Minister powinien posłuchać 7 sędziów

opublikowano: 09-02-2012, 00:00

Od wykładni ministra zależy, czy akcjonariusze spółek komandytowo-akcyjnych odzyskają zaliczki na podatek

Podatnicy czekają na interpretację ogólną ministra finansów w sprawie opodatkowania przychodów akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej (SKA). Niewykluczone też, że niektórzy z nich zechcą odzyskać zaliczki podatkowe, które płacili do tej pory.

Rozstrzygnięcie, jakiego dokonał w styczniowej uchwale siedmiu sędziów Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), okazało się bowiem przeciwstawne do stanowiska organów podatkowych, czemu dawały wyraz niejednokrotnie w interpretacjach indywidualnych wydawanych w takich sprawach.

Jak już pisaliśmy, według fiskusa akcjonariusz SKA jest opodatkowany z racji posiadanych akcji tak jak wszyscy inni wspólnicy spółek osobowych. Uzyskiwane przez spółkę przychody i koszty powinny być alokowane do akcjonariusza proporcjonalnie do udziału, czyli dochód musi być opodatkowany na bieżąco (u akcjonariusza-osoby prawnej na zasadach ogólnych, u osoby fizycznej jako dochód z działalności gospodarczej) i uwzględniany w miesięcznych zaliczkach na podatek dochodowy.

NSA orzekł inaczej. Akcjonariusz SKA nie musi płacić co miesiąc zaliczek na podatek dochodowy od dywidend wypłacanych mu przez spółkę — stwierdzili sędziowie NSA. Przychód (dochód) spółki kapitałowej posiadającej status akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej podlega opodatkowaniu w dniu otrzymania dywidendy wypłaconej akcjonariuszom na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku.

Siedmiu sędziów wiąże innych

W uchwale NSA podatnicy dostrzegają dla siebie sporo korzyści. Przede wszystkim liczą na zmianę poglądów organów podatkowych oraz sądów rozpatrujących takie sprawy.

Przypomnijmy, że również one swego czasu orzekały podobnie do stanowiska fiskusa. — Z formalnego punktu widzenia uchwała NSA wydana w składzie siedmiu sędziów w odniesieniu do opodatkowania akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych jest bezpośrednio wiążąca w sprawie, w której została wydana. Niemniej jednak, przedmiotowa uchwała wiąże w sposób pośredni również wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych.

Zgodnie z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, przedstawia on powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów NSA.

Zatem do czasu pojawienia się ewentualnej odmiennej uchwały NSA w podobnej sprawie sądy administracyjne powinny rozstrzygać podobne sprawy zgodnie ze stanowiskiem zajętym w uchwale z 16 stycznia 2012 r. — wyjaśnia Zbigniew Marczyk, radca prawny w kancelarii Hogan Lovells.

…ale czy fiskusa

Uchwała NSA nie jest natomiast wiążąca dla organów podatkowych i jak podkreśla radca, dotyczy to również ministra finansów, w przypadku gdy zdecyduje się on na wydanie interpretacji ogólnej dotyczącej zasad opodatkowania dochodów akcjonariuszy z udziału w zyskach spółek komandytowo-akcyjnych.

Z Ordynacji podatkowej wynika, że przy wydaniu interpretacji ogólnej minister musi uwzględnić orzecznictwo sądów, ale to nie oznacza, że jest tym orzecznictwem związany.

— Niemniej w przypadku tej konkretnej sprawy raczej trudno byłoby sobie wyobrazić sytuację, w której minister finansów wydaje wykładnię sprzeczną ze stanowiskiem zajętym w uchwale NSA. Nie można natomiast wykluczyć, że spodziewana interpretacja ogólna zostanie ograniczona jedynie do kwestii związanych z zasadami opodatkowania akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych będących osobami prawnymi, gdyż tego właśnie zagadnienia bezpośrednio dotyczyła styczniowa uchwała — ocenia Zbigniew Marczyk.

Jak jednak dodaje, ograniczenie interpretacji ministerialnej tylko do akcjonariuszy będących osobami prawnymi nie byłoby zasadne, ponieważ istotne rozbieżności dotyczące zasad opodatkowania zysków z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej istnieją również — a może nawet przede wszystkim — gdy akcjonariuszami są osoby fizyczne.

Zwrot podatku

Na razie szczegóły stanowiska resortu finansów nie są znane. Na pytanie „Pulsu Biznesu” o to, kiedy można spodziewać się wydania wykładni przez ministra, nie uzyskaliśmy jeszcze odpowiedzi. Nie wyjaśniono nam także jeszcze, jak ustosunkuje się on do roszczeń podatników o zwrot płaconych do tej pory zaliczek. Eksperci twierdzą, że część akcjonariuszy może mieć do tego prawo. — Przyjęcie stanowiska wyrażonego w uchwale NSA za zasadne prowadzi do wniosku, że zysk akcjonariusza ze spółki komandytowo-akcyjnej powinien być opodatkowany dopiero w momencie uzyskania dywidendy ze spółki.

W konsekwencji zaliczki płacone przez akcjonariuszy w trakcie roku podatkowego uznać należy za zapłacone nienależnie. W takim przypadku istnieje możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaty — wyjaśnia radca z kancelarii Hogan Lovells. Zgodnie z procedurą, konieczne będzie wtedy złożenie odpowiedniego wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz skorygowanej rocznej deklaracji na podatek dochodowy, w której pierwotnie został wykazany dochód uzyskany z udziału w SKA.

W przypadku negatywnej decyzji organu podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatnikowi przysługuje prawo do złożenia odwołania do dyrektora Izby Skarbowej. Na ewentualną jego negatywną decyzję podatnik może złożyć skargę do sądu administracyjnego.

Możliwa zaległość

Zbigniew Marczyk zwraca też uwagę, że w sytuacji gdy akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej uiszczał zaliczki na podatek w trakcie roku podatkowego od przypisanego mu do dochodu tej spółki, najprawdopodobniej nie wykazywał już do opodatkowania dywidendy uzyskiwanej ze spółki. Prowadziłoby to bowiem do podwójnego opodatkowania.

W takim przypadku po stronie akcjonariusza pojawiłaby się jednocześnie zaległość podatkowa. Ewentualna korekta rozliczeń podatkowych związanych z dochodem uzyskanym z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej nie będzie zatem taka prosta. Wymaga, co podkreśla radca, szczegółowej analizy sytuacji danego akcjonariusza — np. ustalenia, czy pobierał dywidendę lub ewentualną zaliczkę na poczet dywidendy w trakcie roku.

Z ewentualną korektą dotychczasowych rozliczeń podatkowych zainteresowani powinni zatem wstrzymać się do czasu wydania ogólnej interpretacji podatkowej przez ministra finansów. Pozwoli ona bowiem na określenie aktualnego stanowiska w sprawie opodatkowania dochodów ze spółki komandytowo-akcyjnej i ustalenie odpowiedniej procedury w sprawie ewentualnej korekty rozliczeń podatkowych przez akcjonariuszy. W Ministerstwie Finansów potwierdzono nam, że sprawa nie jest prosta. Prace nad stanowiskiem w sprawie konsekwencji uchwały NSA trwają.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane