Jak będzie zarabiać fundacja rodzinna

opublikowano: 22-11-2022, 20:00
Play icon
Posłuchaj
Speaker icon
Close icon
Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl

Fundacje powoływane przez firmy rodzinne mają chronić ich majątek, dlatego prawo pozwoli im na działalność gospodarczą tylko określonego rodzaju.

Przeczytaj artykuł i dowiedz się:

  • kiedy ustawa o fundacjach rodzinnych może zacząć obowiązywać
  • jaką działalność będą mogły prowadzić takie podmioty
  • jakie formalności będą potrzebne do ich powołania

Przyjęty właśnie przez rząd projekt ustawy o fundacjach rodzinnych, oczekiwany od dawna przez przedsiębiorców, spotkał się z ich pozytywnym przyjęciem. Obecna jego wersja stanowi pewien kompromis w kwestiach, które wywoływały wiele wątpliwości, jak np. możliwość wykonywania przez te podmioty działalności gospodarczej. Nowy akt trafia już zatem na ścieżkę legislacyjną w parlamencie. Ponieważ ma wejść w życie po trzymiesięcznym vacatio legis, zacznie obowiązywać naprawdopodobniej w pierwszej połowie 2023 r.

Fundacja rodzinna jako bezudziałowa osoba prawna ma zarządzać majątkiem firmy rodzinnej w interesie beneficjentów, zapewniając wsparcie finansowe osobom wskazanym przez fundatora. Będzie stać na straży bezpiecznego funkcjonowania i rozwoju rodzinnego biznesu zgodnie z wizją nestora, dotyczącą także przyszłej sukcesji. W związku z tym w trakcie dotychczasowych prac nad ustawą toczono dyskusje, czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą.

— Pierwotnie projekt zakładał, że nie będzie mogła prowadzić żadnej działalności gospodarczej, aby nie była podatna na ryzyko biznesowe, prawne i podatkowe — mówi Paweł Tomczykowski, doradca podatkowy, partner zarządzający w Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

— Zasadniczo taki podmiot nie powinien prowadzić aktywnej działalności, gdyż może to wiązać się z ryzykiem utraty majątku, a przecież fundacja ma chronić majątek beneficjentów — przyznaje Jarosław Ziobrowski, adwokat, partner w kancelarii Ziobrowski Tax & Law.

Nie uważa on jednak za konieczne, aby całkowicie zakazano jej prowadzić działalność gospodarczą. Byłoby to zbyt radykalne rozwiązanie i spowodowałoby mniejsze zainteresowanie takimi fundacjami.

Ostatecznie, m.in. w wyniku konsultacji społecznych, Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT), autor projektu, przyjęło rozwiązanie, które tego zakazuje, ale niecałkowicie.

Katalog wyjątków

Według najnowszej wersji projektu (art. 6) fundacja rodzinna uzyska prawo do zbywania mienia, którego będzie posiadaczem lub właścicielem (o ile nie nabędzie go wyłącznie w celu dalszego zbycia), a także do najmu takiego mienia, jego dzierżawy lub udostępniania na innej podstawie. Będzie też mogła przystępować i uczestniczyć w spółkach handlowych, funduszach inwestycyjnych, spółdzielniach i podmiotach o podobnym charakterze oraz nabywać i zbywać papiery wartościowe, instrumenty pochodne i prawa o podobnym charakterze. Ponadto prawo pozwoli jej na udzielanie wybranym adresatom pożyczek, na obrót zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji w celu dokonywania płatności związanych z jej działalnością, w tym na wypłatę świadczeń beneficjentom, a także na prowadzenie przedsiębiorstwa w ramach gospodarstwa rolnego.

— To bardzo dobre rozwiązania. Fundacja może prowadzić działalność, ale tylko w celu uzyskiwania dochodów z jej majątku czy z udzielania pożyczek. Katalog wskazany w art. 6 projektowanej ustawy wydaje się wystarczający. Oczywiście czas i praktyka pokaże, czy tego zakresu nie należałoby rozszerzyć, np. o wirtualne waluty — mówi Jarosław Ziobrowski.

Paweł Tomczykowski podkreśla, że wskazaną w projekcie działalność można określić jako bierną, a nie operacyjną. Wiąże się bowiem z komercyjnym wykorzystaniem aktywów, których fundacja może być właścicielem. Zwraca przy tym uwagę na sankcję, jakiej może ten podmiot doświadczyć, jeśli podejmie działalność gospodarczą w innym czy też szerszym zakresie niż ustawowo dozwolony.

— Utraci wówczas zwolnienie podmiotowe w podatku dochodowym od osób prawnych, i to od wszystkich dochodów, a nie tylko od tego, który mogą przynosić transakcje spoza dopuszczalnego katalogu. Brzmienie art. 131 pkt 3 litera b przyszłej ustawy nie budzi co do tego żadnych wątpliwości. Dlatego ważne będzie skrupulatne monitorowanie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, o ile oczywiście dana fundacja będzie ją w ogóle wykonywać — twierdzi Paweł Tomczykowski.

Biznes chroniony przed CIT:
Biznes chroniony przed CIT:
Fundacja rodzinna będzie mogła wykonywać działalność gospodarczą, ale musi się pilnować, by była zgodna z jej formami przewidzianymi w ustawie. W tym zakresie będzie jej przysługiwało zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Adobe Stock

Aport przedsiębiorstwa

Projektodawca dodaje ponadto, że nie planuje zakazania fundacji rodzinnej nabycia przedsiębiorstwa osoby fizycznej. Nie będzie jednak mogła go prowadzić w celach innych niż przewidziane w ustawie z powodu ograniczeń dotyczących wykonywania działalności gospodarczej. To oznacza, że fundacja będzie musiała dokonać aportu przedsiębiorstwa albo jego składników do spółki, wydzierżawić je lub podjąć inne czynności pozwalające na korzystanie z niego.

— Fundacja rodzinna będzie mogła przeznaczać przychody z prowadzonej działalności gospodarczej na wiele celów, oczywiście zgodnych z zakreślonymi w statucie, i nie muszą one być definiowane jako cele społecznie lub gospodarczo użyteczne, jak w przypadku podmiotów działających na podstawie ustawy o fundacjach z 1984 r. — podkreśla przedstawiciel Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

Przede wszystkim fundacja rodzinna będzie mogła reinwestować zyski w różne aktywa i wypłacać świadczenia beneficjentom, np. na edukację, opiekę medyczną, bieżące utrzymanie, a nawet na rozwój ich własnego biznesu. MRiT zapowiada, że gdy stroną transakcji będzie beneficjent, płatności związane z działalnością fundacji powinny być wnoszone lub przyjmowane za pośrednictwem rachunku bankowego. Poza tym prowadząc działalność gospodarczą w dopuszczalnym ustawowo zakresie, będzie ona także podlegać regulacjom dotyczącym płatności bezgotówkowych dokonywanych przez przedsiębiorców.

Poznaj program kolejnej edycji “Forum na Wzgórzach - Biznes rodzinny” >>

Resort rozwoju przewiduje, że w pierwszym okresie obowiązywania ustawy zakładaniem fundacji rodzinnych będą zainteresowani przedsiębiorcy, którzy chcą wycofać się z aktywnego prowadzenia biznesu z powodu podeszłego wieku.

— Największą korzyść dla obecnych właścicieli firm rodzinnych przyniosłoby zarządzanie sukcesją w biznesie, izolacja aktywów rodzinnych od niejednokrotnie ryzykownej działalności operacyjnej czy korzystanie przez fundację z preferencji podatkowych — uważa Paweł Tomczykowski.

Formalności

•Fundację rodzinną będą zakładać jedynie osoby fizyczne mające pełną zdolność do czynności prawnych lub kilka takich osób wspólnie posiadających status fundatora.

•Do jej powstania będzie konieczny notarialny akt założycielski.

•Osobowość prawną uzyska wraz z wpisem do rejestru fundacji rodzinnych.

•Podstawowym dokumentem fundacji będzie statut ustalany przez fundatora i sporządzany notarialnie, który określi m.in. jej cel, czas trwania, wysokość funduszu założycielskiego, zasady powoływania i odwoływania, uprawnienia i obowiązki członków jej organów i zgromadzenia beneficjentów, zasady reprezentacji fundacji, przeznaczenie jej majątku po rozwiązaniu.

•Fundacja zostanie wpisana do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane