Wspierając klastry Unia wspiera innowacje

DI
opublikowano: 19-06-2015, 00:00

Unia dostrzegła, że klastry są dobrym sposobem na podnoszenie innowacyjności firm

Nikt nie ma wątpliwości, że klastry wpływają na wzrost konkurencyjności polskiej gospodarki.

— Od dziesięciu lat realizujemy różnorodne działania wspierające, informacyjne, szkoleniowe na rzecz rozwoju klastrów w Polsce — mówiła Bożena Lublińska- Kasprzak, prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości podczas podpisania porozumienia o współpracy pomiędzy Lubelskim Klastrem Zaawansowanych Technologii Lotniczych i Śląskim Klastrem Lotniczym.

Tradycja, nauka i klimat

— Aż 90 proc. polskiej produkcji lotniczej przypada na 132 podmioty zrzeszone w Klastrze Dolina Lotnicza. Zatrudniają 24 tys. pracowników — mówi Paweł Rak, koordynator Sieci Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego.

Co wpłynęło na tak dynamiczny rozwój tego sektora na Podkarpaciu? Połączenie trzech czynników: infrastruktury, zaplecza naukowo-badawczego oraz nastawienia władz województwa. Infrastruktura to przedsiębiorstwa skupione wokół Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Rzeszów i Państwowych Zakładów Lotniczych Mielec. To także Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów- Jasionka, strefy ekonomiczne Wisło-San i Euro-Park, Park Naukowo-Technologiczny w Jasionce oraz autostrada A4. Sektor naukowy to Politechnika Rzeszowska kształcąca specjalistów w dziedzinie lotnictwa. Dużą rolę odgrywa zbudowane przy niej Laboratorium Badań Materiałów dla Przemysłu Lotniczego. Do tego należy jeszcze dodać sieć dwunastu Regionalnych Centrów Transferu Nowoczesnych Technologii, które kształcą specjalistów na poziomie szkół średnich i zawodowych. Aby stworzyć jak najlepsze warunki dla inwestycji w sektorze lotniczym, ale także w innych nowoczesnych gałęziach przemysłu władze regionu wykorzystywały głównie fundusze europejskie.

Pieniądze na B+R

W ostatnich dziesięciu latach w firmy w Dolinie Lotniczej zainwestowano ponad 2 mld USD. Pieniądze przeznaczono na wdrażanie najnowocześniejszych technologii, budowę centrów badawczo-rozwojowych i biur konstrukcyjnych. Dzięki temu wytwarzane tutaj produkty montowane są w najnowocześniejszych samolotach takich jak Boeing, Airbus czy Embraer. Podkarpacie dostarcza m.in. helikoptery, silniki lotnicze, podwozia samolotowe, przekładnie, moduły turbin i setki innych elementów. Są w nich wykorzystywane najnowsze technologie, monokryształy i materiały kompozytowe.

— Od kilku lat Podkarpacie jest liderem w Polsce, pod względem wartości prywatnych nakładów na działalność badawczo- -rozwojową — mówi Paweł Rak. Według raportu „Regional Innovation Scoreboard”, corocznego rankingu Komisji Europejskiej, który opisuje wszystkie regiony UE pod kątem innowacji i działalności badawczo rozwojowej, Podkarpacie jest jednym z czterech polskich regionów (obok Mazowsza, Małopolski i Dolnego Śląska), które uzyskały w 2014 r. poziom „moderate innovator” . Kolejny przykład współpracy nauki z przemysłem to porozumienie o utworzeniu konsorcjum. To inicjatywa PZL Mielec, należącego do amerykańskiego koncernu Sikorsky oraz Politechniki Rzeszowskiej. Do porozumienia przystąpiły również Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie oraz Politechnika Wrocławska. Wspólne działania umożliwią stworzenie warunków dla rozwoju i efektywnego zastosowania konstrukcji i technologii 3D w wyrobach polskiego przemysłu lotniczego. Konsorcjum zajmie się także realizacją projektu badawczo-rozwojowego Lot- Virtual-Lab w ramach Centrum Kompetencji „Droga w Przestrzeń”. Dolina Lotnicza nie jest jedynym w kraju klastrem związanym z awiacją. Ważną rolę odgrywają także Mazowiecki Klaster Lotniczy Aviation Mazovia, Sieć Porozumienia Lotniczego Avia — SPLot, Stowarzyszenie Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego Wielkopolski Klaster Lotniczy oraz Śląski Klaster Lotniczy. W 2014 r. powołano dwa kolejne — Bydgoski Klaster Lotniczy i Lubelski Klaster Zaawansowanych Technologii Lotniczych, a pod koniec maja 2015 r. utworzono Dolnośląski Klaster Lotniczy w Lubinie na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. W ciągu dwóch lat w okolicach Łodzi i Radomia może powstać kolejny. Przyczynkiem do jego utworzenia jest przetarg na wielozadaniowe śmigłowce dla armii.

Na szczeblu krajowym...

Głównym celem polityki klastrowej w nowej perspektywie finansowej 2014-20 jest wzmocnienie innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki w oparciu o intensyfikację współpracy, interakcji i przepływów wiedzy w ramach klastrów oraz wspieranie rozwoju strategicznych specjalizacji gospodarczych poprzez krajowe i regionalne klastry kluczowe. Bezpośrednie wsparcie dla klastrów przewidziano na dwóch poziomach: krajowym — Program Inteligentny Rozwój (PO IR) oraz regionalnym — 16 programów regionalnych (RPO). Zakres wsparcia klastrów w ramach PO IR zdeterminowany jest rekomendacjami zawartymi w raporcie pt. „Kierunki i założenia polityki klastrowej w Polsce do 2020 roku”. W ramach PO Inteligentny Rozwój 2014-20 wsparcie kierowane będzie do tzw. krajowych klastrów kluczowych (KKK), czyli inicjatyw klastrowych posiadających największy potencjał rozwojowy w skali kraju, a także w skali międzynarodowej. Zostaną one wyłonione w trybie otwartego konkursu w oparciu o jakościową ocenę, która będzie prowadzona według ustalonych kryteriów dotyczących m.in. ich znaczenia, potencjału rozwojowego i innowacyjnego, dotychczasowej i planowanej współpracy oraz doświadczenia i potencjału koordynatora. Organizatorem konkursu o status KKK jest Ministerstwo Gospodarki wspólnie z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości. Wnioski o nadanie statusu KKK można składać do dzisiaj — 19 czerwca 2015 r. W II osi POIR pod nazwą „Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+I” zaprojektowano działanie, którego celem jest wzrost internacjonalizacji firm działających w ramach Krajowych Klastrów Kluczowych. Dofinansowaniem objęte będą kompleksowe usługi, wspierające wprowadzanie na rynki zagraniczne oferty klastra i/lub jego członków, ze szczególnym uwzględnieniem produktów zaawansowanych technologicznie. Finansowane będą działania związane marketingiem, brandingiem, sieciowaniem krajowym i międzynarodowym. Wsparcie będzie obejmować działania realizowane przez koordynatora Krajowego Klastra Kluczowego na rzecz członków klastra. Ponadto projekty planowane do realizacji przez podmioty działające w ramach KKK (np. przedsiębiorstwa, jednostki naukowe, IOB i konsorcja tych podmiotów) mogą być preferowane podczas oceny wniosków składanych w różnych działaniach POIR (np. związanych z budową lub zakupem infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności B+R).

...i regionalnym

Zgodnie z rekomendacjami Regionalne Klastry Kluczowe (RKK) to klastry o istotnym znaczeniu dla gospodarki regionu. Dlatego powinny być wybierane w regionach na podstawie kryteriów określonych przez samorząd danego województwa. Oczywiście w wielu regionach działają już klastry. Na przykład w województwie śląskim utworzono ich około 20. Skupiają nie tylko firmy związane z lotnictwem. Działa także klaster wodny, budownictwa pasywnego, czy designerski. Co jednak ważne w tym rozdaniu budżetowym, Unia Europejska jeszcze mocniej wspierała klastry i powiązania kooperacyjne, ponieważ widzi w tym sposób na zwiększanie konkurencyjności europejskiego przemysłu i poszczególnych regionów. Przykładowo w Polsce wschodniej wpierane będą przedsięwzięcia realizowane przez kooperujące ze sobą przedsiębiorstwa. Ogłoszenia konkursu należy oczekiwać jeszcze w lipcu 2015 r. Finansowanie kierowane jest do małych i średnich przedsiębiorstw zaangażowanych we współpracę kooperacyjną. Przy czym przez ponadregionalne powiązanie kooperacyjne należy rozumieć zgrupowanie, co najmniej pięciu działających w pokrewnych sektorach przedsiębiorców współpracujących w procesie tworzenia wyrobów lub usług, którego działalność koordynowana jest przez podmiot zarządzający powiązaniem. Ponadregionalne powiązanie kooperacyjne obejmuje zasięgiem minimum dwa województwa, w tym przynajmniej jedno z Polski Wschodniej, a jego podmiot zarządzający ma siedzibę w Polsce Wschodniej. W ramach poddziałania wspierane będą projekty prowadzące do stworzenia innowacyjnych (na poziomie kraju) produktów poprzez wdrożenie (własnych lub nabytych) wyników prac B+R. W ramach projektu będzie można współfinansować poszczególne etapy procesu inwestycyjnego mającego na celu wdrożenie innowacyjnego produktu. Warto wiedzieć, że w niektórych programach klastry nie są wpisane wprost jako grupa, która może aplikować o wsparcie. Niemniej jednak należy podkreślić, że w praktyce wiele z nich spełnia wymogi, jako Instytucje Otoczenia Biznesu (IOB). A dla nich przewidziano znaczące fundusze na wsparcie innowacyjności polskich firm poprzez promowanie powiązań kooperacyjnych, stymulowanie współpracy sfery B+R oraz grup przedsiębiorstw.

177 Tyle klastrów działało w Polsce na koniec I kw. 2015

Aż 90 proc. polskiej produkcji lotniczej przypada na 132 podmioty zrzeszone w Klastrze Dolina Lotnicza.

Paweł Rak, Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: DI

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu