Innowacyjny nadzór finansowy

Projektowana ustawa daje trzy nowe zadania Komisji Nadzoru Finansowego. Jedno niespecjalnie jej się podoba

Rola i zadania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) zostały zdefiniowane w jej nazwie. Głównym obowiązkiem KNF jest nadzorowanie rynku, troska o jego bezpieczeństwo i stabilność, które realizuje z niemałymi sukcesami. Polski sektor finansowy uchodzi za jeden z najstabilniejszych w Europie. Uczestnicy rynku nierzadko zarzucali jednak nadzorcy nadmierną kostyczność i konserwatyzm, przywiązanie do funkcji dozorcy szafującego karami i sankcjami, przekonując, że w szybko zmieniającym się sektorze finansowym, w którym coraz większe zastosowanie mają nowoczesne technologie, potrzebny jest rozważny regulator, stymulujący rozwój nowych usług finansowych. Sztandarowym przykładem takiego podejścia jest nadzór brytyjski, który nie cofa się przed twardymi regulacjami (np. dla branży pożyczkowej czy platform social lendingowych), ale ma liberalne podejście do innowacyjnych rozwiązań finansowych, których rynek jeszcze nie przetestował. Takie podejście doprowadziło do powstania pierwszej w Europie tzw. piaskownicy regulacyjnej (regulatory sandbox), jak nazywana jest struktura prawno-regulacyjna, która pozwala testować nowe pomysły biznesowe na ograniczonej liczbie klientów, przez ograniczony czas, przy znacznie mniejszych ograniczeniach regulacyjnych.

Zobacz więcej

POSTĘPOWY SZEF: Marek Chrzanowski, przewodniczący KNF, jest entuzjastą innowacyjnych rozwiązań. Wkrótce po objęciu urzędu zapowiedział rozpoczęcie prac nad budową piaskownicy regulacyjnej (regulatory sandbox). Fot. Szymon Łaszewski

Frontem do rynku

KNF najwyraźniej sama przestała dobrze czuć się w dotychczasowej roli, ponieważ wnioskowała o poszerzenie zakresu obowiązków w przygotowywanej w Ministerstwie Finansów ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym. Do zadań nadzoru projekt dodaje „podejmowanie działań mających na celu wspieranie rozwoju innowacyjności rynku finansowego”. KNF już to zresztą robi. Pod koniec ubiegłego roku z inicjatywy resortów rozwoju i finansów oraz nadzoru powstał zespół roboczy, którego zadaniem było zidentyfikowanie wszystkich barier ograniczających rozwój innowacyjności rynku. Uzbierało się już ponad 120 przepisów wymagających zmian. KNF zebrała wszystkie uwagi w raporcie, który ma zamiar przedstawić na kongresie 590. Niektóre z propozycji zespołu zostały zamienione już w konkretne zmiany legislacyjne. Jedna z nich to właśnie nowe zadania dla nadzoru. Efektem działania zespołu jest też utworzenie w nim Innovation Hub, komórki do kontaktów z fintechami. Jest to pierwszy krok do zbudowania piaskownicy regulacyjnej. Wspieranie innowacji jest jednym z trzech zapisów w ustawie wprowadzający nowe obowiązki KNF. Kolejny dotyczy nakazu posługiwania się przez urząd językiem angielskim, jeśli zażyczy sobie tego interesant. Rzecz na pozór błaha, ponieważ już obecnie znajomość języków w KNF jest na tyle rozpowszechniona, że załatwienie formalności po angielsku nie nastręcza problemów. Resort finansów uznaje mimo to, że dobrze taki wymóg mieć na piśmie.

Niewiążąca interpretacja

Trzecie z listy nowych zadań to niewiążące interpretacje. Jest to rozwiązanie wzorowane na brytyjskim „No-action letter”, które jest jedną z czterech głównych składowych piaskownicy regulacyjnej. Instytucja niewiążącej interpretacji pozwala każdemu uczestnikowi rynku zwrócić się o wykładnię do KNF w indywidualnej sprawie. Nie ma ona, jak sama nazwa wskazuje, wiążącego charakteru ani dla pytającego, ani odpowiadającego, ale podmiot nie może być karany, jeśli działał zgodnie z wykładnią urzędu. KNF ma 30 dni na wydanie interpretacji. Jeśli nie odpowie zainteresowanemu, milczenie rozumiane jest jako zgoda. Przepis nie podoba się KNF, która zgłosiła wiele uwag do tej części ustawy, podnosząc argumenty i prawne, i praktyczne. Przy rozległości rynku finansowego istnieje spore ryzyko, że urząd zostanie zasypany pytaniami, których fizycznie nie będzie w stanie przetworzyć. Ministerstwo Finansów podziela część zastrzeżeń, ale nie chce rezygnować z rozwiązania, które co do zasady ma być szeroko stosowane w administracji publicznej i może znacznie usprawnić komunikację z nadzorem również w przypadku podmiotów jeszcze nienadzorowanych. Dlatego resort rozważa m.in. zawężenie zakresu tematycznego interpretacji do pytań dotyczących rozwiązań innowacyjnych wprowadzanych na rynek. Jest to obszar, na którym działają młode firmy, często w modelach wyłamujących się z tradycyjnych ram regulacyjnych rynku finansowego, bez odpowiedniego zaplecza prawnego. Dla nich interpretacja może być bardzo przydatnym narzędziem. Poza tym interpretacja w takim kształcie będzie wpisywać się w nową rolę KNF, polegającą na wspieraniu innowacji.

 

OKIEM EKSPERTA
Przeszczep prawa

MAREK OSTAFIL, Cyberus Labs

Jako przedsiębiorca życzyłbym sobie pewnej stabilności prawnej. Nie jestem przekonany, że interpretacje wydawane przez Komisję Nadzoru Finansowego będą faktycznie zobowiązujące. Zastanawiam się nad tym, co w sytuacji, gdy będę postępował w myśl orzeczenia wydanego przez komisję, a inny organ przyjdzie do mnie i zgłosi swoje weto? W polskim ekosystemie biznesowym jest pewna niedoskonałość prawna – nieprzewidywalność systemu. Uwagę na ten problem zwracają partnerzy biznesowi i inwestorzy zagraniczni. Wzorując się na zapisach brytyjskich, bierzemy oczywiście przykład z najlepszych wzorców. Jednak należy pamiętać o tym, że działamy w innym systemie prawnym. W związku z tym skopiowanie wszystkich zapisów nie jest możliwe. Mamy też inną mentalność, dlatego wiele zapisów powinno wynikać z doświadczenia. Kalka jeden do jednego nie jest dobrym rozwiązaniem.

OKIEM EKSPERTA
Zyska cały rynek

PAWEŁ WIDAWSKI, Fintech Poland

Koncepcja niewiążących interpretacji wydawanych przez Komisję Nadzoru Finansowego jest korzystnym rozwiązaniem dla całego rynku – zarówno dla banków, jak też dla nowych graczy. Zwiększy się bowiem znacząco pewność prawna, dzięki czemu będą mogli oczekiwać od komisji stanowiska dotyczącego na przykład zgodności z prawem danego produktu lub modelu biznesowego.

Tak jak chcieli

W styczniu z inicjatywy KNF, Ministerstwa Rozwoju i Ministerstwa Finansów powstał zespół, który ma zidentyfikować bariery dla fintechów. Kluczowe problemy to: brak pewności prawnej, brak dialogu biznesu z administracją, długotrwałe postępowania licencyjne prowadzone przez nadzór, nadmiar wymogów dokumentowych czy ograniczony dostęp do rejestrów publicznych. Wcześniej raport „FinTech w Polsce — bariery i szanse rozwoju” przygotowała Fundacja FinTech Poland. Wśród rekomendacji znalazły się następujące punkty: powołanie w ramach Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego jednostki odpowiedzialnej za innowacje finansowe, w szczególności za funkcjonowanie regulacyjnej piaskownicy określenie kryteriów udziału przedsiębiorców w testach regulacyjnej piaskownicy zapewnienie szerokiego wsparcia KNF, GIODO, UOKiK, Rzecznika Finansowego, GIIF utworzenie regulacyjnej piaskownicy [MAG]

 

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Eugeniusz Twaróg, [KWS]

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Innowacyjny nadzór finansowy