Podwójny podatek do szybszej korekty

opublikowano: 03-11-2019, 22:00

Kontrole cen transferowych często kończą się dla kontrahentów dodatkowym obciążeniem CIT lub PIT. Nowa ustawa precyzuje, jak ten skutek zniwelować

Niebawem spory dotyczące podwójnego opodatkowania powinny kończyć się szybciej niż do tej pory. Taki jest cel czekającej na podpis prezydenta ustawy o rozstrzyganiu tych spraw, regulującej także zasady zawierania porozumień cenowych z fiskusem (tzw. ustawy DRM). Zacznie ona obowiązywać, z wyjątkami, po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Ostatnio jest coraz więcej transakcji wewnątrz grup podmiotów
powiązanych i między spółkami z różnych państw. One będą budziły różne spory z
organami podatkowymi, ale nowy mechanizm ich rozstrzygania i uporządkowanie
procedur oznacza łatwiejszą drogę do skorygowania dodatkowego dochodu —
prognozuje Monika Palmowska, partner w zespole ds. cen transferowych w KPMG w
Polsce
Zobacz więcej

TROCHĘ ŁATWIEJ:

Ostatnio jest coraz więcej transakcji wewnątrz grup podmiotów powiązanych i między spółkami z różnych państw. One będą budziły różne spory z organami podatkowymi, ale nowy mechanizm ich rozstrzygania i uporządkowanie procedur oznacza łatwiejszą drogę do skorygowania dodatkowego dochodu — prognozuje Monika Palmowska, partner w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce Fot. Marek Wiśniewski

Jak do tego dochodzi

Ogólnie rzecz biorąc, akt ten porządkuje procedury służące do eliminowania podwójnego obciążenia podatkiem (CIT albo PIT), m.in. wdrażając do polskiego prawa zalecenia dyrektywy Rady UE 2017/1852. Termin na jej zastosowanie co prawda upłynął 30 czerwca, niemniej polską ustawę będzie można stosować do sporów powstałych w roku podatkowym rozpoczynającym się od 1 stycznia 2018 r. — na co zwraca uwagę Adam Zbroiński, menedżer projektów w zespole cen transferowych Crido.

— Z takimi sytuacjami spotykamy się szczególnie w przypadku wewnątrzgrupowych zakupów towarów czy usług między podmiotami powiązanymi, zarówno transgranicznych, jak i krajowych. Gdy organ podatkowy kwestionuje np. koszt transakcji uwzględniony przez jedną jej stronę, a druga opłaciła od niej podatek, to w efekcie mamy do czynienia z podwójnym opodatkowaniem, ekonomicznie obciążającym całą grupę — wyjaśnia Monika Palmowska, partner w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce.

Dodaje, że w ostatnich dwóch, trzech latach obserwujemy wzmożoną liczbę kontroli cen transferowych i doszacowania przez fiskusa dochodu do opodatkowania.

— Dzieje się tak często, gdy powiązany kontrahent ma siedzibę za granicą, a doliczony w wyniku kontroli dochód polskiego przedsiębiorcy został pierwotnie opodatkowany w jurysdykcji podatkowej powiązanego kontrahenta. Tylko w pierwszej połowie tego roku kwota dodatkowo wyliczonego lub doszacowanego dochodu w związku z kontrolowaniem przez fiskusa cen transferowych wyniosła w Polsce ok. 730 mln zł, przy ponad 225 mln zł zmniejszenia straty. W każdym razie przedsiębiorca ma prawo dochodzić swoich praw na ścieżce odwoławczej, łącznie ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego, albo może wszcząć procedurę MAP, mającą charakter polubowny — mówi Adam Zbroiński.

Procedura MAP — nie od dziś

Wyjaśnia, że wniosek o uruchomienie procedury MAP (z ang. Mutual Agreement Procedure) jest nieodpłatny, a jej istota polega na porozumiewaniu się pomiędzy właściwymi dla powiązanych kontrahentów administracjami podatkowymi. W Polsce takie negocjacje prowadzi minister finansów (MF).

Podstawą do wszczęcia procedury MAP może być np. umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania podpisana przez Polskę z innym krajem.

— Warto zaznaczyć, że wszystkie takie umowy zawarte przez Polskę przewidują procedurę wzajemnego porozumiewania się. W zależności od konkretnej umowy różny natomiast może być termin na złożenie wniosku inicjującego taki proces. Jest on liczony od momentu pierwszego urzędowego zawiadomienia o działaniu pociągającym za sobą opodatkowanie niezgodne z umową. Niestety, brak kategorycznych postanowień dyscyplinujących organy do wyeliminowania podwójnego opodatkowania sprawia, że jest to czasochłonna procedura, liczona nawet w latach — zauważa przedstawiciel Crido.

Istnieje też inna droga. Jeśli problem powstał w relacjach z kontrahentem z kraju członkowskiego Unii Europejskiej (UE), podatnik może wystąpić do MF o wszczęcie procedury wzajemnego porozumiewania się na podstawie Konwencji Arbitrażowej 90/436/ECC w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych.

— Dopuszcza ona złożenie wniosku w terminie trzech lat od pierwszego zawiadomienia o działaniach, które prowadzą lub mogą prowadzić do podwójnego opodatkowania. W odróżnieniu od dwustronnych umów konwencja arbitrażowa określa czas na rozpatrzenie sprawy. Po jego upływie powoływana jest komisja doradcza, której zadaniem jest przedstawienie opinii. Oczywiście pomyślnerozstrzygnięcie MAP zależy głównie od współpracy między organami oraz ich pozycjami negocjacyjnymi w konkretnym przypadku — podkreśla Adam Zbroiński.

1cae78be-dad3-11e9-8a34-2a2ae2dbcce4
Polityka gospodarcza
Nie uciekniesz przed skutkami polityki gospodarczej. Zapisz się na nasz newsletter, by nie przegapić newsów, analiz i komentarzy. Zamieniamy słowa polityków na pieniądze
ZAPISZ MNIE
Polityka gospodarcza
autor: Marcin Goralewski
Wysyłany raz w tygodniu
Marcin Goralewski
Nie uciekniesz przed skutkami polityki gospodarczej. Zapisz się na nasz newsletter, by nie przegapić newsów, analiz i komentarzy. Zamieniamy słowa polityków na pieniądze
ZAPISZ MNIE

Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa.

Kliknij w link w wiadomości, aby potwierdzić subskrypcję newslettera.
Jeżeli nie otrzymasz wiadomości w ciągu kilku minut, prosimy o sprawdzenie folderu SPAM.

Inny tryb zastosowania MAP wynika ze wspomnianej dyrektywy Rady UE 2017/1852, wdrożonej do polskiego prawa przyszłą nową ustawą. Wprowadzenie w życie unijnych zaleceń okazało się konieczne w krajach Wspólnoty m.in. ze względu na odmienne stosowanie i interpretacje umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, rosnącą liczbę sporów na tym tle oraz brak zapewnienia w dotychczasowych rozwiązaniach skutecznego terminowego ich rozstrzygania. Postępowania oparte na umowach nie mały w zasadzie presji czasowej. Spory ciągnęły się długo, nawet kilka lat.

— Teraz będą wyznaczone terminy — na złożenie wniosku, rozpatrzenie go, odniesienie się do niego przez organy podatkowe. Cały proces powinien przebiegać sprawniej. Dotychczasowe rozsiane legislacyjnie możliwości kwestionowania podwójnego opodatkowania czy jego eliminowania wprowadzono do ustawy DRM. Są w niej regulacje oparte na konwencji arbitrażowej, odniesienia do procedur, które można wszczynać na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i wreszcie zasady wynikające z unijnej dyrektywy. Wprowadzono rozwiązania, z których można skorzystać w sytuacji, gdy zakończyło się postępowanie podatkowe ustalające dodatkowe zobowiązanie — mówi Monika Palmowska.

W karbach ustawy

Ustawa DRM określa cały proces dochodzenia do eliminacji podwójnego opodatkowania.

— Daje ona polskiemu organowi możliwość jednostronnej korekty zobowiązania, jeśli uzna, że doszacowanie nie było właściwe i należy je skorygować. Przewiduje ponadto nie tylko wzajemne porozumiewanie się między fiskusami, ale również powołanie komisji złożonej z ekspertów, która może pomóc rozstrzygać sporne kwestie — dodaje przedstawicielka KPMG.

Według ustawy do porozumienia finalizującego spór powinno dojść w ciągu dwóch lat od ostatniego zawiadomienia o przyjęciu sprawy przez dane państwo. Przedłużenie czasu na jej rozstrzygnięcie — maksymalnie o rok — będzie możliwe tylko na uzasadniony wniosek ministra finansów lub innego uprawnionego organu. Podatnik, który nie doczeka się rozwiązania problemu w terminie, będzie mógł żądać powołania komisji doradczej. Adam Zbroiński zwraca uwagę także na sądową kontrolę długotrwałych i kończących się bez rozstrzygnięcia procedur. Podatnik będzie mógł to zaskarżyć. Według Moniki Palmowskiej nowa ustawa może mieć szczególne znaczenie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Będzie można z niej bowiem skorzystać, gdy do podwójnego opodatkowania dojdzie w transakcjach krajowych. Dotychczasowe rozwiązania wynikające z konwencji arbitrażowej i międzypaństwowych umów odnosiły się do operacji transgranicznych.

— Z rozdziału 5 ustawy DRM wynika, że podatnik, który dowie się o doszacowaniu zobowiązania podatkowego u powiązanego z nim kontrahenta, będzie mógł złożyć do organu podatkowego wniosek o korektę swojego dochodu. Wcześniej też tego próbowano, jednak teraz prawo wprost normuje możliwość skorygowania przez fiskusa zeznania rocznego przedsiębiorcy na jego wniosek. Wystąpienia w tej sprawie już nie powinny budzić zdziwienia organu ani być traktowane podejrzliwie. Oczywiście nie wyklucza to prawa do kontrolowania podatnika, ale nareszcie te kwestie uporządkowano — ocenia Monika Palmowska.

Jej zdaniem droga do skorygowania dodatkowego zobowiązania będzie łatwiejsza, aczkolwiek z uwagi na liczne transakcje między podmiotami powiązanymi nie należy mieć złudzeń, że ich rozliczenia z fiskusem nie będą budziły sporów. W opinii przedstawicielki KPMG nowy mechanizm ich rozstrzygania i uporządkowanie zasad postępowania należy więc ocenić na plus.

— Ocenę nowej procedury wystawi praktyka. Niezależnie od tego w przypadku zaistnienia podwójnego opodatkowania zawsze warto rozważyć dostępne możliwości wyeliminowania skutków tego zjawiska — komentuje Adam Zbroiński.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy