MF chce zabrać obywatelom i firmom przedawnienie podatków. Projektem zajmie się Rada Ministrów

Ministerstwo Finansów (MF) przedstawiło najnowszą wersję projektu obszernej nowelizacji ordynacji podatkowej, a także kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.). Okazuje się, że nie odpuściło kontrowersyjnej koncepcji wykreślenia przepisu zakazującego karania po przedawnieniu się podatku, co obecnie następuje po pięciu latach.

Eksperci alarmowali, że w efekcie takiej zmiany przedawnienie podatku stanie się iluzją, bo organ skarbowy mógłby w dowolnym czasie, nawet po wielu latach, wnieść akt oskarżenia przeciwko podatnikowi i w drodze procesu karnego domagać się zapłaty rzekomej zaległości podatkowej.

Przedawnienie podatków praktycznie zniknie

Obecnie przed samowolą urzędników skarbowych chronią podatników różne przepisy. Przede wszystkim te mówiące o terminach przedawnienia (generalnie to pięć lat) oraz zakazujące karania podatników po przedawnieniu się zobowiązania podatkowego (art. 55 & 2 k.k.s.).

Niestety jeszcze w tym roku te gwarancje mogą praktycznie zostać wyeliminowane za sprawą propozycji MF. Mianowicie resort finansów prze do wyrzucenia z k.k.s. art. 44 & 2. Mówi o tym art. 8 pkt 6 projektu, który właśnie został skierowany na posiedzenie Rady Ministrów.

„Uniezależniamy przedawnienie karalności z kks od przedawnienia podatku. Do walki z prawdziwymi przestępcami nie służy postępowanie administracyjne, kartka i długopis, lecz postępowanie karne, organy ścigania i dostępne im narzędzia” - napisał niedawno w serwisie LinkedIn Jarosław Neneman, wiceminister finansów.

Tym samym przyznał, że skarbówka ma szeroko wykorzystywać procedurę postępowania karnego skarbowego do dochodzenia należności podatkowych. Wiceminister jednak próbuje uspokajać, że nowe zasady miałyby być skierowane przeciwko prawdziwym przestępcom.

- Wiceminister nie zagwarantuje, że organy skarbowe rzeczywiście będą stosować nowe regulacje tylko wobec prawdziwych przestępców podatkowych. Urzędnicy dostaną narzędzia, których będą mogli używać według swego przekonania praktycznie wobec każdego. Przecież w ustawie nie jest napisane, kogo uznawać za prawdziwego przestępcę, a kto się tylko pomylił w rozliczeniach. Gdyby to weszło w życie, to sytuacja obywateli i przedsiębiorców byłaby znacznie gorsza i trudniejsza niż obecnie. Nikt nie mógłby spać spokojnie nawet po upływie pięciu lat, czyli po przedawnieniu, bo ono nie blokowałoby karania w procesie karnym – mówi Andrzej Ladziński, przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych.

Ekspert jednoznacznie ocenia fakt, że to proces karny byłby metodą dochodzenia przez skarbówkę uszczuplenia podatkowego.

- Absolutnie to zły pomysł i bardzo groźny dla podatników, ponieważ fiskus dochodziłby w procesie karnym zapłaty rzekomego uszczuplenia podatkowego, którego nie stwierdzi organ skarbowy w odpowiednim postępowaniu, jak jest obecnie. Dziś, aby podatnik dostał domiar podatkowy to decyzja organu skarbowego musi przejść całą procedurę oraz zazwyczaj postępowanie sądowe, w którym to sąd administracyjny, profesjonalny w sprawach podatkowych, ostatecznie decyduje. Niestety sądy karne słabo znają się na podatkach i nie dają rękojmi właściwego rozpoznania spraw dotyczących podatków – podkreśla Andrzej Ladziński.

Instrumentalne wszczynanie k.k.s. do zablokowania

Projekt MF zawiera jednak ważną zmianę pozytywną dla podatników. Mianowicie wykreśla jako przesłankę zawieszenia biegu przedawnienia podatku wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Od lat apelują o to przedsiębiorcy.

Druga ręką MF zabiera zaś gwarancje z art. 44 &2 k.k.s.

Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać 1 października 2026 r., z kilkoma wyjątkami, które mają wejść w życie wcześniej. Pod warunkiem przyjęcia ich przez Radę Ministrów, uchwalenia przez parlament i podpisania przez prezydenta.