Bezpardonowa walka o miliardy z liczników

Do 2020 r. polskie firmy energetyczne wymienią ponad 16 mln tradycyjnych liczników energii elektrycznej na inteligentne. Wraz z budową niezbędnej infrastruktury cała operacja pochłonie co najmniej 10 mld zł. Dostawcy liczników i rozwiązań IT zacierają ręce. I ostro rywalizują. Jak ostro?

Dobrze pokazuje to historia, która mogłaby posłużyć za scenariusz trzymającego w napięciu biznesowego thrillera. ADD Polska Adam Zalewski, były prezes i udziałowiec firmy, miał bezprawnie przekazać jej dokumentację Echelonowi, firmie z USA konkurującej z ADD na rynku smart meteringu. Nagrodą miało być objęcie w marcu 2013 r., dwa miesiące po zakończeniu współpracy z polską firmą, stanowiska wiceprezesa amerykańskiej spółki, odpowiedzialnego za Polskę i kraje nadbałtyckie.

Śledczy na tropie

Czy doszło do przestępstwa, od pół roku sprawdza warszawska prokuratura.

— Śledztwo dotyczy posłużenia się sfałszowanymi dokumentami, nierzetelnego prowadzenia dokumentacji, wyrządzenia znacznej szkody poprzez nadużycie uprawnień i przywłaszczenia powierzonego mienia. Obejmuje też wątek szpiegostwa gospodarczego — mówi Przemysław Nowak, rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Zaznacza, że dotychczas nikomu nie przedstawiono zarzutów, a ADD Polska ma w postępowaniu status pokrzywdzonego. Sam Adam Zalewski sprawy komentować nie chce.

— Obowiązują mnie klauzule poufności — ucina wszystkie pytania. Colleen Martell z Echelona przyznaje, że firma wie o zarzutach stawianych przez ADD Polska. — Wierzymy, że są bezpodstawne. Echelon prowadzi działania biznesowe zgodnie z prawem i najwyższymi standardami etycznymi — mówi Colleen Martell. Przedstawiciele ADD mają jednak wątpliwości.

— Podejrzewamy, że będąc naszym pracownikiem, Adam Zalewski przekazywał konkurencji istotne informacje, m.in. cenowe, stanowiące tajemnicę handlową spółki. Czekamy na zakończenie śledztwa — mówi Ryszard Barski, prezes ADD Polska.

Setki e-maili

„PB” dotarł do szczegółów sprawy, m.in. pisma, jakie w październiku 2013 r. ADD Polska skierowało do Echelona. Polska firma informuje w nim, że po tym, jak Adam Zalewski złożył rezygnację w połowie stycznia2013 r., przeprowadziła audyt, który wykazał, że miał on działać na szkodę spółki. Według pisma, kontakty Zalewskiego z szefami Echelona zaczęły się już w maju 2012 r., a od tego czasu obie strony wymieniły setki e-maili oraz spotykały się osobiście.

Amerykańskiej spółce menedżer miał przekazać m.in. listę klientów ADD Polska, informacje techniczne i cenowe oraz dotyczące projektów, jakie ADD realizowała z różnymi firmami energetycznymi. Z pisma wynika, że były prezes miał też, m.in. w kontaktach z Urzędem Regulacji Energetyki, promować standard inteligentnych sieci energetycznych, w którym światowym liderem jest Echelon, czyli OSGP, a nie PRIME, wykorzystywany m.in. przez ADD Polska.

Przetarg w tle

Zdaniem ADD, naruszyć prawo miał nie tylko były menedżer tej spółki, ale też beneficjent informacji, czyli Echelon. To dlatego polska spółka zaproponowała amerykańskiej zapłatę odszkodowania.

— Zajmuje się tym nasz prawnik w USA. Myślę, że amerykańska firma jest poważnym partnerem i wkrótce powinniśmy dojść do porozumienia. O wysokości odszkodowania na razie nie rozmawialiśmy, czekamy na propozycję Echelona — ucina Ryszard Barski, prezes ADD Polska.

Jego zdaniem, działania byłego szefa spółki mogły również mieć wpływ na wynik kończącego się właśnie przetargu na dostawę 450 tys. inteligentnych liczników dla giełdowej Energi, krajowego pioniera wymiany liczników na inteligentne. Pod koniec listopada 2013 r. gdańska spółka poinformowała,że najlepszą ofertę w przetargu złożyło konsorcjum świdnickiej Elgamy i litewsko-rosyjskiej firmy Sigma Telas Energy. Jednym z przegranych był dotychczasowy dostawca inteligentnych liczników dla Energi — konkurencyjne konsorcjum giełdowego Arcusa i T-Matic Systems, powiązane właścicielsko z ADD i korzystające z jego technologii.

— Adam Zalewski znał doskonale poziom cen oferowanych przez nas urządzeń. A bardzo aktywnie uczestniczył w działaniach naszych konkurentów w tym postępowaniu — mówi Ryszard Barski.

Rywale

ADD Polska to przedstawiciel mołdawskiej ADD Grup, wykorzystującej w smart meteringu jeden z trzech liczących się na świecie standardów inteligentnych liczników, PRIME. Właścicielem ADD Polska jest Marek Czeredys, większościowy akcjonariusz notowanego na GPW Arcusa, dostawcy systemów zarządzania dokumentami.

W grupie Arcusa działa też T-Matic Systems, który również specjalizuje się w rozwiązaniach z zakresu inteligentnych sieci energetycznych. Echelon to wywodzący się ze słynnej Doliny Krzemowej dostawca inteligentnych rozwiązań w energetyce, opartych na standardzie OSGP. Jego akcje notowane są na amerykańskim Nasdaq. Przychody spółki w 2012 r. wyniosły 134 mln USD (400 mln zł), a jej kapitalizacja oscyluje wokół 90 mln USD (270 mln zł).