przedsiębiorcom na wystąpienie w tej sprawie. Weszły w życie z początkiem tego roku, minęły zatem zaledwie dwa tygodnie. Ale niektórzy eksperci twierdzą, że nawet jeżeli wielu podatników będzie chciało uzyskać ministerialną wykładnię określonych przepisów, to i tak nie ma co liczyć na to, że wiele takich zostanie wydanych. Sporo wniosków nie doczeka się nawet rozpatrzenia, bo nie jest łatwo sprostać stawianym im wymaganiom. Obowiązujące od 2012 r. regulacje Ordynacji podatkowej umożliwiają osobom, które mają wątpliwości dotyczące różnego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe, złożenie wniosku o wydanie przez ministra finansów jasnej, jednolitej wykładni regulacji odmiennie ocenianych przez organy fiskusa. Wcześniej interpretacje ogólne powstawały z inicjatywy ministra. Obecnie mogą o nie występować różne podmioty, z wyjątkiem organu administracji publicznej.

Dochodzenie przeszłości

Obecnie każdy podatnik, płatnik i inny podmiot, w tym także niemający miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium Polski, może wnieść zarówno o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i ogólnej. W pierwszym przypadku chodzi o wyjaśnienie wątpliwości co do zaistniałego u podatnika stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Wniosek składa się do dyrektorajednej z pięciu izb skarbowych upoważnionych do rozpatrywania tych spraw i te oceniają, czy prawo dopuszcza postępowanie, które wnioskodawcy chcą przyjąć. Natomiast interpretacja ogólna ma służyć przyjęciu jednego rozwiązania dla ogółu podatników. Nie chodzi jednak o interpretację każdego przepisu, który rodzi wątpliwości podatników, ale o wykładnię regulacji już zinterpretowanych przez organy podatkowe — przy czym zinterpretowanych różnorodnie w przypadku takich samych sytuacji (lub przewidzianych w przyszłości) oraz takich samych stanów prawnych. Co ważne, nie chodzi wyłącznie o stanowiska zawarte w interpretacjach indywidualnych, ale także w konkretnych decyzjach i postanowieniach fiskusa, również organów kontroli skarbowej. Podatnik, który występuje o wydanie interpretacji ogólnej, musi znać te rozbieżne stanowiska i je wskazać. Przepisy nie wyjaśniają, ile ich należy wymienić. Można sądzić, że wystarczą dwa odmienne stanowiska. Czy na pewno?

Istotne szczegóły

Wniosek o wydanie interpretacji ogólnej powinien zawierać uzasadnienie konieczności jej wydania. Oznacza to, że trzeba wskazać zagadnienie oraz przepisy podatkowe, które wymagają wykładni w formie interpretacji ogólnej — podkreślono w Izbie Skarbowej w Bydgoszczy. Wnioskodawca musi mieć przy tym pewność, że wskazane przez niego stanowiska (decyzje, postanowienia) dotyczą takich samych i sytuacji, i przepisów. Tymczasem rozpatrywane wcześniej sprawy tylko pozornie mogą mieć taki sam charakter, różnić je może niuans, trudny do uchwycenia przez przedsiębiorcę. Zwraca na to uwagę np. Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy.

Jeśli dyrektor izby skarbowej stwierdzi, że wskazane przez podatnika stanowiska dotyczą innych spraw, wniosek o wydanie interpretacji ogólnej nie zostanie rozpatrzony. Ten aspekt jest bowiem jednym z istotnych warunków do podjęcia prac nad wnioskiem. Przy czym o tym, że nie został spełniony, można się dowiedzieć dopiero po 3 miesiącach od złożenia wniosku. Tyle czasu maksymalnie prawo daje na analizę akt i dokumentów i ewentualne wydanie interpretacji ogólnej — co m.in. potwierdza Izba Skarbowa w Katowicach.

W takiej sytuacji nie pozostaje nic innego, jak znaleźć jak najwięcej interpretacji indywidualnych czy decyzji albo postanowień fiskusa odnoszących się do takich samych spraw z rozbieżnymi poglądami organów podatkowych. To jednak wymaga zachodu. Samych interpretacji indywidualnych wydano do tej pory ponad 123 tysiące. Wspomniana izba w Bydgoszczy obejmująca swym zasięgiem województwa kujawsko-pomorskie, podlaskie, pomorskie, warmińsko-mazurskie i zachodniopomorskie, wydała 23 212 interpretacji indywidualnych w latach 2007-11, czyli od początku istnienia takiej możliwości. Odnosiły się one do podatków dochodowych od osób fizycznych i prawnych, VAT i innych zagadnień. Większość dotyczyła podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Ponadto wnioskodawca musi być pewien, że w interesującej go sprawie nie było jeszcze interpretacji ogólnej. W tym przypadku nie jest to trudne. Minister finansów wydał ich do tej pory 29, ostatnią 27 grudnia 2011 r.

Bydgoska izba przypomina, że interpretacja ogólna będzie wydana jednie w sytuacji, gdy w sprawach wskazanych we wniosku nie toczy się postępowanie podatkowe lub postępowanie kontrolne organu kontroli skarbowej albo na decyzję lub na postanowienie nie wniesiono środka odwoławczego. Zgodnie z Ordynacją podatkową, taki wymóg musi być spełniony w dniu złożenia wniosku. Nawet jedno odwołanie czy zażalenie wystarczy, aby wnioskodawca utracił szansę na wydanie interpretacji ogólnej.

— Skąd jednak podatnik ma wiedzieć, czy akurat nie została złożona taka skarga albo że podniesiony problem nie jest przedmiotem jakiejś kontroli — zastanawia się Andrzej Nikończyk. Wykaże to dopiero analiza wniosku, dokonana przez izbę skarbową. Jeśli organ stwierdzi, że taka sytuacja ma miejsce, pozostawi wniosek bez rozpatrzenia, o czym powiadomi w postanowieniu, na które będzie można złożyć zażalenie. Nie zmienia to jednak faktu, że wnioskodawca nie doczeka się wtedy interpretacji ogólnej. Doradca zwraca też uwagę, że wnioskodawca może również nie wiedzieć o uchyleniu w tym czasie interpretacji indywidualnej, wskazanej we wniosku jako jedna ze sprzecznych z innymi w danej sprawie. Minister finansów może z urzędu to zrobić, gdy stwierdzi, że była zła. O jej uchyleniu albo zmianie zawiadamia tylko podmiot, któremu ją wydano. I wtedy może się okazać, że wniosek o interpretację ogólną nie będzie już dawał podstaw do rozpatrzenia.

Andrzej Nikończyk uważa, że procedura i wymagania stawiane wnioskodawcom to w zasadzie błędne koło. Nie mają oni żadnej pewności, że czas poświęcony na przygotowanie wniosku przyniesie efekt. Jest bardzo prawdopodobne, że to zniechęci wielu podatników do ubiegania się o ogólne wykładnie prawa podatkowego. Nowy przywilej pozostanie przywilejem tylko na papierze.

Co trzeba zrobić przed złożeniem wniosku

Sprawdzić, czy w interesującej sprawie nie wydano interpretacji ogólnej — można to zrobić na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.mf.gov. pl: Biuletyn Informacji Publicznej/ Interpretacje podatkowe/ Interpretacje prawa podatkowego — wyszukiwarka).

Przygotować numery oraz daty postanowień, decyzji lub interpretacji indywidualnych wydanych przez organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej, które mają być wskazane we wniosku.

Przygotować nazwy urzędów, które wydały wspomniane dokumenty.

Przygotować pełnomocnictwo bądź jego odpis (kserokopię) potwierdzony np. przez notariusza, doradcę podatkowego lub adwokata) a także potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) — jeżeli wnioskodawca działa przez pełnomocnika.

Posiadać kopię dowodu wpłaty lub potwierdzenia przelewu opłaty za wydanie interpretacji ogólnej.

Wniosek ORDG-OG

Wniosek o wydanie interpretacji ogólnej wypełnia się na druku ORD-OG. Jeżeli zabraknie miejsca na opisanie zagadnienia, którego wniosek dotyczy, wypełnia się załączniki ORD-OG/A. ORD-OG oraz ORD-OG/A (są dostępne na stronie: www. mf.gov.pl). Uwaga — jeden wniosek może dotyczyć tylko jednego zagadnienia w jednym podatku. Jeżeli sprawa dotyczy kilku podatków, składa się odrębne wnioski. Wniosek musi zawierać opis zagadnienia, którego ma dotyczyć interpretacja ogólna i które doczekało się niejednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego. Wniosek musi być podpisany i trzeba dołączyć do niego kopię opłaty albo przesłać ją w ciągu 7 dni kalendarzowych.

Gdzie złożyć wniosek

W przypadku interpretacji ogólnych upoważnione do przyjmowania wniosków izby skarbowe zostały podzielone według obszarów tematycznych, którymi zajmują się poszczególne biura Krajowej Informacji Podatkowej, czyli:

Podatek dochodowy od osób fizycznych

— Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy

— Biuro KIP w Toruniu

Podatek dochodowy od osób prawnych, podatek akcyzowy i ekologiczny

— Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach

— Biuro KIP w Bielsku-Białej

Podatek od towarów i usług — Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu — Biuro KIP w Lesznie

Podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od spadków i darowizn, Ordynacja podatkowa

— Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie

— Biuro KIP w Płocku

W zakresie pozostałych podatków

— Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi

— Biuro KIP w Piotrkowie Trybunalskim

Wniosek można złożyć osobiście we właściwej izbie albo Biurze KIP, wysłać pocztą albo mając podpis kwalifikowany, Zaufany Profil złożyć przez internet (http://epuap. gov.pl/wps/portal).

Rozpatrywanie wniosku

Izba skarbowa analizuje wniosek, wskazane w nim akta i dokumenty

Ocenia, czy do wskazanego zagadnienia stosuje się różne przepisy podatkowe

Jeśli izba stwierdzi niejednolitość stanowisk, przesyła wniosek do Ministerstwa Finansów, które albo wyda interpretację ogólną, albo inny dokument

Jeśli izba nie stwierdzi różnic, wyda postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W przypadku wniosku niekompletnego, wnioskodawca zostanie wezwany do jego uzupełnienia w ciągu 7 dni kalendarzowych. W przypadku niedotrzymania terminu i zakresu danych, wniosek nie będzie rozpatrywany, o czym izba powiadomi w postanowieniu, na które można złożyć zażalenie w ciągu 7 dni.

40 zł Wynosi opłata od wniosku — zostanie zwrócona, jeśli minister wyda interpretację ogólną.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu