Spory wokół unikania wpłaty podatku

ALEKSANDRA KRAWCZYK, adwokat SDZLegal Schindhelm
21-11-2016, 22:00

W czasie, gdy rząd pracuje nad likwidacją podatku liniowego i wprowadzeniem jednolitej daniny, przepisy o odpowiedzialności karnoskarbowej w razie niewpłacania podatku w terminie wciąż budzą wiele wątpliwości. I nie mogą doczekać się nowelizacji. Nierealizowanie obowiązków względem fiskusa wiąże się z ryzykiem poniesienia odpowiedzialności karnoskarbowej. Podatnik, który uporczywie nie wpłaca podatku w terminie, popełnia wykroczenie skarbowe i podlega karze grzywny w granicach od 1/10 do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia. Brzmienie przepisu nie uległo zmianie od 1999 r., choć w sądownictwie i doktrynie budzi istotne spory.

Dla przykładu, brakuje zgody co do tego, czy wykroczenie można popełnić, nie płacąc podatku tylko raz. Z przepisu wynika, że ustawodawca wiąże naganność czynu wyłącznie z faktem naruszenia obowiązku terminowego dokonania wpłaty, a karalność — z uporczywością wynikającą z powtarzalności takiego zaniechania. Sankcjonowany jest zatem stan, w którym sprawca „nie wpłaca w terminie” podatku i takiego zaniechania dopuszcza się uporczywie. Jeżeli sprawca po niewpłaceniu w terminie podatku w kolejnym okresie znów podatku nie płaci, bezprawność takiego zachowania jest oczywista. Jeżeli jednak zaniecha wpłaty podatku tylko raz i choćby po upływie terminu przez wiele miesięcy zaległego podatku nie uiszcza, to wątpliwe jest, czy narusza po raz kolejny obowiązek wpłaty „w terminie”, skoro termin ten już upłynął i nie podlega przywróceniu.

Podobnie poważne wątpliwości budzi to, jak rozumieć znamię „uporczywości” niewpłacania podatku w terminie — czy wobec braku definicji „uporczywości” należy korzystać z dorobku nauki prawa karnego, czy też budować autonomiczną definicję na gruncie ustawy karnoskarbowej. W ujęciu praktycznym spór ten można sprowadzić do tego, czy uporczywość wyrażająca się w złej woli podatnika, który gromadzi fundusze na czynności podlegające opodatkowaniu, a nie interesuje się potrzebą ich zgromadzenia także na podatek, dotyczy wyłącznie tej sytuacji, gdy podatnik ma pieniądze na podatek, ale mimo to uporczywie go nie płaci, czy też stanu, w którym podatnik takimi funduszami w ogóle nie dysponuje.

Te i inne wątpliwości sprawiają, że część przedsiębiorców wkalkulowuje ryzyko zapłaty grzywny w ogólne ryzyko biznesowe prowadzonej działalności. Mimo bezspornego niewpłacania podatku w terminie podmioty wolą spotkać się z organami skarbowymi w sądzie, gdzie wykorzystując niejasność przepisów, są w stanie zwolnić się od odpowiedzialności karnoskarbowej. Jak wynika ze statystyk, ilość wykrytych wykroczeń skarbowych polegających na niewpłacaniu podatku w terminie stale wzrasta. Wpływy państwa z grzywien nakładanych z tego tytułu są jednak niewielkie. Eksperci już teraz ostrzegają, że likwidacja podatku liniowego może przyczynić się do powiększenia tzw. szarej strefy i spowodować, że unikanie obowiązków podatkowych stanie się nagminne. Sprzeciw budzi fakt, że rząd zwiększa obciążenia podatkowe obywateli, zamiast sprecyzować przepisy pozwalające na ściganie osób, które w złej wierze nie wypełniają swoich obowiązków względem państwa.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: ALEKSANDRA KRAWCZYK, adwokat SDZLegal Schindhelm

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Spory wokół unikania wpłaty podatku