Partnerstwo może być korzystne dla gmin

Mecenas Piotr Zawiślak, partner Hogan Lovells (Warszawa)
15-11-2010, 00:00

KOMENTARZ PARTNERA DODATKU

Budowanie wysypisk oraz unieszkodliwianie odpadów komunalnych jest bez wątpienia zadaniem własnym gminy. Wynika to wprost z ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którą do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Najważniejsze znaczenie w związku z odpadami mają dwie ustawy: ustawa o odpadach oraz ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 16 a ustawy o odpadach, do zadań gminy należy m.in. budowa, utrzymanie i eksploatacja własnych lub wspólnych z innymi gminami bądź przedsiębiorcami instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych albo zapewnienie warunków do budowy, utrzymania i eksploatacji instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przez przedsiębiorców.

Nowelizacja ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach przewiduje, że gminy przejmą całkowite zarządzanie odpadami komunalnymi. Niewątpliwą zaletą takiej regulacji jest brak procedury przeprowadzania referendum gminnego blokującego obecnie przejęcie przez gminy gospodarki odpadami, gdyż często nie godzą się na to mieszkańcy. Po wejściu w życie nowelizacji gmina będzie mogła stać się dysponentem odpadów komunalnych (w drodze podjęcia uchwały przez radę gminy), a w konsekwencji przeprowadzać przetargi na odbiór odpadów oraz gospodarować środkami pochodzącymi z opłat pobieranych od właścicieli nieruchomości, którzy nie będą musieli już zawierać indywidualnych umów na odbiór odpadów.

Budowa spalarni odpadów jest bez wątpienia bardzo kapitałochłonną inwestycją, którą nie każda gmina może udźwignąć finansowo. Problemy gmin związane z brakiem środków finansowych na realizację takiej inwestycji może rozwiązać partnerstwo publiczno-prywatne (PPP). Ustawa o PPP określa zasady współpracy podmiotu publicznego i partnera prywatnego w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyka między podmiotem publicznym i partnerem prywatnym. PPP w najbardziej dogodnym dla gminy wariancie daje możliwość obciążenia kosztami partnera prywatnego, którego wynagrodzenie będzie rozłożone w czasie i pobierane w postaci opłat pobieranych od właścicieli nieruchomości. Przez umowę o partnerstwie publiczno — prywatnym partner prywatny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo części wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią, a podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego.

Fundamentalną zasadą partnerstwa jest zatem zachowanie przez sektor publiczny odpowiedzialności za zapewnienie i świadczenie danego rodzaju usług oraz aktywna współpraca z sektorem prywatnym, prowadząca do efektywnej realizacji danego przedsięwzięcia. Należy podkreślić, że zakres usług świadczonych przez partnera prywatnego w ramach projektu PPP może obejmować nie tylko budowę lub modernizację obiektów infrastrukturalnych (spalarni), ale także przejęcie przez sektor prywatny świadczenia określonych usług (odbiór śmieci). Ponieważ partycypacja sektora prywatnego w prawidłowej realizacji zadań publicznych wymaga najczęściej wykonania bardzo kapitałochłonnych inwestycji infrastrukturalnych, warunkiem zaangażowania ich jest pełne urynkowienie podejścia do świadczenia usług publicznych. Samo wynagrodzenie partnera prywatnego pochodzić może bądź bezpośrednio z opłat ponoszonych przez korzystających z usług, bądź z budżetu podmiotu publicznego, a najczęściej z obu tych źródeł jednocześnie. Elementem charakterystycznym PPP jest także długoterminowość kontraktów. Wynika to z faktu, iż złożone przedsięwzięcia infrastrukturalne, wymagają wysokich nakładów finansowych (partnerowi prywatnemu powierza się zaprojektowanie, wybudowanie oraz sfinansowanie infrastruktury), zapewniając jednocześnie niewysoką stopę zwrotu (podczas eksploatacji infrastruktury również powierzonej partnerowi prywatnemu). W konsekwencji zagwarantowanie efektywnego świadczenia, wysokiej jakości usługi publicznej wymaga powierzenia partnerowi prywatnemu (lub spółce celowej) realizacji projektu na dłuższy czas. Z praktyki wynika, iż umowy o PPP zawierane są na 30 lat bądź dłużej (np. koncesja na budowę i eksploatację parkingu podziemnego na placu Na Groblach w Krakowie zawarta została na 70 lat). Przez okres trwania umowy przedsięwzięcie jest źródłem płatności dla partnera prywatnego za korzystanie z obiektu przez osoby trzecie (użytkowników). Co istotne, w ramach PPP nie następuje przeniesienie własności obiektu na stronę prywatną, a jedynie jej udostępnienie, na podstawie wybranego przez strony tytułu prawnego (np. dzierżawa). Po zakończeniu współpracy, składniki majątkowe, co do zasady, wracają do podmiotu publicznego. Wynika z tego, że finansowanie spalarni w ramach formuły PPP może być bardzo korzystne dla gmin.

Mecenas Piotr Zawiślak

partner Hogan Lovells (Warszawa)

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Mecenas Piotr Zawiślak, partner Hogan Lovells (Warszawa)

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Samorządy / Partnerstwo może być korzystne dla gmin