Sto lat temu zaczął się w Rosji komunizm

Niemal bezkrwawy przewrót bolszewicki z listopada (października w rosyjskim kalendarzu) 1917 roku rozpoczął jedną z najbardziej brutalnych tyranii w historii świata.

W tych dniach radykalnie lewicowy ruch bolszewików wystąpił przeciwko rządowi tymczasowemu sprawującemu władzę po obaleniu caratu i zajmując strategiczne budynki w stolicy, dzisiejszym Petersburgu, w ciągu dwóch dni utworzył nowy ośrodek władzy z Leninem na czele. 

Radziecki plakat propagandowy
Zobacz więcej

Radziecki plakat propagandowy

Urodzony w 1870 r. w urzędniczej, uszlachconej rodzinie, Wlodzimierz Iljicz Uljanow, zainteresował się ruchem komunistycznym w wieku siedemnastu lat, gdy jego brat został stracony za współudział w zamordowaniu cara Aleksandra III. Młody przywódca rozwinął swoją działalność na studiach prawniczych w stolicy, lecz już w 1895 r. został aresztowany i zesłany na Syberię. Po uwolnieniu, pięć lat później, wyjechał do Europy Zachodniej organizować struktury wśród rosyjskiej emigracji. Tam w 1902 r. wydał broszurę "Co należy zrobić?", w której głosił, że tylko zdyscyplinowana partia proletariacka jest w stanie wprowadzić w Rosji socjalizm. Założył ją już rok później, jednak od samego początku dał się odczuć wyraźny podział na bolszewików postulujących użycie siły i mienszewików wzywających do przemian na drodze demokratycznych wyborów. 

W 1905 r. imperium carów wstrząsnęła seria strajków określanych jako rewolucja. Dała ona Leninowi nadzieję na realizację celów politycznych, dlatego powrócił do ojczyzny. Początkowo wprowadzone reformy zostały jednak szybko wycofane przez Mikołaja II i przyszły ojciec ZSRR musiał ponownie opuścić kraj. W sprawy wewnętrzne Rosji zaangażował się zdecydowanie po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku. Ogłosił, że jest to konflikt burżuazyjny, a żołnierze powinni sprzeciwić się rozkazom dowódców. Apel nie znalazł szerszego posłuchu, choć zapadł w pamięć tych, którzy na początku walk wierzyli w szybkie ich zakończenie. 

Rosyjska gospodarka z każdym miesiącem coraz mocniej odczuwała przeciągającą się wojnę, zaś armia cierpiała klęski z powodu nieudolności dowódców. W takiej atmosferze nietrudno było o wybuch niezadowolenia, który nastąpił w marcu 1917 roku. Wyczerpana srogą zimą ludność Piotrogrodu (na który przemianowano brzmiący z niemiecka Petersburg) wyległa na ulice żądając żywności. Wysłane do stłumienia rozruchów wojska dołączyły do protestujących, w konsekwencji czego 15 marca car Mikołaj II został zmuszony do abdykacji. Władzę przejął rząd tymczasowy.

Po wybuchu rozpoczętej w marcu rewolucji lutowej (zawiłości kalendarza) władze walczącego z Rosją Cesarstwa Niemiec zezwoliły na transport Lenina ze Szwajcarii do ojczyzny w specjalnym, zaplombowanym wagonie. Niemiecki wywiad słusznie przewidywał, że wysiłek wojenny rządu zostanie potępiony przez przybyłego przywódcę. Ten jednak został nazwany niemieckim agentem i zmuszony do ponownej ucieczki, tym razem do Finlandii. W październiku powrócił jednak do stolicy i po zorganizowaniu zbrojnej Czerwonej Gwardii przeprowadził przewrót w dniach 6-8 listopada.

W ten sposób syn uszlachconego urzędnika stał się przywódcą pierwszego marksistowskiego państwa na świecie. Wkrótce po przejęciu władzy zawarł niezwykle cenny dla Niemiec pokój (dający niezrealizowaną szansę na wygraną Niemiec w wojnie światowej) oraz znacjonalizował własność ziemską i przemysłową. W 1918 roku wybuchła wojna domowa, która mimo wsparcia oddziałów wojsk Aliantów zakończyła się zwycięstwem bolszewików. 

Lenin zmarł w 1922 roku, zaś jego ciało złożono w sarkofagu na Placu Czerwonym, gdzie spoczywa do dziś.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich został rozwiązany deklaracją uchwaloną przez Radę Republik Najwyższej Rady ZSRR 26 grudnia 1991 r.

Wydana w 1997 r. "Czarna księga komunizmu" ("Le Livre noir du communisme. Crimes, terreur, répression") oszacowała ofiary reżimu radzieckiego i innych (wspieranych przez Moskwę) na 94 miliony osób na całym świecie. 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Sto lat temu zaczął się w Rosji komunizm