II filar to rozwiązanie modelowe dla Europy

Jean-Baptiste Segard
opublikowano: 06-05-1999, 00:00

Jean-Baptiste Segard: II filar to rozwiązanie modelowe dla Europy

WYŻSZOŚĆ SYSTEMU: Kapitałowy pozwala na dywersyfikację ryzyka i to na skalę światową, natomiast dla repartycyjnego nieuniknione jest działanie w zamkniętej grupie ludzi — porównuje Jean-Baptiste Segard.

fot. Grzegorz Kawecki

Osiągnięcia Polski w latach dziewięćdziesiątych są niewątpliwe i godne uwagi. W kilku ważnych dziedzinach zostały pomyślnie zainicjowane reformy strukturalne. Szczególnie imponuje mi dalekowzroczność autorów reformy ubezpieczeń społecznych. Jest oczywiste, że dotychczasowy system repartycyjny — czyli państwowy rozdział pieniędzy na emerytury i renty — musiał się z czasem załamać. Spada przyrost naturalny i rośnie nierównowaga demograficzna. Dla pokrycia przyszłych niedoborów wpływów niezbędne stają się rezerwy budżetowe.

NIE BĘDĘ szczegółowo porównywał obu systemów, repartycyjnego i kapitałowego. Ograniczę się do stwierdzenia, że system kapitałowy pozwala na dywersyfikację ryzyka i to na skalę światową (ryzyko demograficzne, polityczne i ekonomiczne). Dla systemu repartycyjnego nieuniknione jest działanie w zamkniętej grupie ludzi: jedni płacą składki, inni pobierają emerytury. System kapitałowy wychodzi poza ten krąg.

KAŻDA GOSPODARKA potrzebuje dwóch podstawowych „napędów”: wykwalifikowanych kadr oraz kapitału. Polska posiada ten pierwszy, natomiast brakuje jej drugiego. Wzrost gospodarczy w znacznym stopniu finansowany jest z zagranicy — ponad 40 mld zł rocznie! Fundusze emerytalne są natomiast pierwszym strukturalnym, istotnym źródłem wewnętrznego finansowania gospodarki. Będą pracowały nie tylko na wyższy poziom emerytur (zyski z zainwestowanego kapitału), ale i płac, sprzyjając ich realnemu wzrostowi.

WIELE PAŃSTW wybrało system kapitałowy (II filar) jako uzupełnienie repartycyjnego (I filar): Ameryka Łacińska, Włochy, Hiszpania, Szwajcaria, Wielka Brytania, USA. Polska reforma posiada jednak unikalny zestaw cech pozytywnych. Prawodawcy stworzyli II filar, który jest prosty, pragmatyczny i efektywny.

CZŁONKOSTWO ma charakter indywidualny (fundusze otwarte), jest więc dostępne dla wszystkich, bez względu na rodzaj i wielkość pracodawcy. Koncesje nie są łatwe do uzyskania, w efekcie czego powstanie ograniczona liczba funduszy. Możliwe więc będą ich oszczędności, wynikające ze skali działania. Przyszła emerytura jest bezpośrednio związana z indywidualnie zgromadzonym kapitałem. System jest zróżnicowany w swej obligatoryjności dla różnych grup społeczeństwa. Zapewnia to łagodną i stopniową transformację. Towarzystwa emerytalne są prywatnymi spółkami i działają w warunkach konkurencji, co sprawia, że decyzje inwestycyjne nie są zależne od wyborów politycznych i będą podejmowane w interesie klientów funduszu. Składki zbiera już istniejąca struktura administracyjna (ZUS), co obniża koszty funkcjonowania i pozwala funduszom optymalizować opłaty. Przyjęte rozwiązania prawne zapobiegają „trikom marketingowym”, delegalizując sztuczne „zachęty” do zmieniania funduszu. Istnieje też UNFE — instancja nadzoru, silnie umocowana prawnie i zdolna do zapewnienia kontroli od momentu powołania funduszu do życia. Nie wolno nie doceniać tego czynnika — nic nie jest bowiem gorsze dla systemu, niż utrata zaufania ze strony społeczeństwa w wyniku drobnego nawet nieprzestrzegania reguł gry.

KONKLUDUJĄC: jeśli nawet pewne epizody funkcjonowania nowego systemu mogą łatwo spotkać się ze słuszną krytyką (szczególnie niedotrzymywanie terminarza poszczególnych etapów), to nie ulega wątpliwości, że dla wielu krajów Europy, rozwijających gospodarkę rynkową znacznie dłużej niż Polska, właśnie pakiet polskich rozwiązań systemowych II filaru może i powinien stać się inspiracją.

Jean-Baptiste Segard jest dyrektorem Pionu Funduszy Emerytalnych Paribas, prokurentem Pocztowo-Bankowego PTE, zarządzającego OFE Pocztylion

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jean-Baptiste Segard

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Świat / II filar to rozwiązanie modelowe dla Europy