Jednomyślność bez jednomyślności

opublikowano: 19-06-2022, 20:00
Play icon
Posłuchaj
Speaker icon
Close icon
Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl

Po warunkowej zgodzie Komisji Europejskiej (KE) również ministerialna Rada Unii Europejskiej zaakceptowała 17 czerwca wykonawczo nasz Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (przyjęto skrót KPO).

Konkretnie uczyniła to Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN), czyli jedna z dziesięciu branżowych mutacji Rady UE. W miniony piątek udało się nam dzięki szczęśliwej w tym wypadku interpretacji traktatowych przepisów zapisanej w tytule. Na pierwszy rzut oka zawiera on sprzeczność, zatem muszę to rozwinąć.

W zależności od wagi sprawy Rada UE podejmuje decyzje trzema różnymi większościami. Przy drobnych wystarcza zwykła, czyli 14 państw z 27. Dominująca w Radzie UE, obowiązująca w jej działalności legislacyjnej koordynowanej z Parlamentem Europejskim, jest tzw. podwójna większość kwalifikowana. Za musi zagłosować co najmniej 55 proc. państw, czyli obecnie 15 z 27, ale reprezentujących co najmniej 65 proc. unijnej ludności, zatem faktycznie decydują wielcy. No i wreszcie jednomyślność nakazana w sprawach uznanych za delikatne. Do takich zaliczony został m.in. pocovidowy instrument odbudowy i zwiększania odporności, oparty na solidarnym zadłużeniu się 27 państw. Dlatego zatwierdzenie każdego KPO jest wyrazem zaufania pozostałych 26 składkowiczów, że pieniądze zostaną wydane zgodnie z celem instrumentu. Polska została obdarzona takim zaufaniem dzięki zbawiennej, istniejącej od dawna, interpretacji traktatu: wstrzymanie się państwa/państw od głosu nie uniemożliwia podjęcia przez Radę UE decyzji jednomyślnie! Dlatego wstrzymanie się w piątek rządu Holandii, nieufającego naszym obecnym władcom, okazało się dla KPO prawnie neutralne. Kolejnym progiem na drodze do unijnych miliardów będzie zrealizowanie uzgodnionych z KE tzw. kamieni milowych. Być może we wrześniu złożony zostanie pierwszy wniosek o płatność, wtedy do końca roku wpłynęłaby do Polski pierwsza transza w wysokości 4,2 mld EUR, z ponad 35 mld EUR objętych całym KPO.

Bruno Le Maire, francuski minister gospodarki, finansów i odbudowy zakończył rotacyjne półroczne przewodniczenie ECOFIN zaakceptowaniem 17 czerwca naszego KPO, o co na posiedzeniu zabiegała minister finansów Magdalena Rzeczkowska. Fot. EU

Procedura zatwierdzania KPO przywołała temat jednomyślności przy podejmowaniu najważniejszych unijnych decyzji. Problem stanie się grubą kością niezgody przy nowelizowaniu traktatów, na które nieuchronnie się zanosi. Obecnie trudna jednomyślność ćwiczona jest w kilku bieżących sprawach. Po wspólnej deklaracji prezydenta Francji oraz premierów Niemiec i Włoch raczej nie powinno być przeszkód, aby w tym tygodniu szczyt Rady Europejskiej (RE) w składzie 27 prezydentów/premierów zatwierdził przekwalifikowanie Ukrainy, a przy okazji Mołdawii, z państw stowarzyszonych na kandydatów do UE. Przy okazji każdy jednak stara się kręcić własne lody, na przykład chorwacki lewicowy prezydent Zoran Milanović stwierdził, że jego kraj powinien poprzeć Ukrainę tylko wówczas, jeśli status kandydata otrzyma również Bośnia i Hercegowina. Na szczęście w szczytach RE uczestniczy chadecki premier Andrej Plenković, który bałkańskim wetem nie będzie straszył. Również z tamtego regionu pochodzi inny szantaż, otóż Bułgaria od 2020 r. nie zgadza się na uruchomienie negocjacji akcesyjnych UE z Macedonią Północną, która już ma status kandydata. W tym wypadku powodem są spory historyczne, narodowościowe i językowe. To dwa przykłady używania broni weta dla załatwiania interesów partykularnych, chociaż dla danego państwa ważnych. Jak pamiętamy, na szczycie w grudniu 2020 r. premierzy Węgier i Polski bardzo realnie grozili całej UE zawetowaniem wieloletnich ram finansowych 2021-27. Na szczęście i dla wspólnoty, i dla obu państw wtedy wymiękli – co prawda warunkowo, ale jednak.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane