Podatek zapłacisz, gdy wpłynie dywidenda

opublikowano: 21-05-2013, 00:00

Prawo: NSA ostatecznie przesądził, że akcjonariusze SKA nie mają obowiązku płacić podatku dochodowego od dywidend w trakcie roku

Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że akcjonariusze rozliczają się z fiskusem z dywidend przysługujących im od spółek komandytowo-akcyjnych (SKA) dopiero, gdy je otrzymają. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w składzie 7 sędziów stwierdził to wczoraj jednoznacznie, wydając drugą już uchwałę w sprawie zapłaty podatku dochodowego od wspomnianych dywidend.

Tym razem zapadła w odniesieniu do osób fizycznych i ma taki sam wydźwięk jak uchwała wydana 16 stycznia 2012 r., która dotyczyła akcjonariuszy będących osobami prawnymi. Nowa uchwała okazała się konieczna, mimo że nawet minister finansów (MF) uznał za słuszne stosowanie ubiegłorocznego poglądu NSA do akcjonariuszy SKA będących osobami fizycznymi. Swoje stanowisko wyraził w interpretacji ogólnej, którą wydał w maju 2012 r. Jednak niektóre organy podatkowe, jak i sądy administracyjne miały inne zdanie. Poglądy były na tyle rozbieżne, że NSA w końcu postanowił rozwiązać ten problem (pisaliśmy o tym 14 maja).

Dochód z działalności

NSA rozstrzygnął wczoraj o dwóch kwestiach, nie tylko o terminie zapłaty podatku. — Przychód (lub dochód) osoby fizycznej będącej akcjonariuszem SKA jest przychodem(dochodem) z pozarolniczej działalności gospodarczej — powiedział przewodniczący rozprawie prezes Izby Finansowej NSA Marek Zirk-Sadowski. Ta sprawa budziła wiele wątpliwości. W orzecznictwie zaliczano dywidendy do różnych źródeł uzyskiwanych dochodów, a w konsekwencji różnie określano powstanie momentu ich opodatkowania.

Kiedy orzekano, że to działalność gospodarcza, najczęściej stwierdzano, że podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) należy odprowadzać na bieżąco, w trakcie roku. Podczas poniedziałkowej rozprawy zgodziła się z tym także przedstawicielka Prokuratury Generalnej (PG). — Skoro przychód pochodzi z działalności gospodarczej, podatek powinien być płacony zaliczkowo. Ustawa za taki przychód uważa bowiem kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane — podkreśliła przedstawicielka PG. Sędziowie stwierdzili jednak co innego.

— Akcjonariusz SKA jako podatnik ma obowiązek odprowadzania podatku dopiero w dacie powstania przychodu. Tą datą jest dzień wypłaty dywidendy — wyjaśnił przewodniczący składu sędziowskiego.

Odwołanie do k.s.h.

U podstaw takiego werdyktu leży m.in. sytuacja prawna wspólnika, którą określa kodeks spółek handlowych (k.s.h.). — Pogłębiona analiza k.s.h. stanowiła trzon uzasadnienia uchwały z 16 stycznia 2012 r. — zauważył sędzia sprawozdawca Stanisław Bogucki.

W ocenie NSA przyznanie akcjonariuszom prawa do udziału w zysku rocznym przeznaczonym do wypłaty powstaje tylko, gdy walne zgromadzenie zdecydowało o przeznaczeniu jego części do podziału.

— Wcześniej nie tylko nie może on otrzymać dywidendy, ale też nie ma roszczenia do spółki o jego wypłatę. Do czasu spełnienia przesłanek powstania takiego roszczenia akcjonariusz nie może żądać od spółki wypłaty z zysku. Jeśli jej nie otrzyma, to z tego tytułu nie osiągnie przychodu do opodatkowania — mówił sędzia Bogucki.

Dodał ponadto, że ustawa o PIT w art. 14 ust. 1i przewiduje przypadki, w których za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej uznaje się dzień otrzymania zapłaty. NSA poszedł podatnikom bardziej na rękę niż MF w wykładni. Jak przypomniała pełnomocniczka resortu, podatek od dywidend należy płacić w miesiącu podjęcia uchwały o podziale zysku albo w miesiącu jej wypłaty. Dla NSA podstawą jest zapłata. Wskazując na rozbieżność stanowisk organów podatkowych i orzeczeń sądowych, Stanisław Bogucki podkreślił, że to skutek złych przepisów. Sytuacji nie poprawiła wykładnia MF i wiążąca powinna być wczorajsza uchwała NSA.

— Uchwała nie jest jednak środkiem naprawy wadliwie skonstruowanego prawa — podkreślił sędzia Bogucki. Jego zdaniem, rośnie pilna potrzeba zmian w ustawodawstwie. NSA czeka na ustawę, która przewiduje nadanie SKA statusu podatnika od osób prawnych (CIT).

OKIEM EKSPERTA

Wykładnia MF wciąż ważna

MARIUSZ MACHCIŃSKI

doradca podatkowy, Stone & Feather Tax Advisory

NSA potwierdził, że opodatkowanie akcjonariusza SKA będącego osobą fizyczną następuje dopiero, gdy uzyska on z tej spółki wypłatę dywidendy. Wcześniej, w maju 2012 r., analogiczne stanowisko zajął minister finansów w interpretacji ogólnej. Dla podatników jest ona ważniejsza. Na jej podstawie, przy zachowaniu wskazanych w niej warunków, mogą oni korzystać z odroczenia w opodatkowaniu bez konieczności występowania o własne indywidualnej, interpretacje podatkowe. Uchwała NSA rozstrzygała konkretną sprawę, stąd jej walor ochronny dla podatników jest mniejszy. Jej ustalenia w większym też stopniu dotyczą spraw historycznych, które zostały zainicjowane przed wydaniem interpretacji ogólnej, kiedy linia interpretacyjna MF była negatywna i sprawy przekazywano do rozstrzygania sądom administracyjnym. Po uchwale będą one nią związane przy rozstrzyganiu analogicznych spraw. Pozytywny wpływ uchwały będzie się przede wszystkim przejawiał w ujednoliceniu orzecznictwa sądowego w sprawie opodatkowania zysków akcjonariusza SKA.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane