Rząd nakłoni firmy do tworzenia etatów

Wywiad Godzinowa płaca minimalna nie będzie ciosem w przedsiębiorczość, ale skłoni firmy do zatrudniania na umowę o pracę — mówi Stanisław Szwed, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej

Puls Biznesu: Do konsultacji społecznych trafił właśnie projekt ustawy wprowadzający godzinową płacę minimalną w wysokości 12 zł dla umów— -zleceń i samozatrudnionych. Czy nie malą państwo obaw, że to doprowadzi do wzrostu szarej strefy?

Stanisław Szwed, wiceminister pracy, zapowiada szereg zmian w funkcjonowaniu rynku pracy. Na pierwszy ogień idzie obietnica wyborcza, czyli godzinowa płaca minimalna dla umów-zleceń i samozatrudnionych. W dalszej kolejności resort przyjrzy się funkcjonowaniu urzędów pracy, agencji pracy tymczasowej i możliwości ozusowania wszystkich rodzajów umów.
Zobacz więcej

RYNEK PRACY DO REFORMY:

Stanisław Szwed, wiceminister pracy, zapowiada szereg zmian w funkcjonowaniu rynku pracy. Na pierwszy ogień idzie obietnica wyborcza, czyli godzinowa płaca minimalna dla umów-zleceń i samozatrudnionych. W dalszej kolejności resort przyjrzy się funkcjonowaniu urzędów pracy, agencji pracy tymczasowej i możliwości ozusowania wszystkich rodzajów umów. Marek Wiśniewski

Stanisław Szwed, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej: Naszą intencją jest walka z nadużywaniem umów-zleceń. Dochodzi do tego dzisiaj, gdy stawka godzinowa przy takich umowach jest na poziomie nawet 5-6 zł. Z drugiej strony, szukamy bardziej opłacalnych dla pracodawców rozwiązań, które zachęcą ich do zatrudniania na umowy o pracę. Stąd wzięła się właśnie minimalna stawka 12 zł za godzinę. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) zyska dodatkowe narzędzia, dzięki którym będzie w stanie sprawdzić, jak ten system działa.

Dają państwo nowe i mocne instrumenty PIP. Czy to znak, że prawa pracownikówsą dzisiaj w Polsce nagminnie łamane?

To za duże słowa, ale są branże, w których próbuje się omijać Kodeks pracy. Myślę, że dla wszystkich uczciwych pracodawców nie będzie problemu z nowymi uprawnieniami PIP. W przypadku umów-zleceń i stawek godzinowych negatywnie wyróżniają się firmy ochroniarskie. Próbujemy to cywilizować, aby dojść do normalnych stosunków pracy.

Kolejna zmiana to likwidacja 80 proc. płacy minimalnej dla wchodzących na rynek pracy. Pracodawcy motywowali korzystanie z tego zapisu koniecznością inwestowania w pracownika czy jego małym doświadczeniem.

To było dyskryminujące dla młodych osób. Uważam, że ten zapis nigdy nie powinien się znaleźć w prawie. W poprzedniej kadencji zgłosiliśmy projekt likwidacji 80 proc. płacy minimalnej jako poselski, ale nie uzyskał większości. Przy dzisiejszej stopie bezrobocia i płacy minimalnej propozycja pensji poniżej 1 tys. zł netto pensji dla młodego człowieka jest nie do zaakceptowania. Nikt nie będzie uciekał czy wypychał nikogo do szarej strefy, a ludzie muszą mieć możliwość godnej płacy.

Czy nie mają państwo obaw, że te pomysły związane z płacą minimalną uderzą w przedsiębiorstwa i ich konkurencyjność?

Bezrobocie jest obecnie niższe, a pracodawcy mają coraz więcej problemów ze znalezieniem rąk do pracy. Jeżeli nie będzie podwyżek pensji, to ludzie będą emigrowali. Tego byśmy nie chcieli. Sprawą otwartą jest kwestia wprowadzenia stawki godzinowej przy umowach o pracę. Na razie tego nie planujemy, natomiast nie rezygnujemy z idei, aby w najbliższych latach płaca minimalna dla etatowców wzrosła do poziomu 50 proc. średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

Dlaczego samozatrudnieni też mają być objęci godzinową płacą minimalną i do tego jeszcze spada na nich cały proces rozliczania przepracowanych godzin?

Jeżeli chcemy mieć możliwość kontroli, czy pracownik jest wynagradzany zgodnie z prawem, to bez ewidencji czasu pracy nie damy rady. Nad tym mieliśmy długą dyskusję, to jest trudny problem, ale musieliśmy wprowadzić mechanizm kontrolny. Być może w toku konsultacji te przepisy zostaną doprecyzowane.

Czy będzie jakiś mechanizm podnoszenia godzinowej płacy minimalnej z punktu startowego w wysokości 12 zł?

Na początku była wątpliwość, czy godzinowa płaca minimalna nie powinna być taka sama jak przy umowach o pracę i tak samo podnoszona. To jednak nie da efektów, które chcemy osiągnąć. Dzisiaj nie przewidujemy podnoszenia stawki godzinowej, najpierw zobaczymy, jak ona działa. Związkowcy twierdzą na przykład, że aby więcej osób było zatrudnianych na etaty, to minimalna płaca godzinowa przy umowach-zleceniach powinna wynosić 15 zł. Kolejna sprawa — częściowo związana z płacą godzinową — to poważne zmiany w funkcjonowaniu agencji pracy tymczasowej. Musimy ukrócić proceder, że pracownik jest zatrudniany w tej samej firmie przez długi okres czasu przez różne agencje, aby obejść przepisy. Ten człowiek ciągle jest wynagradzany za najniższą możliwą płacę. Projekt zmian o pracy tymczasowej skierowano do zespołu Rady Dialogu Społecznego (RDS), aby tam znaleźć najlepsze rozwiązania. Jest wola porozumienia się partnerów społecznych — to wspólny interes związków zawodowych i pracodawców. Dajemy tutaj możliwość wykazania się partnerom społecznym, aby określili, w jakim kierunku te zmiany powinny pójść.

Czy kolejną zmianą będzie ozusowanie umów-zleceń i o dzieło?

Pierwszy krok już został wykonany, mam na myśli ozusowanie umów-zleceń do wysokości płacy minimalnej. Zobaczymy, jak to zadziała. To, co proponujemy dzisiaj, to minimalna stawka godzinowa przy umowach-zleceniach i umowach świadczenia usług oraz likwidacja syndromu pierwszej dniówki. Generalnie chcemy ograniczyć umowy-zlecenia i przywrócić je do prawdziwych zleceń. Niektórzy eksperci uważają, że bez ozusowania wszystkich rodzajów pracy na podobnych zasadach problemu się nie rozwiąże. Warto o tym rozmawiać, jednak żadne prace w tym kierunku nie są prowadzone w ministerstwie.

Ubiegły rok zakończyliśmy z jednocyfrowym bezrobociem. Czego się pan spodziewa w tym roku?

Prognozujemy, że stopa bezrobocia będzie również jednocyfrowa, poniżej 10 proc., ale nie będzie już dużo niższa niż to, co obserwujemy. Doszliśmy do granicy, za którą ciężko będzie je obniżać. Oczywiście, gdybyśmy zmienili ustawę i zapis, że bezrobotni nie będą uzależnieni od składki zdrowotnej, to na pewno wskaźnik mógłby być o 2 pkt. proc. niższy. Jednak najważniejsze są nie statystyki, ale konkretna pomoc. Tym bardziej że ponad 50 proc. zarejestrowanych bezrobotnych to osoby, które przebywają na bezrobociu powyżej 12 miesięcy i najtrudniej je zaktywizować.

Jak pan ocenia dzisiaj działania urzędów pracy?

Za kilka miesięcy chcemy rozpocząć szerszą dyskusję na temat funkcjonowania rynku pracy i podporządkowania urzędów pracy. Nie ukrywam, że po 15 latach funkcjonowania urzędów pracy w samorządzie warto przyjrzeć się, czy to się sprawdziło. Z punktu widzenia ministerstwa ważne jest, aby niemałe składki Funduszu Pracy były dobrze wykorzystywane. Nie możemy być tylko notariuszami pieniędzy, które trafiają do wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy. Chcemy wykorzystać niższą stopę bezrobocia, aby wspólnie z urzędami pracy, samorządami, organizacjami związków zawodowych i pracodawców przeprowadzić dyskusję i zastanowić się nad poprawą skuteczności i efektywności działania urzędów. Przy okazji być może uda nam się wreszcie rozwiązać problem ubezpieczenia zdrowotnego dla bezrobotnych.

W proponowanym przez państwa Narodowym Programie Zatrudnienia założono stworzenie 1,2 mln miejsc pracy. Czy ten program jest nadal aktualny i będzie realizowalny?

Program był zgłaszany w 2012 r., gdy bezrobocie było wysokie. Dzisiaj sytuacja jest inna. Część rozwiązań, choćby dotyczących pakietu dla młodych, jest w tej chwili realizowana w programie wsparcia dla osób do 30. roku życia. Podtrzymuję propozycję, aby skierować większą pomoc dla gmin, gdzie bezrobocie jest najwyższe. Nie ma potrzeby tworzenia w tej chwili dwóch nowych funduszy wsparcia obciążających pracodawców, bowiem sytuacja Funduszu Pracy jest stabilna. Ważną sprawą jest zapisany w Narodowym Programie Zatrudnienia pakt dla wynagrodzeń, bowiem bez wzrostu wynagrodzeń nie zatrzymamy fali wyjazdów młodych ludzi za granicę. On jednak wymaga konsultacji z ministrem finansów, bo gdybyśmy wprowadzali jakieś nowe ulgi podatkowe, to bez zgody resortu finansów jest to niemożliwe. Chcemy też w ramach RDS rozmawiać o tym, jak podnosić płace i zachować konkurencyjność przedsiębiorstw. Czas odchodzić od modelu, w którym jedyne przewagi konkurencyjne, jakie mamy, to niskie płace.

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Bartek Godusławski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu