Gdy firma nie daje etatu i zapomina o bhp

opublikowano: 29-08-2019, 22:00

Inspekcja pracy apeluje o ujednolicenie zasad odpowiedzialności za bezpieczne warunki pracy wszystkich zatrudnionych, nie tylko tych na umowę o pracę

Samozatrudnienie, umowy zlecenia i o dzieło, outsourcing, praca tymczasowa, nakładcza, na odległość (telepraca), praca na wezwanie, a także podział stanowiska pracy (czyli job-sharing), dzielenie pracy (work-sharing) i rotacja stanowisk pracy (job-rotation) — takie formy i systemy wykonywania pracy już nie dziwią. Stają się czymś naturalnym obok tradycyjnego zatrudnienia etatowego, ale też coraz pilniej przyglądają im się inspektorzy pracy. Interesują ich warunki, jakie firmy zapewniają osobom zarobkującym w ten sposób.

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiada, że nadal będzie wspierać osoby świadczące pracę na podstawie innej niż stosunek pracy, a także zatrudniających ich przedsiębiorców i pracodawców,  udzielając porad w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Będzie to robić także w trakcie kontroli.
Wyświetl galerię [1/3]

KONTROLE I PORADY:

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiada, że nadal będzie wspierać osoby świadczące pracę na podstawie innej niż stosunek pracy, a także zatrudniających ich przedsiębiorców i pracodawców, udzielając porad w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Będzie to robić także w trakcie kontroli. Krzysztof Wierzbowski

Nie tylko plusy

W obszernym opracowaniu Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), z którym zapoznano Radę Ochrony Pracy (ROP) działającą przy Sejmie, przyznano, że nietypowe formy dają pracownikom większą autonomię. Ze społecznego punktu widzenia powinny służyć do zwalczania bezrobociai poprawiać jakość pracy samych pracowników, którym możliwość dowolnego modelowania organizacji warunków zatrudnienia może ułatwić życie. Jednocześnie — zdaniem inspekcji — może to przyczynić się do racjonalizacji kosztów pracy poprzez rezygnację z zatrudnienia nisko produktywnego (w czasie mniejszego zapotrzebowania na pracę), co powinno wpłynąć na wzrost konkurencyjności firm, a w efekcie regionu lub całej gospodarki. PIP dostrzega w tym także szanse na ograniczenie szarej strefy. Źródła rosnącej popularności elastycznych form pracy postrzega m.in. w rosnącej konkurencji na rynku, która zmusza przedsiębiorstwa do większej elastyczności we wszystkich obszarach, oraz w integracji gospodarczej i globalizacji, przyczyniających się do zwiększenia mobilności siły roboczej.

Zdaniem inspektorów pracy znaczenie ma też rewolucja technologiczna, która umożliwia m.in. pracę na odległość, oraz zmieniające się oczekiwania pracowników, które sprawiają, że przyznaje im się coraz większy zakres samodzielności i odpowiedzialności za powierzone zadania. PIP, jako organ nadzoru nad przestrzeganiem praw pracowniczych, wskazuje jednak, że nieetatowe zatrudnienie cechuje też niepewność co do przyszłości zawodowej oraz wynagrodzenia prowizyjne, oznaczające niestałość wypłat i składek na zabezpieczenie socjalne. Największy jednak minus to w wielu przypadkach brak zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków ludziom świadczącym pracę w nietypowych formach. Problem staje się na tyle poważny, że w Unii Europejskiej podjęto próbę stworzenia przepisów, które mają prowadzić do uelastycznienia rynku pracy i chronić prawa takich osób.

1cae78be-dad3-11e9-8a34-2a2ae2dbcce4
Polityka gospodarcza
Nie uciekniesz przed skutkami polityki gospodarczej. Zapisz się na nasz newsletter, by nie przegapić newsów, analiz i komentarzy. Zamieniamy słowa polityków na pieniądze
ZAPISZ MNIE
Polityka gospodarcza
autor: Marcin Goralewski
Wysyłany raz w tygodniu
Marcin Goralewski
Nie uciekniesz przed skutkami polityki gospodarczej. Zapisz się na nasz newsletter, by nie przegapić newsów, analiz i komentarzy. Zamieniamy słowa polityków na pieniądze
ZAPISZ MNIE

Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa.

Kliknij w link w wiadomości, aby potwierdzić subskrypcję newslettera.
Jeżeli nie otrzymasz wiadomości w ciągu kilku minut, prosimy o sprawdzenie folderu SPAM.

Konstytucyjne prawo

Inspekcja pracy przypomina, że Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a ustawodawca w Kodeksie pracy znacznie rozszerzył zakres osób objętych ochroną zdrowia i życia podczas wykonywania zadań zawodowych. Dotyczy to także nieetatowych zatrudnionych oraz prowadzących w zakładzie pracy indywidualną działalność gospodarczą. Dbałość o BHP wobec tak pracujących też spoczywa na przedsiębiorcy niebędącym pracodawcą.

W praktyce bywa z tym różnie, czego dowodzą chociażby problemy zgłaszane przez zatrudnionych w skargach do inspekcji. Część z nich uznaje za zasadne. Przykładowo: w 2018 r. w 38 proc. przypadków uznała roszczenia dotyczące profilaktycznej opieki zdrowotnej. Skargi te dotyczyły głównie braku wstępnych badań. PIP zwraca przy tym uwagę, że problematyczną kwestią jest ustalenie, kto powinien ponieść koszty tej opieki. Niejasne są też wymagania prawne co do odpowiedzialności za jej zapewnienie. Ustawodawca nie określił przepisów analogicznych jak w Kodeksie pracy np. do umów cywilnoprawnych. Nie zobowiązują więc one wprost np. niepracodawców do kierowania na badania profilaktyczne osób niebędących pracownikami, a niepracownik nie ma obowiązku poddawania się im. Podobnie jest w odniesieniu do szkoleń z BHP.

Nie ma regulacji nakazujących ich wykonania w godzinach pracy i rozstrzygających, kto powinien je finansować. Egzekwowania zapewnienia odpowiednich warunków pracy nie ułatwia też to, że w przypadku umów cywilnoprawnych nie obowiązują jakiekolwiek ograniczenia w ustalaniu wymiaru i norm czasu pracy. Podobne problemy dotyczą też sytuacji osób samozatrudnionych, co powoduje, że inspekcja pracy nie ma uprawnień do badania wypadków przy pracy, którym one ulegają. — Powinniśmy dążyć do ujednolicenia przepisów o odpowiedzialności za BHP — apelował podczas posiedzenia ROP Jakub Chojnicki, dyrektor departamentu nadzoru i kontroli w Głównym Inspektoracie Pracy (GIP).

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy