Otwierając w sobotę "Dzień miejski" w polskim pawilonie na COP24, wiceminister inwestycji i rozwoju Małgorzata Jarosińska-Jedynak nawiązała do podejścia do polityki miejskiej, zawartego w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR).
Jak podkreśliła, wśród kluczowych założeń dokumentu, przewidującego działania na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego i wysokiego poziomu życia, jest zachowanie ogromnej dbałości o jakość środowiska naturalnego. "Te trzy wymiary: gospodarczy, społeczny i środowiskowy przenikają się, nie mogą bez siebie istnieć" – wskazała.
Dodała, że rozwój powinien uwzględniać cechy różnych rodzajów terytoriów. W SOR wyeksponowano miasta średnie, tracące funkcje społeczne i gospodarcze, czy miasta małe, szczególnie te zmarginalizowane. Strategia podkreśla jednocześnie rolę największych aglomeracji miejskich, które kreują zrównoważony rozwój.
"Duże, średnie i małe miasta często mają odmienne potencjały, ale wyzwania są wielokrotnie wspólne, chociażby problemy związane ze zmianami klimatycznymi, zanieczyszczeniem powietrza, z dbałością o jego jakość" – zaznaczyła wiceminister, przypominając o obecności 36 polskich miast na zaktualizowanej w 2018 r. liście Światowej Organizacji Zdrowia, uwzględniającej 50 europejskich miast z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem.
"Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju zawiera szereg projektów strategicznych i działań horyzontalnych, które pozwolą osiągnąć nam cele związane z adaptacją do zmian klimatu i jakością powietrza" – powiedziała Jarosińska-Jedynak.
Według niej są to m.in. działania skupiające się na budownictwie energooszczędnym, na integracji transportu zbiorowego, na transporcie niskoemisyjnym czy na kształtowaniu ekologicznego modelu mobilności miejskiej.
Oceniła, że największym obecnym wyzwaniem w tym zakresie jest walka ze smogiem, której narzędziem jest skoncentrowany na termomodernizacji, a zatem unikaniu emisji, program "Czyste powietrze" z budżetem przekraczającym 100 mld zł. "W tych środkach ponad 10 mld zł przeznaczonych jest na walkę ze smogiem – i nie tylko – w miastach woj. śląskiego" – wskazała wiceminister.
Jarosińska-Jedynak przywołała też liczący 87 przedsięwzięć "Program dla Śląska". Zaznaczyła, że zawiera on m.in. projekt "Gepard II Silesia", zakładający zakup autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą – o budżecie 140 mln zł.
Wiceszefowa MIiR wspomniała również o zrzeszającej 34 miasta Partnerskiej Inicjatywie Miast – przedsięwzięciu tego resortu, które przenosi na skalę krajową model unijnej inicjatywy "Urbact". "Urbact" jest europejskim programem wymiany doświadczeń i wyników badań, promującym zrównoważony rozwój miast. Służy ułatwianiu i finansowaniu wymiany doświadczeń oraz wzajemnemu uczeniu się przez miasta, które w tym celu organizują się w sieci tematyczne.
"W tej nierównej czasem walce z zanieczyszczeniami środowiska korzystamy także ze środków Unii Europejskiej. Program operacyjny +Infrastruktura i Środowisko+ przeznaczył ponad 21 proc. swojego budżetu, ok. 6 mld euro, na walkę z jakością powietrza. Możemy tam również znaleźć znaczące środki na wymianę taboru autobusowego. Już dzisiaj w ramach podpisanych umów o dofinansowanie wiemy, że po naszych miastach będzie jeździć 500 autobusów, z czego blisko 300 o napędzie niskoemisyjnym, bądź nawet zeromisyjnym" – akcentowała Jarosińska-Jedynak.
Wskazała ponadto, że prócz działań na poziomie krajowym Polska włącza się w inicjatywy międzynarodowe. Przypomniała tu, że już w trakcie szczytu klimatycznego w Katowicach, podczas szczytu miejskiego "Miasta dla klimatu" 23 polskie miasta zadeklarowały chęć przystąpienia do sieci międzynarodowej platformy NAZCA (sieć ta wspiera ośrodki miejskie w tworzeniu proekologicznych inicjatyw).
"W tej grupie znalazły się również Katowice, które kreatywnie wykorzystują potencjał miasta poprzemysłowego i mają liczne osiągnięcia w zakresie rewitalizacji oraz troski o środowisko. Stąd też rząd mocno wspiera kandydaturę Katowic w staraniach o organizację 11. edycji Światowego Forum Miejskiego w 2022 r." – podkreśliła Jarosińska-Jedynak.
"Wierzę, że efektywna polityka miejska to ważny element troski o zrównoważony rozwój, bo chociaż troska o klimat ma wymiar globalny, to żeby osiągnąć ten wymiar, musimy działać lokalnie" – dodała.