Rzetelne firmy też znikają z rejestru

09-05-2017, 22:00

Mimo apeli, także poselskich, nic nie zapowiada, aby podatnicy VAT byli powiadamiani o utracie swojego statusu w każdym takim przypadku. Tracą na tym i oni, i ich kontrahenci

Trzeba częściej sprawdzać partnerów biznesowych. Coraz więcej tego typu rad pada pod adresem przedsiębiorców, gdy mowa o kłopotach z rozliczaniem podatku od towarów i usług (VAT) ze skarbówką. Od tego roku relacje biznesowe mają na to niemały wpływ, o czym pisaliśmy m.in. w związku z przedłużaniem przez urzędy skarbowe terminu zwrotu naliczonego VAT. Jednak nie tylko ten problem podatkowy uzasadnia potrzebę weryfikacji kontrahentów.

Zobacz więcej

KONTRAHENCI DO WERYFIKACJI: Obecnie średnio 550 firm traci codziennie status podatnika VAT. Są wśród nich nie tylko podmioty uczestniczące w karuzelach podatkowych, ale też uczciwie prowadzące działalność. Robert Łuszczyna, menedżer projektu w Crido Taxand, zwraca uwagę, że zwiększona aktywność fiskusa w wykreślaniu przedsiębiorców z rejestru VAT zmusza kontrahentów do bieżącej weryfikacji ich statusu. ARC

Utrata wpisu

Fiskus kontroluje obecnie wnikliwie nie tylko podatnika, ale też dostawców i odbiorców jego towarów czy usług. Bada skrupulatnie całe łańcuchy tych powiązań, czemu od tego roku prawo wyraźnie sprzyja, pozwalając urzędowi skarbowemu opóźnić zwrot podatku do czasu zweryfikowania transakcji dokonywanych nie tylko przez bezpośrednich kontrahentów przedsiębiorcy, ale też dalszych — przede wszystkim w celu zapobiegania wyłudzeniom VAT. Stąd sugestie doradców podatkowych, aby lepiej poznać partnera biznesowego, a zwłaszcza jego wiarygodność, jako solidnego podatnika wywiązującego się ze zobowiązań wobec państwa. Nawet niezamierzony udział w tzw. karuzeli podatkowej może przekreślić szansę na odzyskanie pieniędzy, a także narazić na poważne konsekwencje. Okazuje się, że sprawdzeniu trzeba poddawać także podatkowy status firmy — czy figuruje ona w rejestrze podatników VAT, czy nie. Warto śledzić to na bieżąco, bo kontrahent może utracić wpis w rejestrze z dnia na dzień, i to nieświadomie.

Co ważne, przedsiębiorca powinien zweryfikować sam siebie. Od tego roku naczelnik urzędu skarbowego ma więcej podstaw do wykreślenia podatnika z rejestru VAT bez konieczności zawiadamiania go o tym. Nadal może to zrobić, jeżeli w wyniku podjętych czynności sprawdzających okaże się, że podmiot nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z nim albo jego pełnomocnikiem. Po zmianach przedsiębiorca może zniknąć z rejestru także wtedy, gdy np. nie stawia się na wezwanie organu podatkowego, albo jeśli przypuszcza, że jego dostawcy lub nabywcy tego samego towaru uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu VAT dla odniesienia korzyści majątkowej lub gdy długo nie składał deklaracji podatkowych. Również te regulacje resort finansów uzasadnia m.in. potrzebą lepszej weryfikacji podmiotów i uszczelnianiem systemu podatkowego, a ponadto zapobieganiem wprowadzania do obrotu pustych faktur oraz wyłudzeniom zwrotu podatku.

Cel słuszny, ale…

— Wprowadzone w tym roku przepisy pozwoliły urzędom skarbowym na dużo aktywniejsze działania w wykreślaniu przedsiębiorców z listy VAT. Każdego dnia dotyczy to średnio 550 podatników. Oczywiście zmiana przepisów przyczyniła się w znacznym stopniu nie tylko do identyfikacji nieaktywnych podatników, ale także wykrycia podmiotów zaangażowanych w karuzele podatkowe. Niestety, zdarzały się jednak przypadki wykreślania firm rzetelnie prowadzących działalność, które nie zostały o tym fakcie nawet poinformowane — mówi Robert Łuszczyna, menedżer projektu w Crido Taxand.

Także Karolina Durbacz, prawnik w Kancelarii Prawnej Piszcz i Wspólnicy, pozytywnie ocenia cel wprowadzenia zmian, ale ona też podkreśla, że nowe regulacje mogą znacznie utrudnić funkcjonowanie przedsiębiorcom legalnie prowadzącym działalność gospodarczą.

— Przede wszystkim mogą oni nie zauważyć, że zniknęli z rejestru. Nawet jeżeli podatnik stosunkowo szybko dowie się o jego wykreśleniu, niewiele z tą wiedzą zrobi. Nie może nawet odwołać się, gdyż jest ono czynnością techniczną, niepoprzedzoną wydaniem decyzji administracyjnej. Przepisy co prawda przewidują przywrócenie wpisu podatnika bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, ale w nielicznych sytuacjach, np. gdy podatnik złoży zaległe deklaracje podatkowe — zwraca uwagę Karolina Durbacz.

W pozostałych przypadkach przedsiębiorca musi ponownie złożyć wniosek o wpis do rejestru jako podatnika VAT czynnego. Może też próbować podważyć wykreślenie go przez urząd i domagać się uznania tej czynności za bezskuteczną. Takie działania jednak trwają, a czas, w którym firmy nie ma w rejestrze, działa na niekorzyść zarówno podatnika, jak i jego kontrahentów.

— Urzędy skarbowe nie traktują takiego przedsiębiorcy jako podatnika. Wobec tego przyjmują, że nie ma on prawa do odliczania podatku naliczonego. Także jego kontrahenci mogą mieć wątpliwości, czy przysługuje im prawo do odliczeń od dostaw towarów lub świadczenia usług przez przedsiębiorcę, który nie jest czynnym podatnikiem VAT, bo nie figuruje w rejestrze — wyjaśnia prawnik.

Zmian nie będzie

Posłanka Paulina Hennig-Kloska w interpelacji do ministra finansów (MF) zwróciła uwagę, że po nowelizacji ustawy o VAT przepisy dotyczące usuwania podatników z rejestru są przez pracowników urzędów skarbowych nadużywane — że do wykreśleń dochodzi na podstawie przesłanek, a nie obiektywnych faktów, czyli gdy np. ktoś nie odbierze korespondencji z urzędu skarbowego albo nie złoży w terminie deklaracji VAT. W konsekwencjinieświadomi tego przedsiębiorcy nadal wystawiają faktury, szkodząc sobie i swoim klientom. Według posłanki organy podatkowe powinny mieć obowiązek informowania na piśmie o skreśleniu podatnika z ewidencji VAT na zasadzie wzajemności i zaufania do organów państwa, gdyż wpis do tego rejestru jest elementem postępowania administracyjnego, a jego efektem — wydanie decyzji administracyjnej. Marian Banaś, wiceminister finansów, odpowiadając na interpelację, nie odniósł się jednak do tej kwestii.

— Niestety, to zmusza przedsiębiorców do rozszerzenia działań mających na celu weryfikację statusu wszystkich swoich kontrahentów — niezależnie od długości trwania współpracy. Ze względu na brak jasnych wytycznych w tej sprawie podatnicy sami muszą zdecydować, w którym momencie sprawdzenie statusu pozwoli im zachować dobrą wiarę — stwierdza Robert Łuszczyna z Crido Taxand. Podobnie uważa Karolina Durbacz z kancelarii Piszcz i Wspólnicy.

— Z jednej strony przedsiębiorcy muszą dbać o wypełnianie swoich obowiązków wobec fiskusa, tak aby nie narażać się na ryzyko ich wykreślenia z rejestru. Ale z drugiej powinni także częściej sprawdzać status swoich kontrahentów — podkreśla Karolina Durbacz. Jej zdaniem, podatnicy powinni wprowadzić efektywniejsze niż do tej pory mechanizmy weryfikacyjne w stosunku do kontrahentów.

 

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT

Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT po zaprzestaniu wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu musi zgłosić to naczelnikowi urzędu skarbowego. Takie zgłoszenie jest podstawą do wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru.

Podatnik może być też wykreślony bez powiadomienia, jeżeli w wyniku podjętych przez skarbówkę czynności sprawdzających okaże się, że taki podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z nim albo jego pełnomocnikiem. Do wykreślenia dochodzi też, jeśli przedsiębiorca:

Aktualizacja danych w rejestrze

W Centralnym Rejestrze na stronie MF pod adresem https://ppuslugi.mf.gov.pl od 26 czerwca 2015 r. można skorzystać z usługi „Sprawdzenie statusu podmiotu w VAT” — informuje Marian Banaś w odpowiedzi na interpelację poselską Pauliny Hennig-Kloski. Usługa ta pozwala podatnikowi stwierdzić, czy dany podmiot jest czynnym lub zwolnionym albo zarejestrowanym podatnikiem VAT. Według wyjaśnień wiceministra, dane dla tej usługi są weryfikowane według daty z dnia zapytania, a aktualizacja danych odbywa się w cyklach dobowych. Marian Banaś dodaje, że przedsiębiorca może też złożyć wniosek do naczelnika urzędu skarbowego o potwierdzenie, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.

36,07 tys. Tyle podmiotów zostało wykreślonych przez naczelników urzędów skarbowych z rejestru podatników VAT od 1 stycznia do 31 marca tego roku.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Rzetelne firmy też znikają z rejestru