Czytasz dzięki

Unijny deficyt się rozpędza

opublikowano: 22-07-2020, 22:00

Ratowanie gospodarki odciska piętno na finansach UE, co w krótkim czasie wymusi zmiany w podejściu do finansów publicznych Wspólnoty.

Deficyt finansów publicznych w Unii Europejskiej ostro wzrósł po I kw. 2020 r., z 0,7 proc. do 2,2 proc., poinformował Eurostat. To jednak dopiero początek skokowego wzrostu zadłużenia państw członkowskich — wydatki na tarcze antykryzysowe nadwyrężyły bowiem budżety wszystkich, w tym Polski.

Deszcz przed burzą

Komunikat Eurostatu uwzględnia finansowe narzędzia mitygowania skutków pandemii COVID-19, które wprowadzono jeszcze w marcu. Już w tym momencie jednak deficyt w strefie euro jest najwyższy od II kw. 2015 r. Najwyższy odnotowano na Malcie, bo aż 8,5 proc. Na kolejnych miejscach znalazły się Rumunia, Belgia i Francja.

Deficyt w Polsce także gwałtownie wzrósł — z 1,3 proc. w IV kw. 2019 r. do 4,1 proc. na początku 2020 r. Wraz z deficytem w okresie styczeń-marzec 2020 r. wzrósł także dług publiczny w relacji do PKB. Dług strefy euro zwiększył się z 84,1 proc. do 86,3 proc., natomiast całej UE z 77,7 proc. do 79,5 proc. Najsilniej zadłużone kraje wspólnoty to Grecja, Włochy, Portugalia, Belgia i Francja.

Martwe unijne reguły

W Pakcie Stabilności i Wzrostu z 1997 r. państwa strefy euro deklarowały utrzymywanie „zdrowych” finansów publicznych, które definiowano poprzez przestrzeganie dwóch głównych reguł fiskalnych — maksymalnie 3 proc. deficytu w relacji do PKB oraz maksymalnie 60 proc. długu w relacji do PKB. Jeśli państwo członkowskie przekroczyłoby któryś z tych warunków, groziłaby mu kara w wysokości przynajmniej 0,2 proc. PKB.

W praktyce jednak nikt nie przestrzegał tych reguł przez 15 lat. W skrajnym przypadku, w lutym 2012 r., nadmierny deficyt odnotowano w 23 z 27 państw członkowskich, żadne z nich jednak nie zostało ukarane. Zapisy Paktu wykorzystano jednak, gdy Grecja znalazła się na skraju bankructwa i konieczne było sfinansowanie jej długu przez pozostałe państwa strefy euro. UE zażądała od Grecji, by w zamian za pieniądze zredukowała deficyt zgodnie z zapisami Paktu poprzez „politykę zaciskania pasa”, czyli działania państwa zwiększające przychody i ograniczające wydatki publiczne.

Ekonomia na dzień dobry
Newsletter autorski Marcela Lesika
ZAPISZ MNIE
×
Ekonomia na dzień dobry
autor: Marcel Lesik
Wysyłany raz w tygodniu
Marcel Lesik
Autorski newsletter poświęcony światowej ekonomii: analizy, prognozy, badanie trendów i sprawdzanie faktów.
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Niepewna przyszłość

Czy zatem tym razem, w kolejnej fali gwałtownego wzrostu wydatków publicznych, możemy spodziewać się podobnych wymagań ze strony KE?

— Zaciskania pasa trzeba unikać tak długo, jak długo nie wyprowadzimy gospodarki na prostą, czyli wzrost gospodarczy nie wróci do poziomu powyżej 3 proc. Gdy gospodarka rozwija się szybko, dużo łatwiej spłaca się długi. Jeśli nie zaczekamy do odpowiedniego momentu, zaciskanie pasa może wpędzić nas w drugą falę recesji. To jest błąd, który popełniły państwa Europy Południowej przy okazji poprzedniego kryzysu. Nie powinniśmy go powtórzyć — uważa Jakub Sawulski, ekonomista Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Istotny jest więc nowy plan, który uwzględni gwałtownie zmieniającą się rzeczywistość finansów publicznych w pocovidowym świecie.

— Można szacować, że w 2020 r. zadłużenie krajów strefy euro wzrośnie do ponad 100 proc. PKB wobec 84,1 proc. w 2019 r. Na tak duży wzrost wpłynie około 9-procentowy spadek PKB i około 10-procentowy deficyt finansów publicznych. Prognozy te nie uwzględniają Funduszu Odbudowy, ponieważ jest to program ogólnounijny, a nie krajowy. Sytuacja finansów publicznych wszystkich krajów UE istotnie się pogorszy. Unijni decydenci są tego świadomi, więc na razie nie ma żadnych planów odwieszenia Paktu Stabilności i Wzrostu. Wręcz przeciwnie, brukselscy urzędnicy są świadomi mankamentów Paktu, dlatego przez najbliższe miesiące trwać będą rozmowy nad nowymi regułami fiskalnymi — zauważa Kamil Pastor, ekonomista SpotDaty.

2,2 proc. - tyle wyniósł deficyt finansów publicznych Unii Europejskiej w I kw. 2020 r.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcel Lesik

Polecane