Czytasz dzięki

Nowa szwedzka baśń

opublikowano: 05-08-2020, 22:00

Szwedzki PKB mimo braku lockdownu zaliczyło największy spadek w historii, choć optymiści ciągle mogą widzieć szklankę do połowy pełną.

PKB Szwecji w II kwartale spadł o 8,6 proc. względem pierwszych trzech miesięcy 2020 r. i o 8,2 proc. r/r — poinformował szwedzki urząd statystyczny. Choć to największy kwartalny spadek PKB w historii współczesnej Szwecji i wynik gorszy od oczekiwaneych przez analityków -7 proc., to wciąż lepszy od uzyskanego przez większość państw Europy Zachodniej, notujących dwucyfrowe obniżki. Szwecja jest jednym z niewielu krajów świata, który powstrzymał się od drastycznego zamrożenia gospodarki w szczycie pandemii. Choć jednak nie wprowadziła tak radykalnych ograniczeń jak Włochy, Hiszpania czy Wielka Brytania, nieprawdą jest, jakoby w Kraju Trzech Koron nie był żadnych restrykcji. Pytanie, czy obecny kryzys wywołała głównie pandemia, czy też rządy, chcące ograniczyć liczbę ofiar wirusa.

Winny rząd…

Zwolennicy „modelu szwedzkiego” na poparcie tezy o winie administracji przytaczają zaskakująco dobre wyniki szwedzkich firm w II kwartale. Ericsson, Electrolux, Volvo i SKF miały zyski znacznie powyżej oczekiwań, a liczba bankructw — w innych krajach ogromna — w Szwecji pozostała bardzo niewielka. Martin Lundstedt, dyrektor zarządzający Volvo, podkreślił jednak w rozmowie z „Financial Timesem”, że na tak dobre wyniki szwedzkich firm sposób walki z pandemią miał ograniczony wpływ. „Jesteśmy za bardzo powiązani gospodarczo z innymi krajami, by zerwanie globalnych łańcuchów dostaw nie miało na nas wpływu. Źródłem dobrych wyników szwedzkich firm jest elastyczność, nad którą pracują od lat” — stwierdził Martin Lundstedt.

…czy pandemia?

Ta „elastyczność” prawdopodobniej dotyczy także rynku pracy — według szacunków szwedzkiego banku centralnego bezrobocie ma wzrosnąć aż do 11 proc. w 2021 r. Jednocześnie pojawiły się już naukowe badania dowodzące, że polityka rządu miała ograniczony wpływ na zachowanie gospodarki podczas pandemii. Czterech naukowców z Uniwersytetu w Kopenhadze porównało zmianę wydatków 860 tys. konsumentów między marcem a majem w Danii i Szwecji. Warto zaznaczyć, że oba kraje miały podobną ekspozycję na koronawirusa i zbliżone warunki ekonomiczne przed wybuchem pandemii. To, co je różni, to fakt, że Dania na początku marca wprowadziła ograniczenia podobne do polskich. Okazało się, że wydatki konsumentów w Szwecji w badanym okresie spadły o 25 proc., natomiast w Danii o 29 proc. To dowód, że ludzie zmieniali zachowania konsumenckie, by chronić życie własne lub bliskich, niezależnie od tego, jaką politykę kryzysową prowadził rząd. W efekcie szwedzki PKB w 2020 r. ma spaść podobnie jak polski — o ok. 4,5 proc.

Ekonomia na dzień dobry
Newsletter autorski Marcela Lesika
ZAPISZ MNIE
×
Ekonomia na dzień dobry
autor: Marcel Lesik
Wysyłany raz w tygodniu
Marcel Lesik
Autorski newsletter poświęcony światowej ekonomii: analizy, prognozy, badanie trendów i sprawdzanie faktów.
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Pozostaje jeszcze kwestia liczby śmiertelnych ofiar wirusa. Na koniec lipca Szwecja plasowała się pod tym względem na 7. miejscu na świecie (per capita). Wskaźnik ten był około 10-krotnie wyższy niż w sąsiednich krajach nordyckich, za co rząd zapłacił utratą poparcia, które między kwietniem a czerwcem spadło z 63 proc. do 45 proc. Do dziś większość państw Unii Europejskiej odradza swoim obywatelom podróże do Szwecji i utrzymuje 14-dniową kwarantannę po powrocie. To nie pozostanie bez wpływu na konsumpcję i dochody z turystyki w kolejnych miesiącach.

Szwedzkie mity

Królestwo Szwecji zawsze budziło polityczne emocje w Europie — z różnych powodów. Lewica zazwyczaj stawia ten kraj za wzór, twierdząc, że wysokie podatki i hojne państwo dobrobytu pomogły uczynić go zamożnym i szczęśliwym. Opisując tę socjalistyczną idyllę, lewica pomija jednak kwestię masowej prywatyzacji szwedzkich usług publicznych, która objęła nawet szkoły, szpitale i kolej, będące w Europie domeną państwa. Prawica z kolei zazwyczaj straszy, że polityka „otwartych granic” i multikulturowości, praktykowana od lat w Szwecji, doprowadziła do wzrostu przestępczości zorganizowanej i braku integracji. Zapomina przy tym, że mimo istotnie nieco pogarszających się w ostatnim czasie statystyk kraj ten pozostaje jednym z najlepszych miejsc do życia na świecie. Niekonwencjonalna metoda wychodzenia z największego kryzysu zdrowotnego ostatnich dekad będzie kolejnym tematem politycznych sporów o największą skandynawską gospodarkę.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcel Lesik

Polecane