Gigantyczna kara dla X-Trade Brokers

opublikowano: 18-09-2018, 22:00

KNF nałożyła na lidera rynku forex rekordową karę za podejrzane działania wobec klientów: aż 9,9 mln zł. Broker zapowiada odwołanie

Są nowe informacje w sprawie ujawnionych przez „PB” w listopadzie 2017 r. nieprawidłowości w działalności domu maklerskiego X-Trade Brokers (XTB). Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), po 10-miesięcznym postępowaniu, zdecydowała jednogłośnie o nałożeniu na największego w Polsce brokera rynku forex kary pieniężnej w niespotykanej do tej pory wysokości 9,9 mln zł. To konsekwencja „istotnego naruszenia” przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i świadczenia usług maklerskich „bez uwzględnienia najlepiej pojętego interesu klienta”.

Nałożona przez KNF kara, dotyczy sposobu funkcjonowania X-Trade Brokers w latach 2014-16. Omar Arnaout prezesem brokera został później, bo w marcu 2017 r. To on jednak musi zmierzyć się z rekordową w historii polskiego rynku kapitałowego karą.
Zobacz więcej

KŁOPOTLIWY SPADEK:

Nałożona przez KNF kara, dotyczy sposobu funkcjonowania X-Trade Brokers w latach 2014-16. Omar Arnaout prezesem brokera został później, bo w marcu 2017 r. To on jednak musi zmierzyć się z rekordową w historii polskiego rynku kapitałowego karą. Fot. Marek Wiśniewski

Co na to zarząd XTB? W przesłanym nam oświadczeniu „w pełni podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko i nie znajduje żadnych podstaw do zastrzeżeń dotyczących sposobu działalności spółki”. Dodaje, że „działając w interesie spółki i jej akcjonariuszy, a także kierując się dobrem klientów, zamierza odwołać się od decyzji nadzorcy”.

By zrozumieć, czego dotyczy kara KNF, trzeba wyjaśnić model działania XTB. Broker jest tzw. market makerem, co oznacza, że na podstawie danych, dostarczanych przez renomowane instytucje finansowe, tworzy własny rynek, umożliwiając klientom, w zdecydowanej większości detalicznym, inwestowanie w instrumenty pochodne, oparte na instrumentach bazowych, takich jak waluty, surowce, akcje czy indeksy giełdowe. Co najistotniejsze — XTB zawsze jest drugą stroną transakcji z klientem i zajmuje pozycje mu przeciwstawne. Zysk klienta oznacza więc stratę XTB i odwrotnie: strata klienta to zysk XTB.

Skryta dewiacja

Główne zarzuty KNF dotyczą tego, że XTB stosował na swoich platformach transakcyjnych parametry tzw. niesymetrycznej dewiacji (w latach 2014-15) oraz opóźnienia (w latach 2014-16). Mówiąc w skrócie i uproszczeniu: dopuszczał, żeby cena między złożeniem zlecenia przez klienta a momentem jego realizacji zmieniała się na korzyść brokera (tym samym: na niekorzyść klienta) w sposób nieograniczony, a zmiany w drugą stronę akceptował, o ile nie przekraczały ustalonego przez XTB parametru. Przy czym dla niektórych inwestorów — tych, którzy zdaniem XTB wykorzystywali błędy i niedoskonałości systemów IT spółki — parametr ten najczęściej wynosił 0, co oznaczało, że żadne zmiany korzystne dla klienta nie były możliwe.

W momencie nabycia instrumentu otwarta pozycja nie mogła więc być wyceniona z teoretycznym zyskiem klienta, a jeśli mogła, to z niewielkim, a teoretyczna strata (i zysk brokera) mogły być znacznie wyższe. Przy czym, co podkreśla KNF, klienci XTB nie byli rzetelnie, zrozumiale i w sposób kompletny informowani o stosowaniu przez brokera takich, a nie innych ustawień.

XTB kwestionuje twierdzenia KNF. Zapewnia, że w trakcie postępowania przed nadzorem przekazał mu „obszerne wyjaśnienia oraz ekspertyzy prawne i ilościowe niezależnych podmiotów, które potwierdzają, że stosowanie przez XTB mechanizmu niesymetrycznej dewiacji nie naruszyło zasady działania w najlepiej pojętym interesie klientów oraz nie miało wpływu na wyniki transakcyjne klientów”. Broker podkreśla też, że uwagi KNF w zakresie tego mechanizmu dotyczą lat 2014-15, a wytyczną, dotyczącą konieczności stosowania symetrycznej dewiacji nadzór wydał dopiero w maju 2016 r. — prawie rok po tym, jak spółka dokonała samodzielnie zmiany w swych systemach IT.

Robota dla śledczych

Gigantyczna kara dla XTB to konsekwencja kompleksowej kontroli, jaką KNF przeprowadziła u brokera między marcem a wrześniem 2016 r. W jej wyniku nadzór stwierdził prawie 50 różnego rodzaju naruszeń przepisów prawa i wewnętrznych regulacji XTB oraz wydał aż 47 zaleceń pokontrolnych. Najpoważniejsze uchybienia, dotyczące stosowania parametrów niesymetrycznej dewiacji i opóźnienia, na przełomie lutego i marca 2017 r. stały się podstawą zawiadomienia skierowanego przez KNF do prokuratury. Komisja twierdzi w nim, że XTB oszukał swoich klientów na od 8 mln zł do nawet 23,5 mln zł, a odpowiedzialnymi za to ma być aż sześciu obecnych i byłych członków zarządu brokera.

Jak ujawniliśmy w „PB”, śledztwo w tej sprawie zostało połączone z innym, z zawiadomienia Krzysztofa Kramarczyka, w przeszłości jednego z największych i najaktywniejszych klientów XTB. Zarzuca on brokerowi oszustwo na co najmniej 7 mln zł poprzez celowe spowalnianie jego transakcji, do czego miało dochodzić na początku 2014 r. XTB odpiera zarzuty twierdząc, że „wyłączną przyczyną ponoszenia strat przez klienta były jego błędne decyzje inwestycyjne”. Jednocześnie z zawiadomienia brokera prokuratura prowadzi śledztwo dotyczące podejrzenia szantażowania XTB przez Krzysztofa Kramarczyka. Na razie w żadnym ze śledztw nikt nie usłyszał jakichkolwiek zarzutów.

Zbieg okoliczności

Pierwszy raz o zawiadomieniu KNF i śledztwie prokuratury napisaliśmy w „PB” 13 listopada 2017 r. Postępowanie w sprawie nałożenia kary na XTB nadzór wszczął… dzień później, mimo że kontrolę brokera zakończył we wrześniu 2016 r., a protokół z niej powstał w październiku 2016 r., a więc ponad rok wcześniej. Pytaliśmy wówczas KNF, dlaczego postępowanie administracyjne wszczęto dopiero w listopadzie 2017 r. i czy nadzór podjąłby decyzję o nim, gdyby całej sprawy zarzutów w stosunku do XTB nie ujawnił „PB”? Odpowiedzi nie uzyskaliśmy.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Dawid Tokarz

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Wyniki spółek / Gigantyczna kara dla X-Trade Brokers