Jedna umowa, kilka ustaw

Andrzej Pośniak
opublikowano: 26-04-2006, 00:00

Która ustawa będzie odpowiednia do danej umowy leasingu? Nie jest to jednoznaczne ani dla finansującego, ani dla korzystającego.

Dana umowa leasingu w świetle ustaw o podatkach dochodowych może stanowić bądź tzw. leasing operacyjny, bądź finansowy. Z kolei ustawa o VAT zalicza leasing operacyjny do usług, leasing finansowy natomiast do dostaw towarów. Do tego należy dodać, iż kodeks cywilny, w którym umowa leasingu doczekała się legalnej definicji, nie wprowadza rozróżnienia na leasing operacyjny i finansowy czy też na leasing będący usługą lub dostawą towaru. A w świetle przepisów ustawy o rachunkowości prawie każdy lea-sing jest leasingiem finansowym. Mnogość regulacji prawnych, między którymi trudno doszukać się korelacji, powoduje, iż potencjalny podatnik musi się sporo natrudzić, zanim uczyni zadość wszystkim wymogom ustawowym, i to niezależnie od tego, czy jest finansującym czy korzystającym.

Przyjęte założenia

Warto zatem przyjrzeć się kilku problemom, które dotykają chcących skorzystać z dobrodziejstw leasingu. Coraz częściej pojawiają się na polskim rynku tzw. lea-singi transgraniczne — finansującym jest podmiot zagraniczny, korzystającym zaś spółka polska. W efekcie powstaje pytanie, czy do wspomnianych leasingów transgranicznych mają zastosowanie przepisy polskiej ustawy o CIT (analogiczne zapisy zawiera ustawa o PIT). Ustawa ta z jednej strony nie reguluje takich umów wprost, z drugiej zaś — nie ogranicza zakresu stosowania przepisów o leasingu do umów zawartych wyłącznie między podmiotami polskimi. W rezultacie racjonalne wydaje się przyjęcie, iż nic nie stoi na przeszkodzie, aby przepisy rozdziału 4a ustawy o CIT stosować też do umów leasingu zawartych między podmiotami polskim i zagranicznym. Skoro tak, to co powinno stanowić podstawę dokonywania przez polską spółkę odpisów amortyzacyjnych (przy leasingu finansowym) dotyczących przedmiotu danej umowy leasingu? Podstawą dokonywania tychże odpisów jest wartość początkowa danego środka trwałego bądź wartości niematerialnej lub prawnej ustalona na podstawie ksiąg rachunkowych finansującego. Czy zatem należy oprzeć się na danych z ksiąg rachunkowych spółki zagranicznej? W konsekwencji przyjęcia założenia, iż polska ustawa o CIT ma zastosowanie do leasingów transgranicznych, należy udzielić pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie. Rozsądne wydaje się też, że wartość początkowa przedmiotu leasingu z ksiąg rachunkowych finansującego, zdenominowana w obcej walucie, powinna być przeliczona na złote według średniego kursu NBP z dnia zawarcia danej umowy leasingu.

Teoria a praktyka

Pozostaje zatem rozliczenie omawianego leasingu transgranicznego na gruncie przepisów o VAT. I tak, jak w przypadku leasingu operacyjnego nie powinno być większego problemu (ustawa o VAT zalicza go do usług), leasing finansowy stanowił będzie wew-nątrzwspólnotową dostawę towarów po stronie finansującego, która powinna zostać potwierdzona fakturą na całość zobowiązania korzystającego względem finansującego. Korzystający będzie zatem zobowiązany jednorazowo naliczyć i rozliczyć VAT należny od całości zobowiązania. Jednocześnie korzystający nie dokonuje jednorazowej zapłaty na rzecz finansującego, ale wielu płatności w ratach przez kolejne kilka lat. W rezultacie wartość każdej kolejnej raty, po przeliczeniu na złote zgodnie z rozporządzeniem do ustawy o VAT, będzie inna ze względu na zmienny kurs walutowy. Spowoduje to powstanie różnicy między należną finansującemu kwotą wynikającą z pierwotnie wystawionej faktury (po przeliczeniu na złote) a kwotą należną, stanowiącą sumę przeliczonych na złote rat leasingowych. Stosownej korekty VAT naliczonego i należnego korzystający powinien dokonać już po dokonaniu wszystkich płatności na rzecz finansującego.

Należy mieć na uwadze, iż powyższe założenia (zarówno odnośnie do CIT, jak i VAT), choć racjonalne, mogą nie zostać przyjęte przez władze skarbowe. Bo nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa i nie znajdują oparcia w utrwalonej praktyce — wliczając w to praktykę urzędów skarbowych.

Andrzej Pośniak, prawnik z CMS Cameron McKenna

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Andrzej Pośniak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu