Fiskus ma dość niższych odsetek

opublikowano: 26-04-2012, 00:00

Przedsiębiorcy składają zeznania bez zaliczek, potem ich korekty i płacą odsetki atrakcyjniejsze niż w banku. Urzędy zaczynają się buntować

Niektóre urzędy skarbowe nie chcą już respektować prawa przedsiębiorców do płacenia niższych odsetek za zaległe podatki — dowiedział się „Puls Biznesu”.

Organy podatkowe przestały godzić się na tego rodzaju benefit, bo — jak twierdzą — podatnik, który nie wywiązuje się z obowiązku podatkowego, nie może być premiowany obniżeniem wysokości stawki odsetek za zwłokę.

Możliwość płacenia niższych odsetek istnieje od 2009 r., a regulują to przepisy Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 56 par. 1a i 1b. Podstawowa stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosi obecnie 14 proc. kwoty zaległości liczone w stosunku rocznym.

Obniżona stawka natomiast 75 proc. podstawowej, czyli 10,5 proc. Niższa stawka przysługuje pod kilkoma warunkami. Z ordynacji i wyjaśnień Ministerstwa Finansów dla „PB” wynika, że z preferencyjnej stawki mogą skorzystać wyłącznie podatnicy, którzy złożą korektę deklaracji i w ciągu 7 dni zapłacą całą zaległość.

— Z tego prawa może skorzystać podatnik, który z własnej inicjatywy koryguje zeznanie podatkowe poprzez wykazanie niezadeklarowanych wcześniej należnych zaliczek bądź zwiększenie ich pierwotnej wysokości — podkreśla Wiesława Dróżdż, rzecznik prasowy Administracji Podatkowej MF.

Obniżona stawka odsetek nie może być zastosowana, gdy organ podatkowy zidentyfikuje nieprawidłowość w zobowiązaniu podatnika czy zawiadomi go o wszczęciu postępowania kontrolnego.

Bez deklaracji w roku

W wyjaśnieniach resortu mowa jest o korekcie rocznego zeznania, co wynika z tego, że w ciągu roku podatnicy niczego nie deklarują. W 2007 r. zniesiono obowiązek składania deklaracji miesięcznych (lub kwartalnych) na podatek dochodowy.

W konsekwencji nie ma czego korygować, gdy wpłata tytułem zaległych zaliczek na podatek dochodowy dokonywana jest w trakcie roku podatkowego, zanim wysokość należnych zaliczek zostanie udokumentowana w zeznaniu podatkowym.

— W takim przypadku art. 56 par. 1a Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowaniaz uwagi na brak obowiązku składania w trakcie roku podatkowego deklaracji miesięcznych na zaliczki. Wykluczone jest wówczas naliczanie odsetek za zwłokę od zaległej zaliczki według obniżonej stawki — podkreśla Wiesława Dróżdż.

W tej sytuacji pozostaje korekta zeznania podatkowego, które w prawie podatkowym jest tożsame z deklaracją. Do korygowania rocznych rozliczeń przez przedsiębiorców dochodzi dość często. Również podczas trwającej jeszcze akcji PIT 2011.

— Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często nie wykazują w nich zaliczek lub podają je w niewłaściwej wysokości — informuje Michał Kasprzak, rzecznik prasowy Izby Skarbowej w Katowicach.

Na podobne błędy zwraca uwagę Andrzej Kukuła, zastępca naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli. Potem przedsiębiorcy te błędy sami naprawiają w składanych korektach, o ile wcześniej urząd nie podejmie czynności sprawdzających i kontrolnych.

Kredyt od państwa

Nieodprowadzone w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy albo płacone w niższej wysokości traktowane są jako pewnego rodzaju kredyt od budżetu państwa.

Po złożeniu zeznań rocznych z zaniżonymi zaliczkami (bądź ich brakiem) do organów podatkowych trafiają korekty takich rozliczeń wraz z wpłatami zaległości podatkowych i odsetek w obniżonej wysokości. Ich stawka, 10,5 proc., to stopa porównywalna do tych, które oferują banki, a niekiedy nawet niższa.

— Organy podatkowe zaczynają to oceniać jako obejście prawa — mówi Kamil Jastrzębski, doradca podatkowy Deloitte.

Twierdzą, że podatnik, który nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku wpłacania w ciągu roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy, nie może być premiowany obniżeniem wysokości stawki odsetek za zwłokę. Dokonują tym samym własnej wykładni celowościowej przepisu wbrew jego literalnemu (językowemu) brzmieniu.

Jak przypomina ekspert, rozliczenie z państwem uzyskiwanych dochodów polega na podatkowym samoobliczeniu.

— Każdy może się pomylić, czegoś nie zauważyć, zawyżyć koszty. Tymczasem są przypadki, w których organ podatkowy po złożeniu korekty przez podatnika uznaje, że mu przyświecał własny cel gospodarczy — mówi ekspert Deloitte. W konsekwencji traktuje skorygowane dane jako roczne zobowiązanie podatkowe, a nie zaległość.

— Obniżone odsetki mają zmotywować do jak najszybszej spłaty zaległości. Twierdzenie organów podatkowych, że podatnicy nie mogą z nich skorzystać, wydaje się nieuprawnione, skoro korekta rocznej deklaracji jest jedyną możliwą formą skorygowania błędu przez podatnika pozbawionego możliwości złożenia korekty w trakcie roku podatkowego. Przyjmując profiskalną wykładnię przepisów ordynacji podatkowej, można by dojść do wniosku, że praktycznie w żadnej sytuacji nie byłoby możliwości skorzystania z tej preferencji — podkreśla Kamil Jastrzębski.

Stanowisko ministerstwa

Podobną wykładnię przedstawiło Ministerstwo Finansów w piśmie z 21 lipca 2011 r. do dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Stwierdzono w nim, że niewpłacona w terminie zaliczka uważana jest za zaległość podatkową. I doradzono: ewentualne przypadki zaniżania w ubiegłych latach zaliczek wpłacanych w trakcie roku podatkowego w celu późniejszego skorzystania z obniżonych odsetek mogą być eliminowane poprzez objęcie podatników kontrolą w zakresie sprawdzenia prawidłowości wpłacania zaliczek w bieżącym roku podatkowym.

Odsetki i odsetki

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200 proc. podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego i 2 proc., ale nie może być niższa niż 8 proc. W przypadku złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty i zapłaty w całości, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej stosuje się obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 75 proc. stawki podstawowej.

Obniżone odsetki nie przysługują w przypadku korekty deklaracji:

— złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach, gdy nie stosuje się zawiadomienia

— po zakończeniu kontroli podatkowej,

— dokonanej w wyniku czynności sprawdzających. (art. 53, 55 i 56 ordynacji podatkowej)

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu