Rok 2013 — nowy rozkład jazdy z podatkiem VAT

opublikowano: 30-05-2012, 00:00

Podatki Nowy termin powstania obowiązku podatkowego, zdefiniowane e-faktury, inaczej określona podstawa opodatkowania – to tylko część zmian, które chce wprowadzić w VAT resort finansów

Do 12 czerwca wyznaczył minister finansów czas na zgłaszanie uwag do projektu obszernej nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), skierowanego już do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Nowela ma zacząć obowiązywać 1 stycznia 2013 r. Większość proponowanych zmian opinia publiczna miała okazję poznać wcześniej, kiedy projekt konsultowano wewnątrz Ministerstwa Finansów (MF). Nie wszystkie zapowiedzi jednak się sprawdziły.

Powstanie obowiązku podatkowego

W tej sprawie podatników czeka istotna zmiana, już wcześniej sygnalizowana. Powstanie obowiązku podatkowego nie będzie już zależało od daty wystawienia faktury. Zasadą będzie, że obowiązek podatkowy ma powstawać z upływem miesiąca, w którym doszło do dostawy towaru lub wykonano usługę. Jak przewiduje MF, to oznacza pewność, że podatek stanie się wymagalny w miesiącu dostawy (wykonania usługi) i zostanie rozliczony za ten okres rozliczeniowy. Podobne rozwiązania istnieją od lat w niektórych państwach, upraszczając rozliczanie transakcji dla VAT. Powyższe zasady mają być też stosowane do usług częściowych. Ponadto otrzymanie całości lub części zapłaty przed otrzymaniem towaru lub wykonaniem usługi nadal będzie oznaczało powstanie obowiązku podatkowego, również z upływem miesiąca, w którym doszło do wspomnianej zapłaty — czyli wniesiono np. przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę. Wbrew zapowiedziom natomiast nie zmieniono momentu powstania obowiązku podatkowego małym podatnikom, którzy rozliczają VAT metodą kasową. Według wcześniejszych planów i dla nich ten moment miał powstawać z upływem miesiąca, w którym otrzymali zapłatę. Pozostawiono jednak obecną zasadę, czyli że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania należności.

Odstępstwa od reguły

Z ustawy o VAT ma zniknąć wiele szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego, odmiennych od generalnej zasady, ale minister finansów proponuje kilka odstępstw od reguły. Projekt przewiduje powiązanie momentu powstania obowiązku podatkowego z zapłatą w przypadku: — dostawy towarów na podstawie umowy komisu dokonanej przez komitenta komisantowi — tu byłoby trudno stosować regułę ogólną, — przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie oraz dokonywanej — w trybie egzekucji dostawy towarów — propozycja wynika z faktu wypłacania wynagrodzenia z dużym opóźnieniem w stosunku do wykonanych czynności, — świadczenia, na zlecenie sądów lub prokuratury, usług związanych z prowadzonym postępowaniem (z wyjątkiem usług, stanowiących import usług) — również w tych przypadkach wynagrodzenia są wypłacane znacznie później niż wykonanie usługi, — dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze — propozycja uwzględnia fakt, że dopłaty mogą być wypłacane w dużym oddaleniu czasowym od wykonania czynności.

W tych przypadkach obowiązek podatkowy będzie powstawał z upływem miesiąca, w którym otrzymano całość lub część zapłaty. Kolejne odstępstwa mają z kolei polegać na powiązaniu powstania tego obowiązku z otrzymaniem faktury. Nastąpi on z upływem miesiąca, w którym wystawiono fakturę za następujące świadczenia:

— usługi budowlane lub budowlano-montażowe, — dostawy książek drukowanych oraz gazet, czasopism i magazynów drukowanych, a także czynności polegających na ich drukowaniu. Jeżeli podatnik nie wystawi faktury albo zrobi to z opóźnieniem, obowiązek podatkowy zostanie odsunięty w czasie — do 30. dnia od wykonania usług, 60. dnia od dostawy książek i czasopism (a w przypadku rozliczania ich zwrotów — do 120. dnia od wydania towarów) oraz do 90. dnia od wykonania czynności polegających na drukowaniu książek i czasopism.

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania ma być wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą usługodawca ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze związanymi bezpośrednio z ceną towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Podstawa opodatkowania nie obejmuje samego podatku. W przypadku nieodpłatnych usług, podlegających VAT, podstawą opodatkowania, tak jak obecnie, będzie poniesiony przez podatnika koszt ich świadczenia. W ustawie ma znaleźć się katalog (czego obecnie nie ma) elementów wchodzących w skład podstawy opodatkowania, czyli: — podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty VAT, — wydatki dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy. Do podstawy opodatkowania VAT nie są natomiast wliczane: — kwoty obniżek cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, — opusty i obniżki cen, uwzględnione w momencie sprzedaży, — kwoty otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji dla potrzeb podatku. Wreszcie podstawę zmniejszają: — kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen, — wartość zwróconych towarów i opakowań (z pewnymi zastrzeżeniami), — zwrócona nabywcy całość lub część zapłaty przed sprzedażą, jeżeli do niej nie doszło, — wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze.

Podatek naliczony

Prawo do odliczenia podatku naliczonego wiąże się ściśle z momentem, w którym VAT staje się wymagalny, czyli chwilą powstania obowiązku podatkowego. Zmiana ustalania tego momentu wpłynie zatem na odliczenia podatku naliczonego. Po zmianachma on stanowić sumę kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu: — nabycia towarów i usług — jak obecnie, — wniesienia całości lub części należności przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi, jeśli wiąże się ono z powstaniem obowiązku podatkowego — czyli sprecyzowano, że chodzi o te przedpłaty, zaliczki, zadatki czy raty, które rodzą obowiązek podatkowy dla sprzedawcy.

Zwolnienia

Resort finansów proponuje bardziej precyzyjne regulacje dotyczące zwolnień od VAT dla drobnych przedsiębiorców, których obrót w skali roku nie przekracza 150 tys. zł. Zwolnienie nie będzie już adresowane do podatnika, ale ma się odnosić do sprzedaży dokonywanej przez podatnika.

Faktury VAT

Fakturą VAT ma być dokument zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Nie każdy dokument elektroniczny będzie jednak e-fakturą, którą osobno zdefiniowano.

Faktura elektroniczna. Ma ona, jak faktura papierowa, zawierać elementy wymagane ustawą, ale aby uznać ją za elektroniczną, musi być wystawiona i otrzymana w formacie elektronicznym. Jeśli faktura utworzona w takim formacie zostanie wysłana lub otrzymana na papierze, nie będzie traktowana jak elektroniczna. Natomiast faktura wystawiona na papierze, potem zeskanowana, wysłana i otrzymana w formie wiadomości e-mail, ma być uznana za elektroniczną, pod warunkiem że nie zostanie wprowadzona do obrotu w wersji papierowej — ważne, aby miała postać elektroniczną w momencie jej wystawienia oraz otrzymania. Projekt stawia też kolejny warunek — faktura musi być tak udostępniona, aby odbiorca mógł ją otrzymać — np. bezpośrednio jako e-mail lub poprzez bezpieczne połączenie albo udostępnienie odbiorcy za pośrednictwem portalu internetowego. Wreszcie faktura musi być otrzymana, czyli musi dotrzeć do odbiorcy — równoznaczny z tym jest moment jej pobrania z portalu, wpływu wiadomości e-mail z fakturą na serwer pocztowy odbiorcy.

Eliminacja faktur wewnętrznych.

Możliwość wystawiania faktur w imieniu i na rzecz podatnika przez upoważnione przez niego osoby trzecie, w szczególności przez jego przedstawiciela podatkowego oraz nabywcę towarów lub usług.

Dane na fakturze. Pojawi się m.in. możliwość określenia kwot podatku dotyczących wartości dostarczonych poszczególnych towarów i wyświadczonych usług. Pojawią się też nowe adnotacje na fakturze — np. metoda kasowa (tryb rozliczenia VAT stosowany przez małych podatników).

Faktury uproszczone. Mają być wystawiane, kiedy kwota faktury nie przekracza 450 zł lub 100 EUR. Zakres danych będzie zbliżony do wymaganych na paragonie fiskalnym.

Termin wystawienia faktury — najpóźniej 7. dnia od zakończenia miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę.

Stawki w górę

Projektowana nowela zapowiada podniesienie opodatkowania VAT:

wzrost stawki z 5 na 8 proc. na lody oraz gotowe posiłki i dania przeznaczone do bezpośredniego spożycia — ma to przynieść budżetowi państwa ok. 37,5 mln zł i 18,0 mln zł

wzrost stawki VAT z 8 na 23 proc. na wyroby sztuki ludowej oraz rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego, które posiadają atest Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej (wpływy do budżetu — ok. 0,9 mln zł), a także na produkcję programów telewizyjnych

objęcie stawką podstawową, 23 proc., obecnie zwolnionych usług pocztowych niepowszechnych, świadczonych przez operatora publicznego (zysk w budżecie o ok. 10,6 mln zł).

Drobne prezenty

Proponuje się podwyższenie limitu prezentów o małej wartości, których nieodpłatne przekazanie nie podlega opodatkowaniu VAT — z obecnych 100 zł do 200 zł (rocznie) i z 10 na 20 zł. MF przewiduje, że to w 2013 r. przyniesie ujemny skutek dla budżetu — w wysokości ok. 67 mln zł.

Auta – ograniczenia o rok dłużej

Ministerstwo proponuje utrzymać do końca 2013 r. ograniczenia w odliczeniu VAT w przypadku kupna samochodów osobowych oraz utrzymać zakaz odliczenia VAT od paliwa wykorzystywanego do służbowych aut osobowych. Te ograniczenia miały obowiązywać tylko do końca 2012 r.

Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi

Nieco inaczej ma być ujęte znaczenie pojęcia podatnika i działalności gospodarczej. Jak zaznacza autor projektowanej noweli, nie będzie uznany za podatnika każdy, kto dokonuje określonych transakcji związanych z działalnością gospodarczą w sposób okazjonalny. Ale to nie oznacza też, że nie jest objęty podatkiem od towarów i usług podmiot, który prowadząc działalność gospodarczą, wykona np. tylko jedną transakcję. Podatnikami (zobowiązanymi do rozliczenia podatku) mają być również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, niebędące podatnikami, dokonujące okazjonalnie wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu. Natomiast działalność gospodarczą proponuje się zdefiniować następująco: jest to wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniutowarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zmiany przewidziano także w ustanawianiu przedstawiciela podatkowego. Ma on działać w imieniu własnym na rzecz podatnika i będzie nadal ustanawiany w umowie między podmiotami. Projekt zapowiada natomiast umożliwienie podatnikom nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca jej prowadzenia na terytorium kraju ustanowienia przedstawiciela podatkowego bez rejestrowania się jako podatnik VAT czynny. Dotyczy to sytuacji, gdy podatnik będzie dokonywał wyłącznie importu towarów, których miejscem przeznaczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a wywóz będzie odbywał się przez importera tych towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Podatnik i przedstawiciel podatkowy będą ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe rozliczane przez przedstawiciela na rzecz podatnika.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu