PPK: w ciągu 10 lat dogonimy Wielką Brytanię

opublikowano: 28-01-2021, 20:00

Flagowy program emerytalny rządu PiS pomimo wielu zalet nie został ciepło przyjęty przez miliony pracowników. Operator ma plan, jak to zmienić.

Polacy stronią od Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), czyli powszechnego i dobrowolnego dla pracowników programu oszczędzenia na emeryturę wspólnie z pracodawcą i państwem. I to mimo wysokich zysków, które przynosi program. Jak na razie partycypacja wynosi zaledwie 30 proc. (około 1,7 mln osób) i jest o wiele niższa, niż się spodziewano. PPK pokutują za reformę otwartych funduszy emerytalnych (OFE), które zostaną zlikwidowane, a pieniądze mają być przeniesione na Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) lub do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Te założenia zostały przedstawione w 2019 r. Nadal nie ma jednak projektu ustawy.

Grzegorz Chłopek z Instytutu Emerytalnego w rozmowie z Newserią tłumaczył niskie zainteresowanie PKK brakiem zaufania do systemu.

„Aby Polacy obdarzyli system PPK zaufaniem, trzeba pokazywać, że można rzeczywiście tymi środkami dysponować” – przekonywał ekspert.

Wyspiarze potrafią

W brytyjskim odpowiedniku programu PPK, Workplace Pension, który wprowadzono w 2008 r., partycypacja sięga obecnie 88 proc. Kiedy taki wynik osiągniemy w Polsce? Według Roberta Zapotocznego, prezesa spółki PFR Portal PPK, w ciągu 10 lat.

Poważne wyzwanie:
Poważne wyzwanie:
Robert Zapotoczny obecnie stoi za sterami spółki PFR Portal PPK, która odpowiada za promowanie długoterminowego oszczędzania w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych. Jest też współtwórcą ustawy o PPK.
Marek Wiśniewski

Przed spółką PFR Portal PPK, operatorem portalu informacyjnego www.mojeppk.pl, stoi trudne zadanie: odczarowanie wizerunku programu, po to, by oszczędzało w nim jak najwięcej Polaków. Biorąc pod uwagę prognozy demograficzne, przyszłe emerytury większości z nas będą – delikatnie mówiąc – skromne. Szansę na uzupełnienie tej luki daje PPK.

— 20 lat temu powiedziano nam, że oszczędzanie w obowiązkowym OFE będzie skutkować emeryturą pod palmami. Wszyscy w to uwierzyliśmy. Z perspektywy czasu trudno się dziwić: poczuliśmy wówczas powiew świeżości z Zachodu, jaki napłynął do Polski wraz z zagranicznymi firmami, które oferowały zarządzanie naszym kapitałem w ramach otwartych funduszy emerytalnych. Niestety za zarządzanie tymi funduszami pobierano bardzo wysokie, bo około 10-procentowe opłaty [w przypadku PPK maksymalna opłata wynosi 0,50 proc. – red]. Nagle, po latach, oznajmiono nam, że konieczna jest reforma emerytalna. Zabrakło jednak klarownej komunikacji i konsultacji, dlatego wokół OFE narosło wiele mitów — uważa Robert Zapotoczny, prezes spółki PFR Portal PPK.

Praca u podstaw

Praktyka pokazuje, że nasza wiedza na temat oszczędności zgromadzonych w OFE jest marginalna — mało kto wie, ile pieniędzy miał bądź ma na rachunku. Natomiast wiele osób porównuje obowiązkowe i drogie OFE do dobrowolnego i taniego PPK, co według Roberta Zapotocznego jest nieporozumieniem, bo „to są dwa programy, które różnią się w zasadzie wszystkim”. Zwraca także uwagę, że PPK warto zestawić z innym systemem ─ Pracowniczymi Programami Emerytalnymi (PPE).

— Do momentu wejścia w życie ustawy o PPK ponad tysiąc firm miało wdrożone dobrowolne programy PPE, przez które przewinęło się w sumie 400 tys. pracowników. PPE są bardziej skomplikowane od PPK pod względem obowiązkowego, okresowego raportowania. Kolejna różnica polega na tym, że w PPK część pieniędzy na rachunek osoby zatrudnionej odkłada pracodawca, a część pracownik. W przypadku PPE obowiązek finansowania tego programu leży wyłącznie po stronie pracodawcy, a pracownik ma wybór. Ponadto w PPE nie ma dopłat od państwa, które są w PPK. I co ważne, PFR Portal PPK zapewnia darmowe wsparcie przy wdrożeniu PPK w postaci bezpłatnych materiałów, szkoleń i konsultacji — podkreśla różnice między programami prezes PFR Portal PPK.

Do czterech razy sztuka

Od nowego roku ruszyła czwarta, ostatnia fala wdrożenia PPK, która obejmuje około 830 tys. podmiotów: najmniejszych firm i instytucji publicznych. W sumie zatrudniają one ok. 5 mln osób. PFR Portal PPK już od startu programu prowadzi kampanię informacyjno-edukacyjną w mediach głównego nurtu i szkolenia dla pracodawców, żeby pokazać korzyści płynące z pozostania w PPK.

— Nasze dotychczasowe doświadczenia pokazują, że w firmie, którą odwiedził jeden z naszych trenerów, partycypacja w programie jest o 15 proc. wyższa niż u pracodawcy o podobnym profilu i w zbliżonej lokalizacji, którego nie odwiedził przedstawiciel PFR Portal PPK — mówi Robert Zapotoczny.

Przypomina również, że tworzenie PPK jest obowiązkiem pracodawców, a za nakłanianie do rezygnacji z oszczędzania w PPK grozi grzywna.

— Sankcje za niewdrożenie PPK wynoszą tyle, co wpłata pracodawcy: do 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń. W odpowiednie instrumenty wyposażona jest Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Kara nie jest kosztem uzyskania przychodu, a wpłata do PPK – owszem. Po co więc rezygnować z uruchomienia PPK? — zastanawia się szef PFR Portal PPK.

Od 1 stycznia 2022 r. powstanie także na portalu www.mojeppk.pl system umożliwiający sprawdzanie przez uczestnika PPK stanu swojego rachunku. Za jego pośrednictwem, będzie można podejrzeć swoje oszczędności zgromadzone na wszystkich rachunkach PPK.

— Po czterech latach oszczędzania na koncie Kowalskiego powinny być już znaczne środki. W PPK pracownik zawsze zyskuje, bo nie oszczędza sam. Mam nadzieję, że wiele osób, które się wypisały z programu, zrozumie, że popełniło błąd i dołączy do PPK. Tym, którzy się wahają, sugerowałbym zapisać się przynajmniej na 3-4 miesiące. To wystarczy, aby przekonać się, czy jesteśmy w stanie funkcjonować bez marginalnej części pobranego wynagrodzenia [zasadniczo 2 proc., ale w przypadku osób o niskich zarobkach można obniżyć wpłatę nawet do 0,5 proc. wynagrodzenia –red.], a także docenić wpłaty pracodawcy i otrzymać wpłatę powitalną od państwa — radzi Robert Zapotoczny.

2 mln

Tyle osób obecnie oszczędza na emeryturę w ramach PPK i PPE.

3,5 proc.

Tyle mniej więcej wynosi roczna strop zwrotu z inwestycji kapitału zgromadzonego w PPK i zarządzanego przez instytucje.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane