Zyskuje ten, kto buduje za swoje

opublikowano: 10-01-2012, 00:00

Kryzys sprzyja deweloperom biur, którzy nie są zależni od bankowego finansowania

Wahania na rynkach finansowych i zapowiedzi drugiej fali kryzysu ostudziły zapał deweloperów. Nie pomaga też sceptycyzm banków wobec nowych inwestycji biurowych. Co zatem przyniesie 2012? W 2011 r. podaż biur w Warszawie istotnie spadła i — zdaniem analityków z Cushman & Wakefield — dopóki banki nie zmienią nastawienia do finansowania ich budowy, pozostanie na relatywnie niskim poziomie.

— Na tej sytuacji skorzystają deweloperzy dysponujący finansowaniem własnym i ci, którzy rozpoczną realizację inwestycji, wykorzystując dzisiejszy brak równowagi między podażą a popytem — zapowiada Anna Kwiatkowska, ekspert z działu powierzchni biurowych Cushman & Wakefield. Na razie jednak piętno na rynku biurowym w Polsce odciska niepewność związana z przyszłością sektora finansowego. Sprawia ona, że przedsiębiorcy ostrożnie podejmują decyzje o rozszerzeniu działalności i zwiększeniu wynajmowanej powierzchni.

Światło w tunelu

— Kryzys spowodował wstrzymanie, a nawet całkowite wycofanie się deweloperów z realizacji wielu biurowców w latach 2010-11. Ubiegły rok przyniósł poprawę sytuacji na rynku nieruchomości komercyjnych w porównaniu z rokiem 2010 — twierdzi Jarosław Zagórski, dyrektor Ghelamco Poland.

Zaznacza jednak, że ze względu na wcześniejsze wstrzymanie inwestycji, w budowie jest niewiele biurowców. W 2011 r. popyt brutto był stabilny. Przynajmniej w Warszawie. Z wyliczenia Cushman & Wakefield wynika, że na koniec trzeciego kwartału osiągnął 440 tys. mkw., czyli podobnie jak w trzecim kwartale 2010 r.

— Rozpoczęcie budowy większości nowych obiektów zależy od zewnętrznych źródeł finansowania. Dlatego, jak wskazują dane za trzeci kwartał 2011 r., aż 21 proc. powstających biur było wynajętych jeszcze przed rozpoczęciem budowy — wylicza Anna Kwiatkowska. Znacznego wzrostu popytu na powierzchnię biurową, zarówno w stolicy jak i w innych regionach, można się spodziewać w latach 2013-14.

— Możemy wówczas mieć do czynienia z dużą przewagą popytu nad podażą, czyli tzw. luką podażową, której rynek nie będziew stanie szybko wypełnić ze względu na czas potrzebny do budowy nowych obiektów. Od zakupu działki do oddania budynku do użytku mijają zwykle cztery lata, czasem nawet więcej — zauważa Jarosław Zagórski.

Marzenie o kredycie

Niestety, wszystko wskazuje na to, że w roku 2012 deweloperom nadal trudno będzie zyskać finansowanie bankowe.

— Umocni to pozycję najsilniejszych i najbardziej doświadczonych deweloperów posiadających własne pieniądze lub ułatwiony dostęp do finansowania zewnętrznego — mówi Anna Kwiatkowska.

Jej zdaniem taka sytuacja będzie zwiększać liczbę transakcji wynajmu zawieranych przed rozpoczęciem budowy. Deweloperzy zaczną bardziej zabiegać o pierwszych najemców, oferując im atrakcyjne warunki.

OKIEM EKSPERTA

Burzliwe czasy

DANIEL PATER

zarządzający portfelem nieruchomości w Polonia Property Funds

W latach 2012-13 w Polsce zwiększy się podaż powierzchni biurowej. Popyt jest funkcją wielu czynników, które w dzisiejszych, burzliwych czasach mogą ulec zmianie, jednak popyt w 2012 r. nie zmieni się znacząco. Można natomiast oczekiwać, że banki ograniczą akcję kredytową na rynku powierzchni komercyjnych. Uzyskanie finansowania projektów będzie trudniejsze niż w ostatnich dwóch latach.

OKIEM EKSPERTA

Będzie dobrze

TOMASZ PANABAŻYS

wiceprezes J.W. Construction Holding

Na 2012 r. prognozowany jest dalszy, stabilny wzrost rynku biurowego. W Polsce popyt wciąż przewyższa podaż, a atrakcyjność inwestycyjna miast wzrasta. Dodatkowo mamy pozytywny klimat inwestycyjny i jesteśmy jedną z lepiej ocenianych gospodarek o dużym rynku wewnętrznym. Spodziewam się wzrostu atrakcyjności tańszych, ale dobrze skomunikowanych z centrum miasta inwestycji.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Anna Bełcik

Polecane