Takie podatki, jakie województwo

Magdalena Wolicka, Anna Jagiełło
07-11-2006, 00:00

Jedną z wad przepisów o wiążących interpretacjach jest częsta rozbieżność stanowisk różnych organów podatkowych w tej samej materii.

Podatnicy znajdujący się w takiej samej sytuacji są często traktowani w różny sposób. Widać to szczególnie w przypadku wprowadzanych przepisów, których wykładnia dopiero się kształtuje. Przykładem są przepisy o podmiotach działających w specjalnych strefach ekonomicznych, w stosunku do których zakwalifikowanie danej aktywności do działalności objętej lub nieobjętej zezwoleniem na prowadzenie działalności w strefie decyduje o tym, czy dochód z tej aktywności jest zwolniony z podatku dochodowego, czy nie.

Podatnik zapytał, czy przychód z tytułu odsetek z lokaty typu overnight podmiotu działającego w specjalnej strefie ekonomicznej jest przychodem z działalności strefowej, a tym samym nie podlega podatkowi dochodowemu?

Odpowiedź urzędu

Naczelnik urzędu skarbowego w województwie podkarpackim stwierdził 14 grudnia 2005 r. (sygn. 415/16/05, US. III-415/17/05), że przeznaczenie wolnych środków pieniężnych na założenie lokat overnight wykracza poza zakres działalności gospodarczej objętej zezwoleniem strefowym. Odsetki od tych lokat są przychodem uzyskanym na skutek dokonania określonych operacji finansowych, a zatem przychód z ich tytułu podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Podobnie wypowiedział się naczelnik jednego z urzędów skarbowych w województwie mazowieckim, który 28 lutego 2006 r. uznał (sygn. 1473/438/WD/423/11/06/TC), że przychody osiągane z tytułu odsetek od lokat overnight, na których podatnik umieszcza wolne środki obrotowe, są wprawdzie „przychodami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą”, ale nie mieszczą się w kategorii przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w specjalnej strefie ekonomicznej. W konsekwencji — podlegają opodatkowaniu.

Obie te interpretacje opierają się na wykładni językowej art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym zwolnione z podatku są dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej w specjalnej strefie ekonomicznej na podstawie zezwolenia strefowego. Organy podatkowe wywodzą z tego przepisu wniosek, że tylko przychód z działalności wymienionej wprost w zezwoleniu podlega zwolnieniu z opodatkowania. Inwestowanie wolnych środków pieniężnych w lokaty terminowe nie jest w większości przypadków wymienione w zezwoleniach strefowych, a zatem — w myśl opisanej wykładni — odsetki od takich lokat są przychodem podlegającym opodatkowaniu. Organy podatkowe prezentujące takie stanowisko nie biorą jednak pod uwagę tego, że racjonalnie działający przedsiębiorca dąży do maksymalizacji zysku i inwestuje wolne środki, a te w przypadku przedsiębiorcy strefowego pochodzą zazwyczaj z działalności objętej zezwoleniem strefowym.

Odmienne stanowisko zajął naczelnik jednego ze śląskich urzędów skarbowych. W interpretacji z 21 września 2005 r. (sygn. PD/423-72/05/ 56657) i z 18 kwietnia 2005 r. (sygn. PD/423-5a/05/22252) wskazał, że przychodami z działalności gospodarczej są nie tylko te, które są bezpośrednio wynikiem tej działalności, ale także z każdej innej działalności z nią związanej, w tym z tytułu niektórych operacji finansowych (rozumiane jako przychody dotyczące całości działań podejmowanych przez przedsiębiorcę). W konsekwencji ze zwolnienia podatkowego korzystają wszystkie te dochody, które powstały w związku z działalnością wykonywaną w specjalnej strefie ekonomicznej na podstawie zezwolenia. A więc także dochody uzyskane z oprocentowania lokat overnight na rachunku bieżącym, prowadzonym w związku z działalnością gospodarczą objętą zezwoleniem, są związane z działalnością określoną w zezwoleniu i podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego.

n Abstrahując od zasadności którejkolwiek z przedstawionych interpretacji, należy wskazać na problem różnego traktowania podatników. Jak wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 października 2004 r., wynikająca z art. 32 ust. 1 konstytucji zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne wyraża się w sferze prawa administracyjnego m.in. tym, że podmioty o tym samym statusie prawnym mogą na gruncie tych samych przepisów oczekiwać takich samych rozstrzygnięć orzekających o przyznaniu lub odmowie przyznania uprawnień, które z tych przepisów wynikają.

Tymczasem w omawianych przykładach podatnicy z katowickiej strefy ekonomicznej mogą zwalniać z opodatkowania przychody z lokat overnight bez obawy podważenia takiego podejścia przez organy podatkowe, ale podatnicy ze strefy w Mielcu muszą się liczyć z zakwestionowaniem przez organy podatkowe zwolnienia takich dochodów. Nie ma przy tym istotnych elementów różnicujących sytuację tych podatników, poza lokalizacją przedsiębiorstwa i w związku z tym właściwością naczelnika urzędu skarbowego wydającego interpretację. Ta ostatnia okoliczność nie powinna jednak decydować o obciążaniu fiskalnym podatników.

Można podnosić, że interpretacje nie wiążą podatników, a zatem także przedsiębiorca z Mielca może zwalniać przychody uzyskiwane z lokat overnight. Kłopot w tym, że swoimi interpretacjami związane są organy podatkowe. Zatem kontrolując podatnika działającego w mieleckiej strefie, naczelnik urzędu będzie musiał zakwestionować prawo do zwolnienia takich przychodów.

Podatnik może, co prawda, złożyć zażalenie na postanowienie organu podatkowego w sprawie interpretacji, a nawet niekorzystną dla niego decyzję izby skarbowej zaskarżyć do sądu administracyjnego. Tyle że takie postępowanie trwa kilka lat i nie gwarantuje uzyskania interpretacji o treści zbieżnej z udzieloną przez inny organ podatkowy.

Sprzeczne stanowiska organów podatkowych zdarzają się często. Stawia to pod znakiem zapytania zasadność funkcjonowania wiążących interpretacji podatkowych w obecnym kształcie. Z drugiej strony, instytucja wiążących interpretacji jest bardzo przydatna, zwłaszcza wobec niejasności polskiego prawa podatkowego. Słuszne wydaje się zatem scentralizowanie wydawania interpretacji w jednym urzędzie lub w Ministerstwie Finansów, co pozwoliłoby na monitorowanie spójności wykładni prawa podatkowego i uchroniłoby podatników przed arbitralnością decyzji.

Magdalena Wolicka, menedżer w dziale doradztwa podatkowego Ernst & Young

Anna Jagiełło, konsultant w dziale doradztwa podatkowego Ernst & Young

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Magdalena Wolicka, Anna Jagiełło

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Podatki / Takie podatki, jakie województwo