Czytasz dzięki

Spór o znak rozpatrzy specjalny sąd

opublikowano: 05-05-2020, 22:00

Procesy o naruszenie ochrony praw własności intelektualnej będą mogły trwać krócej niż obecnie. Wszystko dzięki specjalizacji w wymiarze sprawiedliwości

Cztery sądy okręgowe i dwa apelacyjne będą miały specjalne wydziały zajmujące się sporami z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej, a także związanymi ze zwalczaniem nieuczciwej konkurencji i pewnymi kategoriami zagadnień z ochrony dóbr osobistych. Autor tych zmian, Ministerstwo Sprawiedliwości (MS), wyjaśnia, że takie sprawy są skomplikowane pod względem prawnym, dlatego ich rozpoznawanie zostanie powierzone wyspecjalizowanym jednostkom. Podobnie jest już m.in. w Niemczech, Szwajcarii, Portugalii czy Wielkiej Brytanii. W Polsce nowe rozwiązania zaczną obowiązywać od lipca tego roku, co wynika z nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). W praktyce nastąpi to zapewne później z uwagi na obecną sytuację spowodowaną pandemią COVID-19.

Według przepisów przejściowych, jeżeli spory niezakończone do lipca
miałyby charakter sporów do rozpoznania w postępowaniu w sprawach własności
intelektualnej, to rozpatrzą je jeszcze sądy określone w przepisach
dotychczasowych — mówi Marek Oleksyn, radca prawny z kancelarii CMS.
Zobacz więcej

PRZEJŚCIOWO BEZ ZMIAN:

Według przepisów przejściowych, jeżeli spory niezakończone do lipca miałyby charakter sporów do rozpoznania w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej, to rozpatrzą je jeszcze sądy określone w przepisach dotychczasowych — mówi Marek Oleksyn, radca prawny z kancelarii CMS. Fot. WM

Trudne sprawy do stolicy

Wydziały własności intelektualnej będą tworzone prawdopodobnie w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu i Lublinie. Aleksandra Kuźnicka-Cholewa i Marek Oleksyn, radcowie prawni z kancelarii CMS, zwracają uwagę, że warszawskiemu sądowi okręgowemu przypadnie szczególna rola. Tylko on będzie właściwy do rozstrzygania najbardziej złożonych spraw — dotyczących programów komputerowych, wynalazków i wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym.

— W takich postępowaniach zazwyczaj dopuszczane są dowody z opinii biegłych. Jednak bardzo długo trwa poszukiwanie osób mających potrzebną specjalistyczną wiedzę, które podjęłyby się sporządzenia opinii — nierzadko trzeba sięgać po fachowców spoza list biegłych sądowych. Utworzenie jednego sądu w okręgu warszawskim może pozwolić na zebranie pełnej informacji o tym, kto byłby właściwym specjalistą w poszczególnych dziedzinach i w efekcie na sprawniejsze korzystanie z ich wiedzy, co może przyspieszyć wybór biegłych, a w konsekwencji skrócić czas postępowań — mówi Aleksandra Kuźnicka-Cholewa.

Jednocześnie zwraca uwagę na potencjalne ryzyko, jakie może wiązać się z prowadzeniem trudniejszych spraw wyłącznie przez jeden sąd. Może to prowadzić do utrwalenia jednej interpretacji we wszystkich podobnych sprawach, a będzie można zakwestionować ją dopiero w sądzie apelacyjnym.

Na to czekano

Nowela zyskuje jednak przede wszystkim oceny na plus, bo — jak zauważa Marek Oleksyn — jest odpowiedzią na potrzeby rynku. Wprowadzane zmiany mogą zaowocować ujednoliceniem praktyki w stosowaniu prawa własności intelektualnej oraz orzecznictwa i — co ważne — przyspieszyć postępowania.

— Z uwagi na wysoki stopień złożoności sporów procesy te trwają dosyć długo, a zależy to m.in. od rodzaju naruszonego prawa i tego, jakie roszczenie zawiera pozew. Postępowania np. o naruszenie znaku towarowego w pierwszej instancji mogą trwać od roku do 2,5 roku, a w sprawach patentowych trzy lub więcej lat — mówi radca.

Dodaje, że przeciąganie się procesów niesie ewidentne szkody. Często dochodzi do uszczerbku na wizerunku firmy. Jeżeli jej prawa są naruszane, a nie da się szybko zakończyć postępowania, to jej odbiór na rynku, relacje z partnerami handlowymi i kontrahentami mogą się wyraźnie pogorszyć.

— Może temu zapobiec wniosek o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania procesu. Niemniej sam fakt, że spór trwa długo, nie zwiększa komfortu i bezpieczeństwa przedsiębiorcy. Jeśli w pierwszej instancji postępowanie toczy się nawet pięć lat, a następnie w drugiej instancji jeszcze rok lub więcej, to zanim wyrok się uprawomocni, obie strony mimo zabezpieczenia funkcjonują w długim czasie w warunkach dużej niepewności — zwraca uwagę Marek Oleksyn.

Jak wyjaśnia, dotychczas spory o naruszenia znaku, praw autorskich czy nieuczciwej konkurencji były rozpoznawane przez sądy okręgowe i kierowane do rozstrzygnięcia przez sędziów, którzy zajmują się jednocześnie np. sprawami z zakresu prawa spółek, prasowego czy umowami o roboty budowlane. Konfederacja Lewiatan zwraca uwagę na rozproszenie procesów z zakresu prawa własności intelektualnej między różnymi sądami. Na przykład naruszenia ochrony wzorów użytkowych i znaków towarowych są rozpoznawane przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy, a dotyczące decyzji wydawanych przez Urząd Patentowy RP — przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny.

— Takie rozproszenie nie sprzyja doskonaleniu sędziów w określonej dziedzinie i pogłębia problem przewlekłości postępowań, który dodatkowo nasila się przez rosnącą z roku na rok liczbę spraw z zakresu własności intelektualnej. Specjalizacja sądów i sędziów będzie sprzyjać jednolitości orzecznictwa. Przyczyni się również do przyspieszenia procesów i zwiększenia efektywności ochronypraw — przyznaje Arkadiusz Grądkowski, ekspert Konfederacji Lewiatan.

cc937a7e-4287-11ea-b77f-2e728ce88125
Puls Firmy
Użyteczne informacje dla mikro-, małych i średnich firm. Porady i przekrojowe artykuły, dzięki którym dowiesz się, jak rozwinąć biznes
ZAPISZ MNIE
Puls Firmy
autor: Sylwester Sacharczuk
Wysyłany raz w tygodniu
Sylwester Sacharczuk
Użyteczne informacje dla mikro-, małych i średnich firm. Porady i przekrojowe artykuły, dzięki którym dowiesz się, jak rozwinąć biznes
ZAPISZ MNIE

Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa.

Kliknij w link w wiadomości, aby potwierdzić subskrypcję newslettera.
Jeżeli nie otrzymasz wiadomości w ciągu kilku minut, prosimy o sprawdzenie folderu SPAM.

Resort sprawiedliwości zapowiada, że dzięki nawiązaniu współpracy ze Światową Organizacją Własności Intelektualnej w Genewie ministerstwo będzie uczestniczyć w opracowaniu systemu szkolenia dla sędziów orzekających w nowych odrębnych wydziałach. Nowelizacja k.p.c. nie sprowadza się jednak tylko do ich tworzenia.

Definicja dla sądów

Ustawodawca sformułował też definicję rozpoznawanych przez sądy „spraw własności intelektualnej”. Obejmuje ona nie tylko te z zakresu ochrony praw autorskich i praw własności przemysłowej, ale również dotyczące m.in. zapobiegania nieuczciwej konkurencji i zwalczania jej oraz w niektórych przypadkach ochrony dóbr osobistych, np. przy wykorzystaniu ich dla celów reklamy lub promocji towarów i usług oraz ochrony dóbr osobistych w związku z działalnością naukową i wynalazczą. Według prawników z CMS ta szeroka definicja odpowiada praktycesądowniczej, w której podstawy dla rozstrzygania roszczeń znajdują się w różnych przepisach, w tym w ustawach o prawie autorskim i prawach pokrewnych, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i w prawie własności przemysłowej.

— To właściwy kierunek. Do tej pory w polskich przepisach definicja spraw własności intelektualnej raczej się nie przebijała. W praktyce oczywiście istnieje odpowiednia ich interpretacja, mamy też bogate orzecznictwo. Nowelizacja zbiera to w całość i określa możliwie szeroko katalog takich spraw. To powinno zasadniczo rozjaśnić zakres kompetencji sądów w takich sprawach — ocenia Marek Oleksyn.

Aleksandra Kuźnicka-Cholewa dodaje, że na początku obowiązywania nowych zasad, zanim sądy je wdrożą, należy liczyć się z możliwym przejściowym spowolnieniem procesów. Przyspieszenie nadejdzie nieco później. Tę okoliczność powinni wziąć pod uwagę przedsiębiorcy, którzy zastanawiają się nad momentem wytoczenia powództwa w celu ochrony swoich praw.

Arbitraż na targach w Poznaniu

Grupa Międzynarodowych Targów Poznańskich (MPT) intensyfikuje walkę z naruszaniem praw własności intelektualnej podczas organizowanych przez nią wydarzeń. Wraz z kancelarią prawną SMM Legal postanowiła zaoferować szybkie rozwiązywanie sporów dotyczących własności intelektualnej (IP Friendly), pozwalające np. na szybkie usunięcie ze stoiska nieuczciwego wystawcy prezentowanej przez niego podróbki towaru innego producenta. Poszkodowany może złożyć wniosek o rozstrzygnięcie przez arbitra sporu powstałego w trakcie targów. Grupa MTP i kancelaria podkreślają, że podobne przyspieszone procedury arbitrażowe, stosowane na wzór opracowanych przez Światową Organizację Własności Intelektualnej, funkcjonują już m.in. na targach SingEx w Singapurze i Palexpo w Genewie.

Nowe procedury sądowe

  • Wymóg obowiązkowej reprezentacji przedsiębiorcy przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 tys. zł. Sąd może na wniosek strony lub z urzędu zwolnić z tego obowiązku, np. w sprawach o mniejszym stopniu zawiłości.
  • Wnioskowanie o zabezpieczenie środka dowodowego poprzez m.in. odebranie towarów, materiałów lub narzędzi użytych do produkcji bądź dokumentów, pobranie próbek.
  • Wyjawienie lub wydanie środka dowodowego, który umożliwi fizyczne uzyskanie od pozwanego np. dokumentów bankowych, finansowych lub handlowych służących ujawnieniu i udowodnieniu faktów istotnych dla sprawy.
  • Wnioskowanie o udzielenie informacji według ujednoliconego trybu określonego w k.p.c. — wnioskodawca ma wykazać okoliczności wskazujące na naruszenie jego praw, a w razie ostatecznego oddalenia powództwa musi naprawić szkodę poniesioną przez drugą stronę.
  • Szczególne rodzaje nowych powództw. Pierwsze — powództwo wzajemne o unieważnienie lub stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy lub o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Drugie — o ustalenie, że dane działanie nie stanowi naruszenia patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, ze wskazaniem okoliczności, w jakich powód mieć będzie interes prawny w wystąpieniu z takim powództwem.

Sprawdź program webinaru "Wyspecjalizowane sądy do orzekania w sprawach z zakresu własności intelektualnej", 27 maja 11:00 >>

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane