Partnerem sekcji jest TAURON

Samorządowi skarbnicy ostrzegają

Kampanijne pomysły polityków, złe przepisy, zwlekanie przez rząd z wprowadzaniem zmian lub zaskakiwanie nimi — takie zagrożenia dla gminny budżetów wskazują najczęściej ich strażnicy.

Brakuje konkretów
MARIUSZ KONOPKA, skarbnik Bytomia

Obawiam się, że w przyszłości finanse publiczne mogą ucierpieć przez wyborcze obietnice partii z różnych stron sceny politycznej. Na razie nie są to jeszcze konkretne zagrożenia. Politycy w pozyskiwaniu wyborców chętnie przedstawiają pomysły zmian w podatkach, ale z reguły nie biorą pod uwagę wpływu, jaki te decyzje będą miały na budżety samorządów. Chodzi np. o kwotę wolną od podatku i w ogóle zmiany w PIT. Innym potencjalnym zagrożeniem może być konieczność przyjęcia imigrantów. Dużo mówi się o pomocy finansowej Unii Europejskiej lub państwa w razie przyjęcia imigrantów, ale nie widać żadnych konkretnych propozycji. Może się okazać, że nagle trzeba będzie podejmować działania, które samorządy będą musiały sfinansować z własnej kieszeni. Bardziej przyziemnym problemem jest nowa unijna perspektywa finansowa. Wciąż brakuje pewnych informacji istotnych z punktu widzenia finansów samorządowych. Przykładowo: w ramach programu Obszaru Strategicznej Interwencji, Bytom może otrzymać około 100 mln euro, co wymaga przygotowania się na odpowiedni wkład własny — zapowiadano, że gminy będą mogły liczyć na dopłatę z budżetu państwa w wysokości 10 proc. tych wydatków, ale wciąż nie wiemy na pewno, że tak będzie. W przyszłym roku wszystko powinno być już ustabilizowane.

Nieobliczalni politycy
ELŻBIETA PARZYCH, skarbnik Łomży

Moje obawy budzą wybory i to, czy ewentualne obietnice polityków dotyczące finansów nie będą spełniane kosztem budżetów samorządowych. Pewne propozycje są korzystne dla obywateli, np. podniesienie kwoty wolnej od podatku, ale z punktu widzenia samorządu to zła wiadomość, bo w praktyce oznacza mniejszy budżet gminy. Poza tym na razie nie widzę żadnych istotnych zagrożeń dla samorządowych finansów. W 2016 r. górne stawki podatków i opłat lokalnych zostaną obniżone o 1,2 proc. ze względu na deflację, ale nie będzie to miało dużego znaczenia dla budżetu Łomży, ponieważ w naszym mieście nie funkcjonują górne stawki. Obniżenie to wpłynie zaś pozytywnie na wysokość subwencji dla miasta.

Szkodliwe zmiany przepisów
KRZYSZTOF MĄCZKOWSKI, skarbnik Łodzi

Nadal otwartą i kontrowersyjnąsprawą jest ostateczny kształt systemu wpłat do budżetu państwa, czyli tzw. janosikowego. Obecne kryteria systemu subwencjonowania samorządów terytorialnych nie przystają do realiów, są przestarzałe i nie spełniają swojego zadania, jakim miało być wyrównanie dysproporcji w dochodach jednostek samorządu terytorialnego (JTS). W dyskusji przewija się propozycja zakładająca dywersyfikację źródeł dochodów poprzez przyznanie JST udziału w podatku VAT. Dodatkowe źródło ma zapewnić większą stabilizację dochodów. W lipcu 2015 r. prezydent Bronisław Komorowski przedstawił projekt założeń do ustawy wprowadzających tzw. PIT komunalny. Zakłada on wyodrębnienie podatku komunalnego z podatku od osób fizycznych tak, aby samorządy uzyskały większą niezależność. Jedną z propozycji jest podział podatku dochodowego od osób fizycznych na część rządową i samorządową. Na razie nie przedstawiono jednak symulacji ani konkretnych propozycji, które mogłyby pomóc w ocenie wpływu tej inicjatywy na budżety poszczególnych szczebli JST. W dalszym ciągu mamy ograniczenia wynikające z zapisów art. 243 ustawy o finansach publicznych. Chodzi np. o wyłączenia dotyczące m.in. spłat kredytów, pożyczek zaciąganych na realizację projektów w części współfinansowanej z funduszy EU, które w tym roku zostały rozszerzone o koszty odsetek od tych kredytów, pożyczek i wkładu własnego na realizację projektów, które w co najmniej 60 proc. są finansowane z funduszy UE. Pozostawienie tej granicy może zagrażać pełnemu wykorzystaniu pieniędzy unijnych w nowej perspektywie i utrudni konstrukcję wieloletniej prognozy finansowej. Negatywnie należy ocenić zmiany w podatku VAT, które wejdą w życie 1 stycznia 2016 r. w części dotyczącej tzw. prewspółczynnika. Ograniczy to kwoty VAT, które gminy i miasta będą mogły odzyskać od zakupów. Poza tym z punktu widzenia dochodów budżetów JST dużym zagrożeniem mogą być ewentualne zmiany w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych i ewentualne podniesienie kwoty wolnej od podatku. Bez zapewnienia stosownej rekompensaty znacznie ograniczyłoby to potencjał rozwojowy miasta z uwagi na mniejsze dochody i malejącą nadwyżkę operacyjną.

Sporo niewiadomych
WBARBARA SAJNAJ, skarbnik Poznania

2016 r. finanse samorządówbędzie czekało sporo wyzwań. Będziemy musieli się zmierzyć z mniejszymi wpływami do budżetu, obniżką stawek podatków lokalnych wskutek deflacji — stąd między innymi spadek wpływów z podatku od nieruchomości. To niesprzyjający moment na utratę części dochodów, chociażby dlatego, że planujemy znacznie zwiększyć wydatki na żłobki, pomoc społeczną, utrzymanie obiektów publicznych i na regulację wynagrodzeń średnio o 3 proc. po wielu latach niezwiększania wydatków na ten cel. Innym problemem dla budżetu mogą się okazać odszkodowania wynikające z uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zmieniających przeznaczenie gruntów z budowlanych na publiczne. Dla przykładu: jeszcze w 2015 r. na ten cel dodatkowo musimy przeznaczyć około 18 mln zł. To pozycja wydatków trudna do zaplanowania, ponieważ trudno prognozować jej wielkość (poza tym na tworzenie rezerw w budżecie nie ma miejsca) — ostatecznie wydatki na ten cel wynikają z orzeczeń sądowych lub zawartych ugód, stąd moje obawy . Musimy mierzyć się również z migracją mieszkańców. Wiele osób pracuje i uczy się w Poznaniu, korzysta z jego infrastruktury, ale mieszka i płaci podatki w podpoznańskich gminach — miasto odczuwa więc permanentną utratę wpływów z tego źródła. Myślę, że mieszkańcy sąsiednich gmin często nie zdają sobie z tego sprawy, dlatego staramy się ich uświadamiać. Prawdopodobnie dodatkowym obciążeniem dla budżetu będą także nowe zadania. Chociażby bezpłatna obsług prawna i edukacja prawnicza. Rząd przewidział pieniądze dla samorządów na to zadanie, jednak już mam sygnały od urzędników zajmujących się tym przedsięwzięciem, że finansowanie z budżetu państwa będzie niewystarczające — zgodnie z tą ustawy samorząd ma przekazać odpowiednie lokale i opłacać ich utrzymanie. Z pewnością w przyszłości problemem mogą się okazać rosnące stopy procentowe, które od dłuższego czasu są dość niskie. Może nie nastąpi to jeszcze w 2016 r., ale i tak musimy wziąć pod uwagę ewentualne zmiany w wieloletnim planie finansowym.

Czekamy na rozstrzygnięcia
GRZEGORZ CZAKAŃSKI, skarbnik Kołobrzegu

Najwięcej moich wątpliwości budzą wybory parlamentarne. Nie wiadomo na realizację jakich pomysłów zdecydują się władze. Mieliśmy już przykłady politycznych decyzji, za które płaciły gminy, np. ulgi dla rodzin. Spodziewamy się także wzrostu wydatków na opiekę społeczną. Zmieniają się bowiem kryteria przyznawania pomocy społecznej i więcej mieszkańców będzie mogło się o nią ubiegać. Niestety, nie możemy powiedzieć o wzroście dochodów, planujemy, że w 2016 r. będą na podobne jak obecnie. Pojawia się też pytanie, jak ostatecznie Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnie sprawę VAT. W najgorszym przypadku zmienią się zasady jego rozliczania przez samorządy i trzeba będzie skorygować dotychczasowe rozliczenia, co może pociągnąć za sobą dodatkowe koszty. Obawiam się też częstotliwości różnych dopłat z budżetu centralnego. Problem leży w tym, że za każdym razem, kiedy dostaniemy taką dopłatę, musimy aktualizować budżet. W związku z ostatnim referendum dostaliśmy pieniądze na trzy dni przed głosowaniem i w tak krótkim czasie musieliśmy dokonać zmian. Jeśli rząd dalej będzie przekazywał pieniądze na oślep, nie biorąc pod uwagę tego, że gmina musi podjąć odpowiednie kroki, to będzie to zagrożeniem dla zachowania dyscypliny finansów publicznych.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Rafał Fabisiak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Samorządy / Samorządowi skarbnicy ostrzegają