Czytasz dzięki

Biurowce kontra pandemia

opublikowano: 28-07-2020, 22:00

Pierwsza runda meczu biur z COVID-19 na korzyść wirusa. Czy będzie rewanż, zależy od najemców i ich pracowników.

Wskaźnik pustostanów w polskich biurowcach niewiele się powiększył w wyniku lockdownu, a potem reżimu sanitarnego wprowadzanego w wyniku pandemii koronawirusa w miejscach pracy. Obecność pracowników w biurach spadła jednak średnio do kilku procent w marcu i kwietniu i dopiero ostatnio wzrasta. Polska Izba Nieruchomości Komercyjnych (PINK) opublikowała niedawno zagregowane wyniki badań rynku biurowego w pierwszym półroczu na podstawie danych należących do niej firm doradczych (BNP Paribas Real Estate, CBRE, Colliers International, Cresa, Cushman & Wakefield, JLL, Knight Frank i Savills).

Warszawskie biurowce liczą na przypływ nowych najemców, którzy przeniosą nad
Wisłę centra usług dla biznesu.
Zobacz więcej

SZANSA:

Warszawskie biurowce liczą na przypływ nowych najemców, którzy przeniosą nad Wisłę centra usług dla biznesu. Fot. AdobeStock

Na koniec czerwca powierzchnia biurowa w największych miastach liczyła blisko 11,3 mln m kw., z czego prawie 5,7 mln znajdowało się w Warszawie, a około 5,6 mln na ośmiu rynkach regionalnych (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Katowice, Poznań, Łódź, Szczecin, Lublin). Poza stolicą najwięcej powierzchni liczonej w milionach metrów kw. zlokalizowane jest w Krakowie (1,48), Wrocławiu (1,18) oraz Trójmieście (0,87). Największe z oddanych budynków w I półroczu w Warszawie były Varso II, Chmielna 89, DSV HQ i Biura przy Willi.

Wskaźnik pustostanów osiągnął w stolicy wartość 7,9 proc. i wzrósł w II kwartale o 0,4 pkt proc. w porównaniu z poprzednim. Na rynkach regionalnych średni poziom pustostanów wyniósł 10,2 proc., a jego wzrost w II kwartale w porównaniu do poprzedniego zamknął się wielkością 0,7 pkt proc. Najwyższy wskaźnik pustostanów zanotowano w Poznaniu — 14,5 proc., najniższy w Trójmieście i Katowicach — 6,1 proc.

Co trzecia umowa do zmiany

Zdaniem Krzysztofa Misiaka, szefa Cushman & Wakefield Poland, decyzje najemców o ograniczaniu powierzchni najmu zapadają właśnie teraz, więc jeszcze nie widać ich w statystykach.

— Od czerwca transakcje nabrały tempa, ale już widać, że przy co trzeciej z wielkometrażowych umów, tzn. powyżej 5 tys. m kw., najemcy decydują się na większą elastyczność niż dotychczas, np. zamiast wynajmować 20 tys. m kw. na 10 lat, decydują się wynająć 15 tys. z możliwością zarówno rozwoju, jak i ograniczenia powierzchni w ramach opcji kontraktowych. Takie opcje były już wcześniej w kontraktach, ale obecnie ten trend się umocnił — mówi Krzysztof Misiak.

Szef Cushman & Wakefield zastrzega się, że sam wskaźnik pustostanów nie ilustruje jeszcze sytuacji na rynku. Wolne powierzchnie występują głównie w starszych budynkach, natomiast nowe obiekty łatwiej znajdują najemców. Dodatkowo możliwe opóźnienia związane z trudniejszym niż przed pandemią pozyskiwaniem przez deweloperów finansowania bankowego może zbalansować efekt ewentualnego wzrostu pustostanów.

Obłożenie jeszcze kuleje

Zdaniem ekspertów PINK oprócz wskaźnika pustostanów dużo o wpływie pandemii na branżę biurową mówi stopień wykorzystania powierzchni przez najemców. W wyniku lockdownu i przejścia pracowników w tryb pracy zdalnej obłożenie jest relatywnie niskie, ale systematycznie rośnie. W biurowcach należących do Globalworth w marcu i kwietniu obłożenie było na poziomie kilku procent, a obecnie wzrosło do ok. 40.

Zdrowy Biznes
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
×
Zdrowy Biznes
autor: Katarzyna Latek
Wysyłany nieregularnie
Katarzyna Latek
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

— Są budynki, w których wskaźnik zajętości wynosi ponad 70 proc., ale są też takie, w których nadal jest tylko kilka procent. W tym drugim przypadku często są to globalne firmy ze Stanów Zjednoczonych, które patrząc na etap rozwoju pandemii z perspektywy amerykańskiej, we wszystkich swoich oddziałach na świecie wprowadziły pracę zdalną — mówi Artur Apostoł, dyrektor operacyjny w Globalworth Poland.

Jego zdaniem praca zdalna już dziś doskwiera ludziom, którzy nie mają w domu komfortupracy porównywalnego z biurem, jak i firmom, które zaczynają dostrzegać mniejszą efektywność pracowników. Stąd coraz więcej przedsiębiorstw zachęca ludzi do pracy w biurach. Arkadiusz Rudzki, wiceprezes ds. sprzedaży i wynajmu w spółce biurowej Skanska w Europie Środkowo-Wschodniej, przewiduje, że reżim sanitarny jeszcze w najbliższym czasie zmusi firmy do rozrzedzenia stanowisk pracy, ale już za dwa lata wszyscy będziemy z powrotem pracować w biurach.

Najemcy wahają się

Według Moniki Szelenberger, szefowej działu najmu w Adgar Poland, w obecnej sytuacji można zaobserwować wydłużenie procesów decyzyjnych po stronie najemców, co spowodowane jest tym, że wiele firm wciąż analizuje, jak będzie wyglądać ich organizacja pracy oraz zapotrzebowanie na powierzchnię biurową w najbliższym czasie. W związku z tym wielu najemców, którym kończą się niedługo umowy, zdecydowało się je przedłużyć, ale na krótszy okres, żeby dać sobie więcej czasu na docelową decyzję o relokacji lub przedłużeniu kontraktu długoterminowo.

— Widzimy też większe zainteresowanie umowami hybrydowymi z wykorzystaniem powierzchni elastycznych. Dotyczy to również większych powierzchni i takie rozwiązanie daje najemcom możliwość odłożenia decyzji w czasie i obserwowania rozwoju sytuacji— mówi Monika Szelenberger.

Zdaniem ekspertów PINK przed polskim rynkiem biurowym pojawi się duża szansa na pozyskanie najemców z branży nowoczesnych usług dla biznesu z Europy, którzy w sytuacji lockdownu szukają bliższych lokalizacji na centra usług wspólnych niż Azja. Mogłoby to przynieść kolejne inwestycje w Polsce i kolejne miejsca pracy. PINK upomina się przy tym o wsparcie branży przez rząd. Pomogłoby ono uniknąć potencjalnego spowolnienia oraz ułatwiło wykorzystanie szansy na pozyskanie inwestorów z sektora usług dla biznesu.

Sprawdź program webinaru "Umowy najmu oraz proces budowlany w obliczu pandemii koronawirusa", 20 sierpnia, 11:00 >>

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Paweł Berłowski

Polecane