Wzrost gospodarczy odnotowany w ostatnich dekadach poza korzyściami w postaci nowych miejsc pracy czy poprawy jakości życia miał także negatywny wpływ na środowisko i klimat. Dlatego też coraz częściej podejmuje się tematykę zrównoważonego rozwoju.
Zgodnie z pierwszą definicją zawartą w Raporcie Światowej Komisji Środowiska i Rozwoju „Nasza wspólna przyszłość” z 1987 r., zrównoważony rozwój oznacza „rozwój, który zaspokaja potrzeby obecnych pokoleń, nie narażając możliwości przyszłych pokoleń na zaspokajanie swoich własnych potrzeb”. Autorzy podkreślili także konieczność integracji działań w trzech kluczowych obszarach: wzrostu gospodarczego, ochrony środowiska oraz rozwoju społecznego.
Czym jest ESG?
Skrót ESG pochodzi od angielskich słów: environmental (środowisko), social (społeczeństwo), governance (zarządzanie). ESG nie oznacza, że przestają się liczyć zyski, ale że osiąga się je z poszanowaniem dla środowiska i obszaru społecznego, zachowując równowagę pomiędzy tymi obszarami.
W obszarze środowiskowym można wymienić takie aspekty jak: zużycie energii, emisje gazów cieplarnianych, zarządzanie odpadami, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, ochrona bioróżnorodności. Obszar społeczny odnosi się do wpływu firm na społeczeństwo i obejmuje: prawa człowieka i warunki pracy, różnorodność i równość płci w miejscu pracy, bezpieczeństwo produktów, zaangażowanie w lokalne społeczności i ich rozwój, odpowiedzialność wobec klientów. Ostatni obszar dotyczy zasad i praktyk zarządzania firmą, takich jak: transparentność finansowa, etyka w zarządzaniu, unikanie konfliktów interesów, struktura zarządu, przestrzeganie przepisów prawnych.
Tyle odpadów wyprodukowano w UE w 2022 r., a według szacunków, w ciągu najbliższych 40 lat, masa ta wzrośnie o 70 proc.
Kryteria ESG zyskują na znaczeniu, ponieważ inwestorzy, konsumenci, a także instytucje publiczne coraz częściej zwracają uwagę na odpowiedzialność społeczną i środowiskową przedsiębiorstw.
Prawo a zrównoważony rozwój
W 2022 r. Unia Europejska przyjęła dyrektywę CSRD w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Unijne przepisy zostały zaimplementowane do polskiego systemu prawnego z końcem 2024 r. Nieco upraszczając, obecnie do raportowania w zakresie ESG zobligowane są największe firmy, zatrudniające powyżej 500 osób. KE pracuje jednak nad poluzowaniem przepisów tak, by raportowanie było obowiązkowe dla firm zatrudniających przynajmniej 1000 osób. Zmiana ta zwolniłaby z obowiązku raportowania ponad 80 proc. przedsiębiorstw.
Zamieszanie z przepisami nie sprzyja biznesowi.
- Bardzo wiele podmiotów, chcąc się zachować fair i odpowiedzialnie w stosunku do nowych wymagań prawnych, dużo wcześniej zaczęło się przygotowywać do tych zmian. Poniosło koszty i teraz nagle okazuje się, że albo to będzie odłożone w czasie, albo w ogóle nie będą podlegać dyrektywie, bo zwiększono limit osób zatrudnionych. Te firmy mogą się czuć w jakiś sposób oszukane, ponieważ poniosły nakłady finansowe, nakłady organizacyjne - mówił podczas Invest Cuffs 2025 Piotr Glen, ekspert SGH.
W zakresie prawodawstwa unijnego warto przypomnieć o Taksonomii UE, czyli unijnym rozporządzeniu ws. ram ułatwiających zrównoważone inwestycje. Główne cele tych przepisów to: przekierowanie kapitału prywatnego na inwestycje bardziej przyjazne środowisku; wspieranie realizacji celów polityki klimatycznej i środowiskowej; ograniczenie greenwashingu (czyli fałszywego informowania inwestorów i rynku o byciu ekologicznym) oraz wspieranie transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej (a docelowo przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym).
Innowacje w energetyce
Jednym z najważniejszych obszarów ESG jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń. Zwiększenie zapotrzebowania na odnawialne źródła energii jest kluczowe nie tylko dla zmniejszania emisji dwutlenku węgla, ale także uniezależniania się od importu energii i paliw. Ta niezależność staje się coraz ważniejszym czynnikiem w czasie ostatnich zawirowań geopolitycznych. Według Global Resources Outlook 2024, zużycie tzw. zasobów materiałowych wzrosło więcej niż trzykrotnie w ciągu ostatnich 50 lat. Przewiduje się, że ich wydobycie do 2060 r. może wzrosnąć o prawie 60 proc. w porównaniu z poziomem z 2020 r. (ze 100 do 160 mld ton).
Pytanie, co sprzyja zwiększeniu efektywności energetycznej? Kluczowym rozwiązaniem w tym obszarze jest optymalizacja zużycia energii. Na rynku dostępne jest oprogramowanie, które steruje zużyciem energii w przedsiębiorstwie - może to dotyczyć oświetlenia, ogrzewania czy pracy urządzeń.
Rozwiązaniem sprzyjającym efektywności energetycznej jest także termoizolacja budynków czy wykorzystanie rozwiązań architektonicznych sprzyjających odpowiedniej cyrkulacji powietrza. Korzystnym z punktu widzenia efektywności sposobem ogrzewania są pompy ciepła. Do możliwych do zastosowania rozwiązań należą także: wymiana oświetlenia na energooszczędne czy wymiana urządzeń na bardziej wydajne. Wśród przedsiębiorstw nie brakuje tez tych, które inwestują we własne źródła energii. Powszechnym rozwiązaniem jest instalacja paneli fotowoltaicznych na terenie zakładu lub na dachach budynków.
W obszarze związanym z szeroko pojętą energetyką nie brakuje innowacji. Przykładem może być FlexiPower Group – polska firma z siedzibą w Pabianicach, specjalizująca się w dostarczaniu rozwiązań z zakresu odnawialnych źródeł energii. Poza kompleksowymi usługami w zakresie fotowoltaiki firma angażuje się również w rozwój technologii magazynowania energii, które odgrywają kluczową rolę w stabilizacji sieci elektroenergetycznej zasilanej źródłami odnawialnymi, umożliwiając efektywne zarządzanie produkcją i konsumpcją energii. Podobna jest specjalizacja firmy Solartech - zwycięzcy najnowszego wydania organizowanego przez Puls Biznesu rankingu Gazele Biznesu.
Ciekawym rozwiązaniem ze świata są natomiast pływające morskie farmy wiatrowe. Technologia ta umożliwia instalację turbin wiatrowych na głębszych wodach oceanicznych, gdzie tradycyjne fundamenty byłyby zbyt kosztowne lub niemożliwe do zastosowania. Dzięki specjalnym platformom pływającym, które są mocowane do dna za pomocą lin kotwiczących, te farmy mogą być zlokalizowane w miejscach o silniejszych i bardziej stabilnych wiatrach. Korzyści płynące z tej technologii obejmują większą efektywność produkcji energii dzięki lepszym warunkom wiatrowym oraz mniejszy wpływ na środowisko przybrzeżne, ponieważ farmy można lokalizować z dala od wybrzeża.
Przykłady takich projektów to Hywind Scotland w Szkocji, pierwsza komercyjna pływająca farma wiatrowa na świecie, oraz norweski projekt Hywind, mający na celu budowę farm wiatrowych w Morzu Północnym.
Zielone budownictwo
Istotny wpływ na środowisko i klimat wywierają także budynki. Szacuje się, że są odpowiedzialne za około 38 proc. światowych emisji dwutlenku węgla (w tym 28 proc. pochodzi z eksploatacji budynku, a 10 proc. z materiałów użytych do ich budowy i utrzymania). Sektor budowlany odpowiada za ponad jedną trzecią światowych odpadów i zużycie połowy surowców.
Za taki odsetek światowych emisji dwutlenku węgla odpowiadają budynki. W tym 10 proc. pochodzi z produkcji materiałów użytych do ich budowy i utrzymania, a 28 proc. z eksploatacji budynku.
Jednak i w tym przypadku nie brakuje innowacji. SunRoof to polska firma oferująca rozwiązania w zakresie dachów solarnych, integrujących panele fotowoltaiczne z pokryciem dachowym. Eliminują one potrzebę instalacji dodatkowych paneli na istniejącym dachu. Dachy te charakteryzują się estetycznym wyglądem, wysoką szczelnością oraz długoterminową gwarancją na wydajność modułów. Dzięki zastosowaniu bezramkowych paneli typu glass-glass, dachy te wpisują się w nowoczesną architekturę, oferując zarówno funkcjonalność, jak i atrakcyjny design.
Za granicą popularność zyskują Vertical Forests – innowacyjne projekty architektoniczne łączące funkcje mieszkalne z roślinnością, która poprawia jakość życia w miastach, jednocześnie wspierając bioróżnorodność i walkę z zanieczyszczeniem powietrza. Przykładem może być kompleks Bosco Verticale w Mediolanie, złożony z dwóch wież, pokrytych ponad 90 gatunkami roślin, w tym 730 drzewami, co poprawia mikroklimat, absorbuje CO₂ i przyciąga zwierzęta. Inny projekt, Liuzhou Forest City w Chinach, to ekologiczna metropolia z 40 tysiącami drzew i milionem roślin, zaprojektowana w celu redukcji zanieczyszczeń powietrza i wspierania zrównoważonego rozwoju.
Oba projekty stanowią przykłady, jak architektura może łączyć nowoczesne budownictwo z naturą, przyczyniając się do ochrony środowiska i poprawy jakości życia miejskich społeczności. Ideę Vertical Forest zrealizowano także w innych miastach na świecie, takich jak Nankin, Sydney czy Singapur, co podkreśla rosnące zainteresowanie zrównoważonymi rozwiązaniami w urbanistyce.
Gospodarka o obiegu zamkniętym
Według danych Eurostatu, w 2022 r. w Unii Europejskiej wyprodukowano łącznie 2,23 mld ton odpadów, a przewiduje się, że w ciągu najbliższych 40 lat masa ta wzrośnie o 70 proc. Dlatego też jednym z celów UE jest przyspieszenie procesu przechodzenia na model gospodarki obiegu zamkniętego, w którym odpady stają się zasobami. Walka z ograniczaniem wykorzystywania plastiku w UE, ale nie brakuje też nowych pomysłów na bardziej ekologiczny plastik.
Projekt „Morskie Oko” to polski start-up, który opracowuje innowacyjną metodę produkcji bioplastiku z wykorzystaniem alg morskich. Celem przedsięwzięcia jest stworzenie materiału biodegradowalnego, który mógłby zastąpić tradycyjne tworzywa sztuczne stosowane do produkcji m.in. opakowań czy tekstyliów.
Obecnie projekt znajduje się na etapie badań i rozwoju, a jego realizacja może przyczynić się do zmniejszenia uzależnienia od ropy naftowej w produkcji tworzyw sztucznych oraz ograniczenia ilości odpadów plastikowych trafiających do oceanów.
Inny pomysł na walkę z plastikiem ma Loop, czyli innowacyjna platforma zakupowa, która rewolucjonizuje sposób pakowania i dostarczania codziennych produktów. Zamiast tradycyjnych opakowań jednorazowego użytku, oferuje produkty w pojemnikach wielokrotnego użytku, z takich materiałów jak stal nierdzewna czy szkło. Po zużyciu opakowania są odbierane, czyszczone i ponownie napełniane, co znacząco redukuje ilość odpadów. Usługa ta jest dostępna w USA, Kanadzie i Europie, w tym we Francji, Wielkiej Brytanii i Holandii, a także w wybranych sklepach sieci Tesco w Anglii.
Loop współpracuje z ponad 400 globalnymi markami, takimi jak Procter&Gamble, Nestlé czy PepsiCo, oferując szeroką gamę produktów – od kosmetyków, przez środki czystości, po artykuły spożywcze. Dzięki tej inicjatywie konsumenci mogą korzystać z produktów codziennego użytku w sposób bardziej zrównoważony, przyczyniając się do ograniczenia odpadów i promowania gospodarki obiegu zamkniętego.
Greenwashing – fałszywa zieleń
Sporym problemem w obszarze zrównoważonego rozwoju jest tzw. greenwashing, czyli ekościema. Praktyka ta polega na stwarzaniu fałszywego lub mylącego wrażenia, że produkty, działania, cele lub polityka organizacji są bardziej przyjazne dla środowiska, niż są w rzeczywistości. Firmy stosują greenwashing, aby poprawić swój wizerunek publiczny, przyciągnąć klientów świadomych ekologicznie i potencjalnie zwiększyć sprzedaż, ale niekoniecznie wprowadzając znaczące zmiany w swoich praktykach na rzecz ochrony środowiska.
Z danych Komisji Europejskiej wynika, że aż 80 proc. sklepów internetowych, stron i reklam zawiera informacje dotyczące wpływu produktów na środowisko. Problem w tym, że nawet 56 proc. deklaracji środowiskowych, z którymi spotykają się konsumenci w Europie, jest niepełnych lub wprowadzających w błąd.
W Brukseli trwają prace nad nowymi przepisami: ECGD (Empowering Consumers for the Green Transition) oraz Green Claims. Mają one uregulować kwestie związane z pseudoekologicznym marketingiem. Dyrektywa ECGD wprowadzi zakaz używania określeń typu „eko”, „zielony” czy „neutralny dla klimatu” bez solidnych dowodów. Zabronione będzie też stosowanie prywatnych, niesprawdzonych certyfikatów, czy deklarowanie, że cały produkt jest ekologiczny, gdy dotyczy to tylko jego części. Zmiany prawdopodobnie wejdą w życie od 2026 r.
Zrównoważony rozwój to integralna część strategii biznesowej Coca-Cola HBC. Realizujemy ją na jasnych zasadach: określamy cele długofalowe i roczne, monitorujemy wyniki i transparentnie raportujemy postępy naszych działań. Dzień Ziemi to okazja, by pokazać, co robimy dla klimatu i środowiska codziennie i od lat.
Od słów do czynów – Misja Zrównoważonego Rozwoju w praktyce
Podejmując decyzje biznesowe, kierujemy się jasno zdefiniowaną Misją Zrównoważonego Rozwoju, w której wyznaczyliśmy konkretne obszary działania, czas realizacji i spodziewane efekty. Te natomiast co roku publikujemy w formie raportu ESG (wydaliśmy już 18 edycji) i udostępniamy na stronie, tak by każdy zainteresowany konsument, klient, partner biznesowy i interesariusz miał do nich dostęp. Skupiamy się na sześciu kluczowych obszarach, czyli redukcji emisji CO2, odpowiednim zarządzaniu zasobami wody, realizacji naszej strategii opakowaniowej, pozyskiwaniu surowców ze zrównoważonych źródeł, zwiększaniu oferty produktów o niskiej lub zerowej kaloryczności oraz wspieraniu rozwoju naszych ludzi i lokalnych społeczności.
Nasza droga do zerowej emisji netto
Działania w każdym z tych obszarów są dla nas niezwykle ważne, ale szczególną rolę odgrywa redukcja emisji i idąca za nią realizacja celu NetZero2040. Po części dlatego, że jest to bardzo ambitne zobowiązanie (chcemy osiągnąć zerowe emisje netto na 10 lat przed terminem wyznaczonym przez UE), a po części dlatego, że realizacja tego planu dotyka niemal każdego obszaru naszego biznesu. Zakupujemy energię tylko ze źródeł odnawialnych. Modernizujemy też naszą flotę, w której już 90 proc. to hybrydy, samochody plug-in lub elektryczne, Ta zmiana pozwoliła zmniejszyć ślad węglowy także tutaj - w skali roku o 10 proc. Co więcej, konsekwentnie wymieniamy sprzęt chłodniczy w punktach sprzedaży, dzięki czemu w ciągu ostatnich pięciu lat zredukowaliśmy emisje w tym obszarze o 68 proc.
Aby osiągnąć cel NetZeroDo2040, optymalizujemy także nasze opakowania pod kątem wykorzystania tworzyw sztucznych. Ujednolicenie i zmniejszenie etykiet dla – Coca-Cola, Fanta i Sprite – pozwoliło nam zaoszczędzić 20 ton plastiku i 51 ton CO₂ rocznie. Ponadto, redukcja wagi preform dla butelek Fanta 0,85 i 1,75 litra pozwoliła ograniczyć zużycie plastiku o 133 tony, co przełożyło się na zmniejszenie emisji CO2 aż o 292 tony. Aktywnie działamy także na rzecz zamknięcia obiegu opakowań, a więc systemu kaucyjnego, który już pod koniec tego roku stanie się rzeczywistością. Jako Coca-Cola HBC od początku byliśmy częścią publicznej debaty, by stworzyć przyjazne konsumentom i biznesowi ramy prawne dla tego rozwiązania, Razem z 10 innymi wiodącymi producentami powołaliśmy do życia spółkę Kaucja.pl - wspólnego dla branży operatora systemu kaucyjnego, a teraz skupiamy się na przygotowaniach do dołączenia do systemu. Przygotowujemy niemal 300 nowych projektów etykiet i wielopaków, tak by zawierały symbol systemu, planujemy produkcję i dystrybucję oznaczonych produktów, by płynnie wprowadzić je rynek w przewidzianym na to ustawowo czasie, pracujemy nad zmianami w systemie rozliczeniowym.
Partnerstwo dla Ziemi
Zrównoważony rozwój i działania, dzięki którym możemy ograniczyć nasz wpływ na środowisko to nasza codzienność, ale to nie oznacza, że zapominamy o świętach i nie wykorzystujemy ich, by zrobić coś więcej. W tym roku z okazji Dnia Ziemi zaprosiliśmy pracowników Coca-Cola HBC i naszych partnerów: zespoły z firmy The Coca-Cola Company i naszych dostawców do wspólnej akcji. W gronie kilkudziesięciu osób spotykamy się w Świdrygałach pod Warszawą – miejscu o wyjątkowej wartości przyrodniczej. To obszar, który według ekspertów z Fundacji Zielona Mrówka wymaga ochrony i wsparcia w zachowaniu bioróżnorodności.
W ramach tej akcji zaplanowaliśmy sadzenie rodzimych roślin, wieszanie budek lęgowych dla ptaków, działania mające zredukować wpływ gatunków inwazyjnych na otoczenie – wszystko po to, by wspierać rozwój lokalnej flory i fauny.
- Dostrzeżone starania
Zrównoważony rozwój Coca-Cola HBC jest doceniany przez niezależnych ekspertów na arenie międzynarodowej. W tym roku, już po raz ósmy, firma zdobyła tytuł najbardziej zrównoważonej firmy napojowej na świecie, przyznawany w ramach prestiżowego rankingu Dow Jones Sustainability Index. Co więcej, już 14. rok z rzędu Coca-Cola HBC znalazła się w ścisłej czołówce trzech najlepszych przedsiębiorstw w globalnym rankingu „Sustainability Yearbook 2025”. Dodatkowym wyróżnieniem są wysokie oceny w zakresie działań na rzecz ochrony wody i klimatu, nadane przez organizację CDP, która przyznała firmie ocenę „double-A”.