Mandaty do 300 zł dla spóźnialskich

opublikowano: 26-01-2012, 00:00

Wystarczy dzień spóźnienia z PIT i będzie kara. Mandat grozi nie tylko za brakujący podatek

W pierwszych miesiącach roku kalendarz podatników podatków dochodowych od osób fizycznych i prawnych (PIT i CIT) jest pełen terminów na składanie zeznań, deklaracji i informacji. I lepiej ich nie przekraczać.

Nieterminowe złożenie zeznania czy deklaracji podatkowej jest karane. Nie ma przy tym znaczenia, czy z tym obowiązkiem wiąże się konieczność zapłaty podatku ani czy to, czy z rozliczeń wynika nadpłata, którą skarb państwa będzie musiał zwrócić. Kodeks karny skarbowy przewiduje sankcje za wszystkie przypadki, w których podatnicy nie wywiązują się z powinności wobec fiskusa.

Powody do ukarania

Kodeks karny skarbowy dzieli niedozwolone czyny na przestępstwa i wykroczenia. Dla przestępstw skarbowych przewiduje kary grzywny liczone w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności.

Natomiast dla wykroczeń skarbowych ustala się kary grzywny kwotowo, jeżeli uszczuplenie lub narażona na uszczuplenie należność publicznoprawna albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia (tzw. próg ustawowy). W tym roku granica uszczuplenia podatkowego definiująca złamanie prawa jako wykroczenie, czyli traktowane łagodniej niż przestępstwo, jest kwota 7500 zł.

Przestępstwem skarbowym jest przede wszystkim:

— uchylanie się od opodatkowania, nieujawnianie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładanie deklaracji, przez co podatek jest narażony na uszczuplenie — grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych (patrz tabela) albo kara pozbawienia wolności, albo obie te kary łącznie; jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości (patrz tabela), karą jest tylko grzywna do 720 stawek dziennych;

— złożenie organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia z podaniem nieprawdy lub zatajając prawdę albo nie dopełniając obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co podatek jest narażony na uszczuplenie — grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych albo kara pozbawienia wolności, albo obie te kary łącznie; jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, karą jest grzywna do 720 stawek dziennych;

— posługiwanie się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą innego podmiotu w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności, przez co podatek jest narażony na uszczuplenie — grozi za to grzywna do 720 stawek dziennych albo kara pozbawienia wolności do lat 3, albo obie te kary łącznie; jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, karą jest grzywna do 720 stawek dziennych, a w przypadku uszczuplenia niewyższego niż ustawowy próg (czyli 7500 zł), taki czyn jest traktowany jako wykroczenie skarbowe. Każdy z takich czynów jest natomiast traktowany jak wykroczenie skarbowe wtedy, gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza wspomnianego progu, czyli w tym roku 7500 zł.

Ponadto grzywny przewidywane dla wykroczeń grożą podatnikom, którzy mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składają w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia. Taką karę można zatem nałożyć wtedy, gdy takie naruszenie nie łączy się z uszczupleniem danin należnych państwu. Wykroczeniem skarbowym jest też uporczywe niewpłacanie podatku w terminie.

Z praktyki urzędów skarbowych

Zasadą jest, że wymierzając karę grzywny lub nakładając ją mandatem karnym, powinny być uwzględnione także stosunki majątkowe i rodzinne sprawcy czynu zabronionego oraz jego dochody i możliwości zarobkowe. Ale nie tylko z tych względów nieterminowe rozliczenie podatkowe może mieć różne konsekwencje. O wysokości kar nie decyduje też tylko to, czy nie zapłacono podatku i jaką wysokość ma zaległa niedopłata — wynika z informacji uzyskanych przez „Puls Biznesu” w Urzędzie Skarbowym w Jeleniej Górze.

Karze podlega już samo nieterminowe złożenie deklaracji czy zeznania. Podatnik, który spóźnia się z tym, musi liczyć się z mandatem także wtedy, gdy z rozliczenia wyniknie strata z prowadzonej działalności, nadpłata albo nawet bilans wyjdzie na zero. PIT po terminie to wykroczenie skarbowe. Najniższy za to mandat wynosi 150 zł. Z reguły nakładane są w wysokości 150 — 250 zł, ale zdarza się też 300 zł grzywny. Inaczej jest w przypadku, gdy podatnik w terminie nie składa deklaracji ani nie płaci brakującego podatku.

To kosztuje podwójnie, bo poza grzywną za złożenie deklaracji po terminie trzeba jeszcze zapłacić odsetki od nieterminowo wniesionego podatku (odsetki od zaległości). W takich przypadkach wysokość kary zależy od tego, czy opóźnienie wynika np. z zamiaru uchylania się od opodatkowania.

Takiej klasyfikacji czynu, o znamionach przestępstwa, można się spodziewać, gdy podatnik długo nie płaci daniny i w tym czasie dojdzie do kontroli. Jednak spóźnienie w zapłacie podatku o 2 dni połączone ze złożeniem zeznania jest raczej traktowane jako „zwyczajne” spóźnienie. Jak usłyszeliśmy w Jeleniej Górze, takie przewinienia kończą się mandatami w granicach 200 — 250 zł, czasem do 300 zł.

W urzędzie tym zwrócono jednak uwagę, że zwykłe spóźnienie to pojęcie względne. Skarbówka bada, czy jest to tylko wynik zapomnienia, czy działanie celowe i np. typowe dla danej osoby. W drugim przypadku konsekwencje mogą być poważniejsze, kary wyższe. Szczególnie gdy czyjeś postępowanie zostanie zaliczone do wykroczenia skarbowego polegającego na wspomnianym uporczywym niepłaceniu podatku.

— Pojęcie uporczywe nie oznacza wyłącznie jako długotrwałe. Może to być również działanie krótkotrwałe, ale często powtarzające się — wyjaśniono w Jeleniej Górze. Jak podkreślono, każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie.

Czynny żal i nie ma kary

Spóźnienie nie musi się skończyć karą. Wystarczy, że podatnik razem z zeznaniem czy deklaracją złoży urzędowi skarbowemu czynny żal, czyli zawiadomi go na piśmie o swoim przewinieniu i je wyjaśni. Trzeba też zapłacić podatek, jeśli on wynika z rozliczenia. Czynny żal jest bezskuteczny, jeśli wobec podatnika wszczęto postępowanie, uznając, że popełnił wykroczenie albo przestępstwo.

Kary z kodeksu karnego skarbowego*

* Podstawą do ustalenia wysokości kar jest minimalne wynagrodzenie za pracę — w 2012 r. wynosi 1500 zł (w tabeli symbol MW)

Wykroczenia skarbowe (art. 48 k.k.s.)Sposób wyliczenia Wartość w PLN

minimalna grzywna MWx1/10 150maksymalna grzywna MWx20 30 000maksymalna grzywna przy wyroku nakazowym MWx10 15 000maksymalna grzywna nałożona mandatem karnym MWx2 3 000

Przestępstwa skarbowe (art. 23 k.k.s.)

Karę grzywny za przestępstwo skarbowe nakłada sąd, a jej wymiar określa jako liczbę stawek dziennych, ustalając też wysokość jednej takiej stawki. Najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa — 720. Stawka dzienna (w tabeli symbol SD) nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.

Sposób wyliczenia Wartość w PLN

minimalna stawka dzienna (min SD) MW x 1/30 50maksymalna stawka dzienna (max SD) min SD x 400 20 000minimalna kara grzywny min SD x 10 500maksymalna kara grzywny max SD x 720 14 400 000maksymalna kara grzywny przy wyroku nakazowym max SD x 200 4 000 000

Uszczuplenia, od których zależy uznanie czynu za wykroczenie albo przestępstwo

kwota graniczna między wykroczeniem a przestępstwem MWx5 7 500— tj. kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu tzw. mała wartość — podatek narażony na uszczuplenie MWx200 300 000

w wyższej kwocie oznacza zagrożenie karą pozbawienia wolności

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu