Instrumenty Finansowe UE – co po 2020 r.

  • Materiał partnera
opublikowano: 29-12-2020, 14:36
aktualizacja: 30-12-2020, 09:21

Obok bogatej oferty publicznego wsparcia oferowanego w ramach polityki spójności UE, która jest dostępna w ramach tzw. koperty narodowej, równolegle występują programy centralnie zarządzane przez Komisję Europejską.

Różnica polega na tym, że z oferty tej mogą skorzystać na tych samych zasadach podmioty z krajów członkowskich UE oraz krajów stowarzyszonych z danym programem. W ramach niżej wymienionych programów Komisja Europejska zaplanowała wiele instrumentów finansowych, dzięki którym pośredniczące instytucje finansowe mogą oferować przedsiębiorcom finansowanie na warunkach bardziej dostępnych w porównaniu z ofertą komercyjną danej instytucji.

Jak działają instrumenty UE

Programy ramowe z ofertą instrumentów finansowych w perspektywie 2014–2020:

  • COSME – program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz MŚP,
  • Horyzont 2020 – program ramowy na rzecz badań naukowych i innowacji,
  • EaSI – program na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych,
  • Kreatywna Europa – program na rzecz sektorów kultury i kreatywnego.

Komisja Europejska za pośrednictwem wybranej agencji wykonawczej – np. Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego – zawiera umowy gwarancyjne z instytucjami finansowymi. Dzięki tym gwarancjom instytucje finansowe otrzymują dodatkowe zabezpieczenie spłaty zawieranych umów finansowania dłużnego, ograniczając ryzyko kredytowe, i tym samym są zobowiązane przetransferować korzyść na ofertę dla przedsiębiorców.

Korzyści te mogą przyjmować różną postać, np. finansowanie dla „bardziej ryzykownych klientów”, brak lub niższe wymagane zabezpieczenie, brak lub niższy wymagany wkład własny, wyższa kwota lub wydłużony okres finansowania, obniżenie marży czy też usługi dodatkowe, np. doradztwo. Ważnym aspektem w porównaniu z ofertą instrumentów zwrotnych w ramach polityki spójności jest brak występowania w większości tych instrumentów pomocy publicznej oraz proste procedury aplikowania sprowadzające się do wypełnienia wniosku o finansowanie dłużne. Dostępne formy finansowania z wykorzystaniem instrumentów z powyższych programów to: kredyt, pożyczka, poręczenie, leasing, pożyczka leasingowa, finansowanie typu private debt czy też udziałowe, które jest oferowane przez fundusze inwestycje typu venture capital. Oferta dostępna jest zarówno dla MŚP, jak i mid-capów, tj. przedsiębiorców z liczbą zatrudnionych poniżej 3 tys.

Dostępność oferty w 2021 r.

Oferta finansowa narodowych pośredników w Polsce w ramach obecnej perspektywy cieszy się dużym zainteresowaniem. W latach 2014–2020 zawarto ponad 59 tys. umów na łączną kwotę finansowania około 9,7 mld zł. Oferta preferencyjnych instrumentów zwrotnych opartych na instrumentach finansowych UE dostępna jest w prawie 200 instytucjach pośredniczących, takich jak banki komercyjne, banki spółdzielcze, spółki leasingowe, fundusze poręczeniowe czy fundusze typu venture capital. Wartość dostępnego dla przedsiębiorców finansowania w ramach zakontraktowanych umów gwarancyjnych wynosi nadal około 7 mld zł. Ponadto należy podkreślić, że w wielu powyższych instytucjach wprowadzone zostały dodatkowe rozwiązania mające na celu poprawę dostępności finansowania dla przedsiębiorców w odpowiedzi na skutki gospodarcze wywołane pandemią COVID-19, do których można zaliczyć m.in. zwiększenie poziomu gwarancji i wydłużenie okresu obowiązywania, zwiększenie maksymalnej wartości finansowania, rozszerzenie o podmioty zatrudniające mniej niż 3 tys. osób.

Co jeszcze?

Odpowiedzią państw członkowskich i Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pogarszające się warunki prowadzenia działalności gospodarczej, mającą na celu przeciwdziałanie skutkom gospodarczym pandemii COVID-19, jest Europejski Fundusz Gwarancyjny. Zgodnie z założeniami EFG powinien osiągnąć docelową wartość 25 mld EUR, co powinno się przełożyć na zapewnienie dodatkowego wsparcia finansowego dla gospodarki pogrążonej w pandemii w wysokości około 200 mld EUR. Polska przystąpiła w październiku 2020 r. do tego projektu, tym samym otwierając drogę instytucjom finansowym do ubiegania się o pełen wachlarz instrumentów finansowych. Daje to naszym instytucjom finansowym realną szansę na przygotowanie adekwatnej oferty dla przedsiębiorców, którzy są rentowni w perspektywie długoterminowej, ale borykają się z trudnościami spowodowanymi obecnym kryzysem. Jednak warunkiem pojawienia się takiej oferty jest pozyskanie instrumentów finansowych przez polskich pośredników. Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych UE podjął wiele działań, kierując akcję informacyjną do niemalże wszystkich rodzajów instytucji finansowych w Polsce, tj. banków komercyjnych i spółdzielczych, spółek leasingowych, faktorów, ubezpieczycieli, funduszy poręczeniowych i pożyczkowych, funduszy kapitałowych. Czy Polska wykorzysta tę szansę? Zależy to od oceny atrakcyjności instrumentów EFG i skuteczności polskich instytucji finansowych. Spodziewamy się jednak, że udostępnienie środków dzięki tej inicjatywie powinno nastąpić już w przyszłym roku.

Program InvestEU

W związku ze skautami wywołanymi wybuchem pandemii Komisja Europejska w maju 2020 r. przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie nowy projekt regulacji programowej. Obecny wniosek ciągle znajduje się przed pierwszym czytaniem Parlamentu Europejskiego i powinien w najbliższych tygodniach zostać przyjęty.

Głównym filarem Programu będzie Fundusz InvestEU. Ma on zintegrować pod jedną marką wiele obecnie wdrażanych instrumentów finansowych UE i być jedynym punktem wyjścia dla unijnego wsparcia inwestycyjnego, m.in. w formie pożyczek, gwarancji, regwarancji, instrumentów rynku kapitałowego. Wzorcem nowego rozwiązania jest Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) realizowany w ramach Planu Inwestycyjnego dla Europy, który zainicjował inwestycje o wartości przekraczającej 0,5 bln EUR.

Ogólnym celem InvestEU jest zapewnienie finansowania podmiotom gospodarczym mającym profil ryzyka, który nie zawsze jest akceptowalny dla prywatnych podmiotów finansowych, i przyczynienie się w ten sposób do zwiększania konkurencyjności gospodarki UE. Planowana skala funduszu to wygenerowanie inwestycji w wysokości 372 mld EUR dzięki gwarancji budżetowej UE w wysokości przekraczającej 26 mld EUR.

Fundusz InvestEU będzie oparty na gwarancji UE, która ma zabezpieczać produkty finansowe oferowane przez partnerów wykonawczych. Głównym partnerem będzie Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, która będzie korzystała z gwarancji UE w 75 proc., wnosząc dodatkowo wkład własny w wysokości 4,9 mld EUR, a o kolejne 25 proc. gwarancji UE będą mogli się ubiegać pozostali partnerzy wykonawczy, tj. banki prorozwojowe oraz instytucje prorozwojowe, którzy również zobowiązani będą zapewnić wkład finansowy określany w umowach w sprawie gwarancji.

Obok modułu gwarancji UE państwa członkowskie będą mogły przekazać część funduszy z polityki spójności lub udzielić gwarancji w ramach modułu gwarancji państw członkowskich. Dzięki gwarancji w ramach modułu państw członkowskich oraz wysokiego ratingu kredytowego partnerów wykonawczych środki przekazywane na rzecz InvestEU będą podstawą do osiągnięcia wyższej dźwigni finansowej przy realizacji inwestycji na terenie poszczególnych krajów.

InvestEU będzie się koncentrował na obszarach, w których UE może wygenerować największą wartość dodaną, zapewniając gwarancję budżetową w celu mobilizacji prywatnych i publicznych inwestycji. Głównymi obszarami inwestycji będą: zrównoważona infrastruktura, badania, innowacje i cyfryzacja, jak również potrzeby sektora społecznego i MŚP.

Ponadto InvestEU ma zostać wsparty w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji w postaci specjalnego programu na rzecz sprawiedliwej transformacji w ramach InvestEU, aby zająć się społecznymi, gospodarczymi i środowiskowymi konsekwencjami osiągnięcia unijnego celu klimatycznego wyznaczonego na 2030 r.

Następnym elementem programu będzie Centrum Doradztwa InvestEU, które połączy 13 różnych, obecnie dostępnych usług doradczych w jeden punkt kompleksowej obsługi pomagający w opracowaniu projektów. Będzie on zapewniał wsparcie techniczne i pomoc w przygotowaniu, opracowaniu, strukturyzacji i realizacji projektów.

Z kolei Europejski Portal Projektów Inwestycyjnych w ramach programu InvestEU będzie miał za zadanie zapewnienie widoczności projektów inwestycyjnych w całej UE, kojarząc z sobą inwestorów i promotorów projektów. Powstaje w ten sposób łatwo dostępna i przyjazna dla użytkownika baza danych.

Szczegółowe informacje dotyczące oferty preferencyjnego finansowania są dostępne na stronie Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych Programów UE: www.AntyCovid19.info

Dyżury eksperckie 30 grudnia w godz. 8.00–16.00
Numer telefonu: 22 295 35 97 Numer spotkania: 1756058707##
Sebastian Sobieraj i Marek Ulman
Numer telefonu: 22 295 35 97 Numer spotkania: 1756058707##
Działalność Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej jest finansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu wieloletniego „Udział Polski w Programie na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME) oraz w instrumentach finansowych programów UE wspierających konkurencyjność przedsiębiorstw” przez ministra właściwego do spraw gospodarki przekazywanych za pośrednictwem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marek Ulman

Polecane