Polityka przymkniętych aptecznych drzwi

opublikowano: 21-03-2017, 22:00

Polscy pacjenci mają utrudniony dostęp do nowoczesnych terapii lekowych. Czy dzięki nowym pomysłom resortu zdrowia uda się to zmienić?

Ponad połowa Polaków doświadczyła sytuacji, w której niezbędny im lek nie był dostępny w aptece — wynika z badania Fundacji My Pacjenci i portalu Gdziepolek.pl z lutego 2017 r. — Problem ten dotyka np. pacjentów onkologicznych, którzy albo w ogóle nie mogą korzystać z innowacyjnych leków, albo dostęp do nich jest obwarowany wieloma warunkami i koniecznością przejścia przez procedurę kwalifikacji. Wiąże się to niestety z utratą — bezcennego w przypadku pacjentów onkologicznych — czasu — tłumaczy Maciej Jakubczyk z portalu Gdziepolek.pl.

ŚLEPA ULICZKA: Polscy pacjenci mają utrudniony dostęp do nowoczesnych terapii lekowych. Problem ten dotyka np. pacjentów onkologicznych, którzy albo w ogóle nie mogą korzystać z innowacyjnych leków, albo dostęp do nich jest obwarowany wieloma warunkami i koniecznością przejścia przez procedurę kwalifikacji — tłumaczy Maciej Jakubczyk z portalu Gdziepolek.pl.
Zobacz więcej

ŚLEPA ULICZKA: Polscy pacjenci mają utrudniony dostęp do nowoczesnych terapii lekowych. Problem ten dotyka np. pacjentów onkologicznych, którzy albo w ogóle nie mogą korzystać z innowacyjnych leków, albo dostęp do nich jest obwarowany wieloma warunkami i koniecznością przejścia przez procedurę kwalifikacji — tłumaczy Maciej Jakubczyk z portalu Gdziepolek.pl. ARC

Walka o życie

Potwierdzeniem poważnych kłopotów polskich pacjentów onkologicznych są też wyniki raportu zleconego przez Fundację Onkologiczną Alivia, które pokazują, że spośród leków dopuszczonych do obrotu po 2004 r. ponad połowa nie jest w ogóle finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. — Ograniczenia w dostępie do leczenia dotyczą kolejnych 20-30 proc. terapii. Spośród 19 chorób nowotworowych, które poddaliśmy analizie, jedynie pacjentki z rakiem jajnika mogą mieć pewność, że będą leczone zgodnie ze standardami opracowanymi przez międzynarodowe towarzystwa naukowe — informuje Wojciech Wiśniewski, rzecznik Fundacji Onkologicznej Alivia.

Jak tłumaczy, mimo szybkiego wzrostu liczby zachorowań na choroby nowotworowe (o 41 proc. w ciągu 15 lat), dotychczas nie podjęto decyzji o wdrożeniu strategii zapobiegania i zwalczania tej choroby.

— Mamy do czynienia z onkologicznym tsunami, które doprowadziło do sytuacji, że rak stał się pierwszą przyczyną śmierci kobiet w wieku produkcyjnym — przekonuje Wojciech Wiśniewski. Alivia przygotowała dla resortu zdrowia propozycje, które mogą poprawić tę sytuację.

— Po pierwsze, należy opracować publicznie dostępną strategię refundacyjną państwa z precyzyjnie określonymi celami, podlegającymi okresowej ocenie. Po drugie, budujmy przejrzystość systemu finansowania leków onkologicznych poprzez publikację informacji o toczących się postępowaniach i ich wynikach. Obecnie niestety są to procesy niemal wyłączone spod społecznej kontroli i odbywają się w zaciszu gabinetów. Po trzecie, wprowadźmy rejestry medyczne, które umożliwią uzależnienie zapłaty za lek od jego skuteczności — wymienia Wojciech Wiśniewski.

Resortowe wsparcie

Ministerstwo zdrowia zapewnia, że podejmuje wiele działań, które mają poprawić interes pacjentów. Jednym z projektów jest tzw. Refundacyjny Tryb Rozwojowy (RTR), który pozwoli zwiększyć dostęp do leków, nie mających odpowiednika refundowanego w danym wskazaniu. Inny przykład to tzw. ratunkowy dostęp do technologii lekowych — w ramach tej proceduryminister zdrowia będzie mógł w wyjątkowej sytuacji wydać zgodę na pokrycie kosztu leku, który nie jest finansowany z pieniędzy publicznych.

— W praktyce klinicznej często dochodzi do sytuacji, gdy do ratowania zdrowia i życia konieczne jest zastosowanie konkretnego leku lub technologii medycznej, które nie znajdują się jednak w wykazie świadczeń gwarantowanych, czyli nie są finansowane z pieniędzy publicznych. Obecnie nie ma mechanizmu, który pozwalałby ministrowi zdrowia zareagowaćw takiej sytuacji — mówi Krzysztof Łanda, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. Według Macieja Jakubczyka, projekt ustawy o ratunkowym dostępie do technologii lekowych daje nadzieję, że sytuacja pacjentów się poprawi.

— Co ważne, zakłada, że w przypadku większej liczby pacjentów z podobnym wskazaniem miałaby działać zasada precedensu — każdemu kolejnemu pacjentowi terapia będzie przysługiwać automatycznie, a jeśli będzie to uzasadnione, lek trafi do refundacji. Obawy budzi natomiast roczny limit wydatków na ten cel zapisany w ustawie, który wynosi 10 mln zł. W porównaniu z kosztami innowacyjnych terapii wydaje się to nieadekwatne do potrzeb — podkreśla Maciej Jakubczyk. Wśród propozycji resortu zdrowia na uwagę zasługuje także tzw. podejście egalitarne do leków we wskazaniach ultrarzadkich, które będzie dotyczyło leków stosowanych w stanie klinicznym, występującym nie częściej niż u jednej na 50 tys. osób.

— W decyzjach o objęciu refundacją leków ze wskazań ultrarzadkich, które nie mają refundowanego odpowiednika w danym wskazaniu, kluczowe będzie uzasadnienie ceny, a nie jak obecnie klasyczna analiza ekonomiczna — zaznacza Krzysztof Łanda. Inne pomysły Ministerstwa Zdrowia to procedura „Compassionate use”, która umożliwia ministrowi wydawanie zgody na zastosowanie produktu leczniczego w ramach programu indywidualnego, oraz tzw. refundacja leków z importu docelowego, która przewiduje możliwość wydania przez ministra decyzji o refundacji leku niedostępnego w obrocie w Polsce i sprowadzanego z zagranicy w ramach importu docelowego, nawet jeżeli jest on dopuszczony do obrotu.

— Obecne przepisy dopuszczają wydanie takiej decyzji wyłącznie w przypadku leków, które nie mają pozwolenia na dopuszczenie do obrotu na terytorium Polski — dodaje Krzysztof Łanda. Przypomina też, że od września 2016 r. wdrożono projekt bezpłatnych leków dla seniorów powyżej 75. roku życia.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Anna Gołasa

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu